Ngành chứng khoán bước vào chu kỳ mới, kỳ vọng hút mạnh vốn ngoại

Chu kỳ mới của ngành chứng khoán, dòng tiền ngoại, KRX và làn sóng tái định hình thị trường Việt Nam

Trong báo cáo chiến lược mới đây, Chứng khoán An Bình (ABS) nhận định năm 2026 có thể là năm bản lề của thị trường, khi các cải cách về hạ tầng, chính sách và dòng vốn cùng lúc phát huy tác động. Theo ABS, hiếm khi thị trường chứng khoán Việt Nam đứng trước một “tổ hợp động lực” đồng thời cả về kỹ thuật, thể chế lẫn dòng tiền như giai đoạn tới.

Một trong những yếu tố được giới đầu tư quan tâm nhất là lộ trình nâng hạng thị trường. Dẫn thông tin từ FTSE Russell, ABS cho biết Việt Nam đã được thông báo có thể được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, với thời điểm dự kiến từ tháng 9/2026, nếu vượt qua kỳ đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026. Việc nâng hạng gắn liền với các tiêu chí then chốt như khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, chất lượng hạ tầng giao dịch, cơ chế thanh toán – bù trừ và mức độ minh bạch thông tin.

Song song với câu chuyện nâng hạng, hệ thống giao dịch KRX đã chính thức vận hành từ tháng 5/2025, được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả trong thời gian tới. Theo ABS, KRX mở ra khả năng triển khai nhiều nghiệp vụ mới như giao dịch trong ngày (T+0), bán khống, rút ngắn thời gian thanh toán và phát triển các sản phẩm phái sinh, quyền chọn. Những cải tiến này không chỉ giúp thị trường vận hành hiệu quả hơn, mà còn đưa chứng khoán Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, qua đó cải thiện đáng kể sức hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư toàn cầu.

Ở góc độ dòng tiền và chiến lược đầu tư, các chuyên gia cho rằng đầu tư công, ngân hàng, năng lượng và nhóm ngành xuất khẩu đang ở vùng định giá thấp có thể trở thành “tứ trụ” dẫn dắt thị trường năm 2026.

Đánh giá thị trường chứng khoán năm vừa qua, ông Hoàng Xuân Chiến - Giám đốc phát triển kinh doanh của khối tư vấn đầu tư của chứng khoán VPS cho rằng, dù VN-Index tăng gần 40%, nhưng mức tăng này mang tính phân hóa rất mạnh. Nếu loại trừ đà tăng của nhóm Vingroup và một số ngân hàng lớn, phần còn lại của thị trường chỉ tăng khoảng 3 - 5%. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng trong chu kỳ mới vẫn còn lớn, đặc biệt khi dòng tiền được phân bổ lại theo nền tảng cơ bản.

Theo ông Chiến, khác với tiêu dùng hay đầu tư tư nhân vốn phụ thuộc nhiều vào tâm lý doanh nghiệp, đầu tư công là lĩnh vực Chính phủ có thể “làm trước và làm ngay”. Giai đoạn 2026 - 2030 được dự báo sẽ là chu kỳ đẩy mạnh giải ngân cho hạ tầng giao thông, năng lượng và các dự án trọng điểm. So với năm 2025, đầu tư công không chỉ duy trì mà còn phải tăng tốc để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cao, qua đó trở thành dòng tiền dẫn dắt đầu tiên của nền kinh tế.

Những nhóm hưởng lợi trực tiếp gồm xây dựng, vật liệu xây dựng, hạ tầng giao thông, dầu khí và năng lượng. Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư công không chỉ tác động lên các nhà thầu chính, mà còn lan tỏa sang nhiều ngành phụ trợ như logistics, cung ứng nguyên vật liệu, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực lên toàn thị trường.

Ở góc nhìn vĩ mô, ông Hồ Sỹ Hòa, Giám đốc Nghiên cứu và Tư vấn đầu tư của DNSE cho rằng, dù chịu áp lực lãi suất và biên lãi thuần (NIM) trong ngắn hạn, ngân hàng vẫn là nhóm ngành không thể đứng ngoài chu kỳ tăng trưởng 2026 - 2030. Song hành với đó, năng lượng được đánh giá là nhóm ngành mang tính nền tảng cho tăng trưởng trung và dài hạn, khi nhu cầu điện và nhiên liệu tiếp tục gia tăng cùng quá trình công nghiệp hóa và phát triển hạ tầng.

Ở chiều dòng vốn ngoại, ABS ước tính nếu quá trình nâng hạng diễn ra đúng lộ trình, thị trường có thể thu hút khoảng 800 triệu USD từ các quỹ thụ động theo bộ chỉ số FTSE, cùng với 4–6 tỷ USD từ các quỹ chủ động. Không chỉ dừng lại ở yếu tố dòng tiền, việc nâng hạng còn có thể kéo theo quá trình “định giá lại” nhiều doanh nghiệp niêm yết, nhờ thanh khoản cải thiện và mức độ quan tâm gia tăng từ nhà đầu tư tổ chức toàn cầu.

Cùng lúc, khối công ty chứng khoán cũng đang chuẩn bị sẵn sàng để đón đầu chu kỳ mới. Cuộc đua tăng vốn diễn ra ngày càng mạnh mẽ, với hàng loạt kế hoạch phát hành quy mô lớn của cả những tên tuổi đầu ngành lẫn các doanh nghiệp mới nổi. Đến cuối năm 2025, quy mô vốn toàn ngành được dự báo sẽ thay đổi nhanh chóng, khi ngày càng nhiều công ty gia nhập nhóm có vốn điều lệ trên 10.000 -20.000 tỷ đồng. Song song đó, làn sóng IPO trong ngành chứng khoán giai đoạn 2026 - 2027 được kỳ vọng tiếp tục sôi động, nhờ kỳ vọng nâng hạng, khung pháp lý hoàn thiện và môi trường lãi suất tương đối thuận lợi.

Tổng hòa các yếu tố trên, nhiều chuyên gia cho rằng nâng hạng thị trường, KRX vận hành đầy đủ, cùng cuộc đua tăng vốn và IPO đang tạo nên một chu kỳ động lực hiếm có cho ngành chứng khoán. Nếu các điều kiện then chốt được đáp ứng đúng tiến độ, thị trường vốn Việt Nam không chỉ hút mạnh dòng tiền ngoại, mà còn có cơ hội tái cấu trúc theo hướng chuyên nghiệp hơn, đặt nền móng cho một chu kỳ phát triển mới trong giai đoạn 2026 - 2027.