09:53 | 28/02/2019

Sự sáng tạo của phường rối Đồng Ngư

Được biết, có khoảng 50 trò rối trong dân gian, phường Đồng Ngư còn giữ lại được 20 trò cổ, đặc sắc, có phong cách đậm đà, kết hợp hát Mời trầu, Giao duyên, Đánh đu, Đi thuyền rồng giã bạn… Họ kết hợp những động tác sinh động của con rối, lời ca sâu lắng, làm cho con rối trên mặt nước trở nên duyên dáng. 

Đất nước ta có hơn chục phường rối, nhưng hoạt động thường xuyên chỉ có vài phường và thường người ta chỉ lồng ghép các giai điệu chèo cổ trong khi biểu diễn. Có một phường rối ngàn năm tuổi, độc đáo bởi lồng các làn điệu Quan họ của quê hương mình. Trải qua bao thăng trầm, biến động, hiện nay, phường đang hoạt động rất tốt và còn gìn giữ được vốn quý báu từ xa xưa. Đó là phường rối Đồng Ngư (xã Ngũ Thái - Thuận Thành - Bắc Ninh).

Anh Lai (bên phải) giới thiệu về rối Đồng Ngư

Ngơi việc đồng áng là làm nghệ thuật

Phường rối Đồng Ngư yêu rối. Họ là những nông dân quanh năm chân lấm tay bùn tất bật với công việc để đến dịp giao lưu lại tụ tập xem múa rối. Khi đó, người dân sẽ tụ tập đông đủ trước nhà văn hóa, nơi có một cái hồ rộng đã được xây thủy đình rộng, rất công phu, cùng vui chơi, cùng xem, thưởng thức tiếng cười dân giã, thoải mái mà đậm chất văn hoá dân tộc.

Trưởng phường rối hiện nay là anh Nguyễn Thành Lai.  Anh Lai vốn là thợ cơ khí sửa chữa máy móc, nhưng ngay từ nhỏ đã rất yêu con rối, múa rối và những làn điệu quan họ quê hương mình.

Rối nước Đồng Ngư ra đời vào thế kỷ thứ XI, và hưng thịnh nhất vào thế kỷ thứ XX. Tính đến nay đã được ngàn năm tuổi. Quý nhất là nơi đây, người ta còn lưu giữ được những hình hài rối, kỹ thuật đục đẽo và điều khiển con rối độc đáo. Khoảng 20 trò múa rối cổ truyền vẫn được người dân lưu giữ và phát triển. “Dân quê tôi ai cũng mê rối, mê như lúa gạo quê nhà. Xong công việc đồng áng, chúng tôi trở về với cội nguồn, với tình yêu những con rối. Ngày xưa, múa rối chỉ “đặc quyền” trong mấy chi họ. Nhưng sau đó đã phổ biến đến mọi gia đình. Người có thể điều khiển được con rối hiện nay đến hơn 100”, anh Lai tự hào nói.

Những người già ở Đồng Ngư vẫn tự hào về tình yêu con rối,  “kiểu” múa rối của dân mình. Ở đây từ trẻ em đến người già đều mê rối. Sau những công việc ruộng đồng thường nhật là tìm đến múa rối. Trẻ em, cứ nghe thấy múa rối là bỏ hết mọi trò chơi để đi xem. Anh Nguyễn Thành Lai chưa bao giờ được đi học một lớp đào tạo nào chuyên nghiệp, chỉ đúc rút kinh nghiệm từ những người đi trước, những buổi đi tham quan, xem múa hát để làm phong phú cho bản thân mình, cộng với niềm đam mê thực sự, anh đã có đủ cơ sở và tư cách để làm trưởng một phường rối và dẫn dắt cho phường đi lên”.

Được biết, trên lãnh thổ Việt Nam ngày xưa có 28 phường rối chủ yếu ở miền Bắc. Do chiến tranh, thời gian, đói khát nên bị thất truyền, chỉ còn 14 phường, mỗi phường có một vẻ riêng biệt. Hiện nay, phía Nam có mấy phường rối mới, nhỏ, nhưng phong cách hoạt động biểu diễn rất khác so với rối truyền thống. Xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành có 5 thôn, nhưng chỉ Đồng Ngư múa rối. Còn rất nhiều cụ già là những lão nông đã cả đời tay cuốc tay cày tâm huyết với múa rối như các cụ Nguyễn Đăng Phải, Nguyễn Bá Quảng, Nguyễn Bá Đổng, Nguyễn Tiến Dưỡng… Họ sẵn sàng đi giao lưu, biểu diễn ở bất cứ đâu nếu có lời mời.

Những con rối, nguồn nhân lực lúc nào cũng sẵn sàng. Chỉ cần gọi là họ xếp công việc nhà nông lại để lên đường. Những lão nông này thường xuyên đem phường rối của mình đi giao lưu ở Nhà hát Múa rối Trung ương, hay giao lưu và giúp đỡ nhau với phường rối Đào Thục (Đông Anh - Hà Nội). Họ còn nhiều lần biểu diễn ở Bảo tàng Dân tộc học. Từng vào Huế biểu diễn trong Festival Huế…

Giúp trẻ em hiểu thêm về rối nước

Gian nan một nghề chơi

Cụ Nguyễn Đăng Phải nói rằng múa rối là một nghề chơi lắm công phu. Ngày xưa, phường rối đi hoạt động rất nhiều, rộng rãi ở hầu hết các tỉnh miền Bắc. Ngày đó, người ta phân ra thành 4 nhóm nhỏ, dưới sự chỉ đạo của 4 nhóm trưởng. Và tất cả chịu sự lãnh đạo của 2 ông trùm. Rồi chinh chiến đạn bom, nhân lực tản mát, người thì hy sinh, người ra chiến trường cầm súng. Ra khỏi chiến tranh, cuộc sống khó khăn vất vả, những người yêu múa rối còn lại cũng bị kéo vào cuộc mưu sinh đồng tiền bát gạo. Chẳng mấy người tha thiết với con rối. Nghề múa rối nguy cơ thất truyền.

Phường rối chỉ chính thức hoạt động lại khi đất nước đã mở cửa, cuộc sống người dân khấm khá. Số ít người đam mê rối còn lại quyết tâm họp nhau vực phường rối. Công đầu là của các cụ Nguyễn Thanh Trãi, Nguyễn Bá Đổng, Nguyễn Đăng Phải… Ngày nay, cuộc sống người Đồng Ngư khấm khá lên nhờ vào ruộng đồng màu mỡ, giải quyết được gánh nặng cơm áo. Người dân có nhiều thời gian dành cho thú chơi của mình.

Được biết, có khoảng 50 trò rối trong dân gian, phường Đồng Ngư còn giữ lại được 20 trò cổ, đặc sắc, có phong cách đậm đà, kết hợp hát Mời trầu, Giao duyên, Đánh đu, Đi thuyền rồng giã bạn… Họ kết hợp những động tác sinh động của con rối, lời ca sâu lắng, làm cho con rối trên mặt nước trở nên duyên dáng.

Nói về những khó khăn của việc chơi và múa rối, anh Nguyễn Thành Lai tâm sự: “Khó nhất của múa rối là khâu biểu diễn, tức điều khiển con rối. Thường điều khiển rối bằng máy dây, khiến con rối có thể đi xa hơn trên mặt nước, các động tác uyển chuyển và chuẩn xác hơn. Dường như phương pháp này đã bị thất truyền ở một số phường rối khác. Tôi là thế hệ sau, đi theo các cụ và biết được nỗi vất vả của các cụ với con rối thế nào. Mấy chục năm trời, phường chỉ biểu diễn được ở trong xã, cơ sở vật chất hầu như không có gì. Các cụ phải bỏ tiền ra để mua thêm con rối và một số đồ dùng khác mới đi giao lưu được. Có người, đồng ruộng lấn át hết cả niềm đam mê. Số ít người phải bỏ rối, sau rồi mới theo lại”.

Cách đây ít năm, Đồng Ngư được Quỹ SIDA Thuỵ Điển, Quỹ Ford tài trợ xây dựng thuỷ đình cố định rất khang trang, trên mặt hồ đầu làng, trước cửa Nhà văn hoá thôn. Có được cơ sở này, những người ở phường rối có thể an tâm với một thuỷ đình cố định, là nơi biểu diễn, giao lưu và vui chơi của người dân trong làng. Mùa xuân năm mới, họ sẽ biểu diễn để người dân xem, du khách đến tham quan. Phường rối đang ngày càng mạnh và phát triển. Họ đang đào tạo một lớp người trẻ kế tiếp, lành nghề để có thêm những thành viên có kỹ thuật cao.

Anh Lai, Trưởng phường rối nói chắc như đinh đóng cột rằng phường sẽ phát triển rầm rộ trong nay mai. Và sẽ làm lại những tích rối cổ đang có nguy cơ mai một, truyền lại kho tàng đó cho muôn đời sau. Điều đó làm tôi rất mừng. Nhiều cụ già cũng rất mừng ở một người trưởng phường năng nổ sáng tạo và đầy quyết tâm như thế.

“Thế hệ con cháu sẽ làm tốt hơn thời chúng tôi. Còn sống ngày nào, chúng tôi sẽ không ngừng truyền dạy cho các cháu, các em là thế hệ kế tiếp thêm nguồn sinh khí, năng lượng mới”. Lời tâm sự của cụ Nguyễn Đăng Phải cũng khiến những người trẻ xúc động. Lớp trẻ của Đồng Ngư sẽ làm được điều đó, khi mà cuộc sống của thời hiện đại bắt lớp trẻ phải xô bồ, thực dụng, thì tại Đồng Ngư, lớp trẻ vẫn  không hề quên những nét truyền thống và tình yêu của cha ông.

Nguồn :

Ngân hàng
KKH
1 tuần
2 tuần
3 tuần
1 tháng
2 tháng
3 tháng
6 tháng
9 tháng
12 tháng
24 tháng
Vietcombank
0,10
0,50
0,50
-
4,50
4,50
5,00
5,50
5,50
6,80
6,80
BIDV
0,10
-
-
-
4,50
4,50
5,00
5,50
5,60
6,90
6,90
VietinBank
0,10
0,50
0,50
0,50
4,50
4,50
5,00
5,5
5,50
6,80
6,80
Eximbank
0,30
1,00
1,00
1,00
4,60
4,80
5,00
5,60
5,80
6,80
8,00
ACB
0,30
1,00
1,00
1,00
5,10
5,20
5,40
6,40
6,40
6,80
7,80
Sacombank
0,30
-
-
-
5,00
5,40
5,50
6,50
6,70
6,90
7,30
Techcombank
0,30
-
-
-
4,80
4,80
5,00
6,10
6,00
6,50
6,60
LienVietPostBank
0,30
1,00
1,00
1,00
5,00
5,00
5,10
6,10
6,20
6,90
7,30
DongA Bank
0,29
0,29
0,29
0,29
5,50
5,50
5,50
7,10
7,20
7,40
7,60
Agribank
0,20
-
-
-
4,50
4,50
5,00
5,50
5,60
6,80
6,80

Thông tin chứng khoán

Cập nhật ảnh...
Nguồn : stockbiz.vn
Ngân Hàng USD EUR GBP JPY
Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra
Vietcombank 23.115 23.265 25.580 26.485 29.483 29.985 205,48 219,80
BIDV 23.145 23.265 25.654 26.405 29.550 30.112 207,71 214,54
VietinBank 23.136 23.266 25.577 26.412 29.450 30.090 210,59 216,59
Agribank 23.145 23.255 25.487 25.879 29.437 29.920 210,88 214,73
Eximbank 23.140 23.250 25.598 25.952 29.595 30.004 211,83 214,76
ACB 23.130 23.255 25.607 25.960 29.652 29.985 212,03 214,95
Sacombank 23.103 23.263 25.611 26.063 29.639 30.044 211,06 215,58
Techcombank 23.134 23.274 25.364 26.360 29.277 30.200 210,41 217,59
LienVietPostBank 23.130 23.250 25.536 26.011 29.626 30.065 211,35 215,28
DongA Bank 23.160 23.250 25.620 25.940 29.590 29.990 208,40 214,30
(Cập nhật trong ngày)

Giá vàng Xem chi tiết

Khu vực
Mua vào
Bán ra
HÀ NỘI
Vàng SJC 1L
41.480
41.770
TP.HỒ CHÍ MINH
Vàng SJC 1L
41.480
41.750
Vàng SJC 5c
41.480
41.770
Vàng nhẫn 9999
41.470
41.920
Vàng nữ trang 9999
40.950
41.750