Người lưu dấu Hà Nội bằng ảnh

07:00 | 04/11/2021

Với Hà Nội, có lẽ dấu chân của NSNA Lê Vượng đã in trên mọi phố phường...

Ở tuổi 104, nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Lê Vượng vừa qua đời thanh thản tại Hà Nội. Tin ấy khiến tôi nhớ đến những bức ảnh về Hà Nội của ông. Những bức ảnh đen trắng kể câu chuyện Hà Nội những năm 30-40 của thế kỷ XX. Thuở ấy, Hà Nội không có nhiều máy ảnh như bây giờ. Những người chụp ảnh Hà Nội hồi ấy, đa số đều làm ở các hãng thông tấn nước ngoài, hoặc các nhà ngoại giao, hay những nhà nhiếp ảnh nước ngoài đến Việt Nam. Lê Vượng là một ngoại lệ thú vị.

Cữ này, một chiều cuối thu năm 2016. Trong căn biệt thự cũ trên phố Trần Quốc Toản (Hà Nội), lão nghệ sĩ Lê Vượng đeo máy trợ thính, ăn vận lịch sự, ngồi chờ tôi trong phòng khách trên tầng 2. Trong căn phòng giản dị, ngập tràn những kỷ vật như cất lên tiếng nói của một thời.

nguoi luu dau ha noi bang anh
Tác phẩm cầu Thê Húc của NSNA Lê Vượng

Thời ấy đã xa, nhưng vẫn vẹn nguyên trong ký ức của thế hệ những người như Lê Vượng. Đó có thể là bức ảnh đen trắng chụp cầu Thê Húc, là mái phố cổ Hà Nội nhấp nhô, hay những kỷ vật gắn với nhạc sĩ Văn Cao, nhà văn Nguyễn Tuân, các họa sĩ Nguyễn Sáng, Trần Văn Cẩn, Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái... Tôi đã dừng lại rất lâu ngắm 3 bức tranh vẽ “Bà Vượng” - người bạn đời của NSNA Lê Vượng, do họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm vẽ tặng, hay chân dung Lê Vượng của họa sĩ Bùi Xuân Phái... Đặc biệt, trong không gian này còn có bức tranh quý của danh họa Lê Phổ, là chú ruột đồng thời cũng là “người thầy đầu tiên” trong nghệ thuật của nghệ sĩ Lê Vượng… Một không gian của những câu chuyện đong đầy ký ức, một không gian đã gắn bó với ông trong suốt hơn nửa thế kỷ qua… Nhìn ngắm những kỷ vật này cũng là nguồn vui những năm tháng hoàng hôn cuộc đời của NSNA Lê Vượng.

Cũng trong không gian ấy, tôi được NSNA Lê Vượng kéo ngược về thời trai trẻ của ông. Theo lời kể của lão nghệ sĩ, ông làm quen với nghề ảnh từ khi mới 17 tuổi. Số là khi ấy người cậu ruột mua lại hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng nhất Hà Nội thời đó. Một năm sau, ở tuổi 18, Lê Vượng với chiếc máy ảnh và chiếc ôtô vừa được gia đình tậu cho, đã thực hiện chuyến đi xuyên Việt, xuyên Đông Dương đầu tiên của đời mình. Chuyến đi ấy kéo dài mấy tháng trời. Sau này, Lê Vượng còn thực hiện nhiều chuyến đi khác, không chỉ trong nước mà đã đặt chân đến hơn 30 quốc gia trên thế giới như Nga, Pháp, Mỹ, Bỉ, Hà Lan, Hàn Quốc... Dù đi đâu, làm gì thì vật bất ly thân của ông chính là chiếc máy ảnh, có khi ông còn đem theo vài ba chiếc.

Nghệ sĩ tâm sự chân thành: “Tôi chụp ảnh vì yêu thích, say mê. Tôi thấy đất nước mình quá đẹp và với tình yêu Hà Nội, tôi không thể dừng chụp ảnh. Bản thân tôi không thể nào rời được chiếc máy ảnh, đi đâu cũng muốn chụp…”.

Cùng trò chuyện với tôi hôm đó, có một người con trai thứ của ông, là ông Lê Cường. Theo anh Cường, NSNA Lê Vượng gặp gỡ, kết bạn với nhiều nghệ sĩ lớn của Hà Nội cùng thời không chỉ đơn thuần là vì công việc mà là sự chia sẻ tâm đắc về nghệ thuật, về cuộc sống, về những điều đau đáu của những nghệ sĩ bậc thầy đối với thành phố Hà Nội thân thương. Đó là những người luôn trăn trở với Hà Nội, với những vẻ đẹp có thể sẽ vĩnh viễn mất đi.

Ông Lê Cường cho tôi xem những tập ảnh quý do NSNA Lê Vượng đã mất bao công sức để đi và chụp. Phải là một "cậu ấm con nhà có điều kiện" khi đó, thì mới đi được nhiều và chụp được nhiều như thế. Những bức ảnh về vùng cao, về trang phục truyền thống của 54 dân tộc trong ống kính của NSNA Lê Vượng những năm giữa thế kỷ XX, giờ trở thành tư liệu quý giá cho công tác nghiên cứu văn hóa. Đây là bộ sưu tập ảnh khiến ông mất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc bởi vì phải đi khắp nơi, lặn lội đến những vùng sâu nhất, xa nhất, thậm chí là cao nhất nước thì mới tìm được đúng những trang phục truyền thống nguyên bản của một dân tộc. Tôi cũng được biết, phòng trưng bày, sưu tập trang phục của các dân tộc của Việt Nam tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam có công lao lớn của NSNA Lê Vượng.

Bên cạnh đó, NSNA Lê Vượng còn có công trong việc ghi lại những hình ảnh về kiến trúc, điêu khắc cổ ở các đình chùa tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Điều đó, giúp thế hệ sau có những tư liệu so sánh, đối chiếu vô cùng hữu ích.

Và tất nhiên, Hà Nội nữa. Những cảnh, những người, những phương tiện giao thông trên đường phố đã được NSNA Lê Vượng ghi lại, giờ trở thành tư liệu quý cho những ai muốn nghiên cứu, tìm hiểu về một Hà Nội cũ. Đó là bóng cầu Thê Húc có cây phượng già nghiêng nghiêng in bóng xuống mặt hồ; là bóng Tháp Rùa rêu phong; là những chiếc ghế đá cong mềm mại bên Hồ Gươm; là phố cổ Hà Nội mái ngói vảy cá lô xô; là cổng chùa Trấn Quốc giản dị trầm mặc bên Hồ Tây sương khói; là cầu Long Biên sừng sững vắt ngang sông Hồng...

Lê Vượng cũng chụp khá nhiều ảnh về phía cuộc sống đời thường, nơi có người đạp xích lô mệt mỏi ngủ gật đợi khách, nơi có những đứa trẻ bám đu tàu điện, gắng hết sức chở em đến trường... Với Hà Nội, có lẽ dấu chân của NSNA Lê Vượng đã in trên mọi phố phường...

Xem ảnh của NSNA Lê Vượng, tự nhiên tôi cảm giác ông như là một người "thư ký" cần mẫn ghi lại từng khoảnh khắc. Ông không quá nắn nót chỉ để bắt lấy những khoảnh khắc đẹp theo thẩm mỹ thời ấy, như từng thấy đâu đó trong ảnh của một vài nghệ sĩ khác. Cũng có thể, bởi ông có nghề ảnh trong tay, lại dư dả hơn, nên việc chụp cũng thoải mái hơn? Vì thế, bây giờ, trong kho ảnh NSNA Lê Vượng để lại, có thể thấy được nhiều câu chuyện về văn hóa, cuộc sống người dân ở nhiều vùng đất.

Thanh Xuân

Nguồn:

Tags: hà nội Anh

Thông tin chứng khoán

Cập nhật ảnh...
Nguồn : stockbiz.vn
Ngân hàng
KKH
1 tuần
2 tuần
3 tuần
1 tháng
2 tháng
3 tháng
6 tháng
9 tháng
12 tháng
24 tháng
Vietcombank
0,10
0,20
0,20
-
4,10
4,10
4,40
4,70
4,80
6,40
6,40
BIDV
0,10
-
-
-
4,10
4,10
4,40
4,70
4,80
6,40
6,40
VietinBank
0,10
0,20
0,20
0,20
4,10
4,10
4,40
4,70
4,80
6,40
6,40
Cake by VPBank
0,10
-
-
-
4,90
-
4,95
7,90
-
8,50
8,60
ACB
-
0,50
0,50
0,50
4,00
4,10
4,20
5,50
5,70
6,20
6,90
Sacombank
-
-
-
-
5,60
5,70
5,80
7,00
7,15
7,30
7,50
Techcombank
0,03
-
-
-
5,90
5,90
5,90
6,70
6,70
7,00
7,00
LienVietPostBank
0,10
0,10
0,10
0,10
6,00
6,00
6,00
6,50
6,50
5,90
6,40
DongA Bank
0,50
0,50
0,50
0,50
5,00
5,00
5,00
6,80
6,90
7,40
7,70
Agribank
0,30
-
-
-
4,10
4,10
4,40
4,80
4,80
6,40
6,40
Eximbank
0,20
0,50
0,50
0,50
4,50
4,60
4,70
6,00
6,10
6,60
6,60
Ngân Hàng USD EUR GBP JPY
Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra
Vietcombank 23.940 24.250 24.754 26.138 28.541 29.755 170.32 180.30
BIDV 23.960 24.240 24.915 26.013 28.716 29.883 170.53 178.87
VietinBank 23.918 24.218 25.021 26.156 28.886 29.896 171.64 180.19
Agribank 23.880 24.180 25.147 26.225 28.899 29.682 174.11 180.63
Eximbank 23.900 24.220 25.044 25.697 28.953 29.708 172.21 176.70
ACB 23.800 24.300 25.119 26.701 29.135 29.691 172.39 176.56
Sacombank 23.905 24.455 25.081 25.996 29.089 29.855 172.56 180.11
Techcombank 23.908 24.210 25.080 25.730 28.970 29.730 171.40 177.00
LienVietPostBank 23.810 24.400 25.088 26.320 29.058 29.881 172.21 181.04
DongA Bank 23.970 24.260 26.930 27.410 31.560 32.110 203.80 210.30
(Cập nhật trong ngày)

Giá vàng Xem chi tiết

Khu vực
Mua vào
Bán ra
HÀ NỘI
Vàng SJC 1L
66.250
67.070
TP.HỒ CHÍ MINH
Vàng SJC 1L
66.250
67.050
Vàng SJC 5c
66.250
67.070
Vàng nhẫn 9999
53.250
54.250
Vàng nữ trang 9999
53.050
53.850