Ngân hàng Thanh toán quốc tế cảnh báo rủi ro bong bóng chứng khoán và vàng

Được mệnh danh là NHTW của các NHTW trên thế giới, BIS đã thường xuyên đưa ra cảnh báo về nguy cơ bong bóng thị trường chứng khoán trong những năm gần đây, nhưng mối lo ngại của cơ quan này đã nhân lên gấp đôi do sự biến động đồng thời của vàng.

Theo đó, trong khi thị trường chứng khoán tiếp tục được thúc đẩy bởi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ, giá vàng cũng đã tăng 60% trong năm nay - mức tăng lớn nhất kể từ năm 1979. Đây là lần đầu tiên vàng và S&P 500 cùng bùng nổ trong 50 năm qua.

Điều đó đã làm dấy lên cuộc tranh luận về việc liệu vai trò truyền thống của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn đã thay đổi hay chưa.

“Vàng đã diễn biến rất khác trong năm nay so với mô hình thông thường của nó”, Hyun Song Shin - Cố vấn Kinh tế kiêm Trưởng phòng Tiền tệ và Kinh tế tại BIS cho biết khi công bố báo cáo cuối cùng của năm vào thứ Hai (8/12). “Hiện tượng thú vị lần này là vàng đã trở nên giống một tài sản đầu cơ hơn rất nhiều”.

Một dấu hiệu cảnh báo bong bóng khác có thể xảy ra là các nhà đầu tư cá nhân cũng đang đổ xô vào. Minh chứng là giá quỹ ETF vàng liên tục được giao dịch ở mức cao so với giá trị tài sản ròng (NAV) trong năm nay, báo hiệu “áp lực mua mạnh mẽ cùng với những rào cản đối với hoạt động chênh lệch giá”, BIS cho biết.

Việc các NHTW mua vào “rõ ràng đã tạo ra một xu hướng rất vững chắc cho giá vàng", Shin nói và nhấn thêm: “Bất cứ khi nào giá thực sự tăng khá tốt, bạn sẽ thấy các nhà đầu tư khác nhảy vào, và chắc chắn các nhà đầu tư cá nhân cũng đã tham gia (vào đợt tăng giá), chứ không chỉ riêng vàng”.

Câu hỏi đặt ra là các nhà đầu tư sẽ trú ẩn ở đâu nếu cả cổ phiếu và vàng đều sụp đổ? Và điều này có thể ảnh hưởng thế nào đến các NHTW và các nhà quản lý dự trữ khác, khi một số đã mua rất nhiều vàng trong thời gian gần đây.

BIS cũng đưa ra một cảnh báo rộng hơn về “mức độ mong manh ngày càng tăng” của môi trường đầu tư rủi ro trong bối cảnh lo ngại về định giá AI và đợt giảm 20% gần đây của các loại tiền điện tử như Bitcoin.

Trong những tuần gần đây, cả NHTW Châu Âu và NHTW Anh đều đã nêu lên những lo ngại của riêng họ về bong bóng AI và nguy cơ vỡ bong bóng đột ngột nếu kỳ vọng lạc quan của các nhà đầu tư không được đáp ứng.

Mặc dù các công ty AI đang chi tiêu số tiền khổng lồ vào các trung tâm dữ liệu, nhưng theo Shin, lợi nhuận mà các công ty AI tạo ra là một sự khác biệt quan trọng giữa hiện tại và “bong bóng dotcom” đầu những năm 2000 khi các công ty không tạo ra lợi nhuận.

Tuy nhiên, “câu hỏi cơ bản” là liệu những khoản chi tiêu đó có được coi là hợp lý về lâu dài hay không, Shin nói, đồng thời cho biết thêm rằng, yếu tố quyết định quan trọng khác đối với thị trường sẽ là nền kinh tế toàn cầu sẽ trụ vững như thế nào trong năm tới.