Bước ngoặt trong tư duy quản lý, để “thu thuế, thu được lòng dân”

Thu ngân sách năm 2025 được triển khai trên tinh thần thu đúng, thu đủ, thu kịp thời

Hướng tới phục vụ người nộp thuế thuận tiện

Trong bức tranh chung của nền kinh tế, công tác thu ngân sách nhà nước tiếp tục giữ vai trò trụ cột, phản ánh năng lực điều hành và mức độ phục hồi của khu vực sản xuất, kinh doanh. Trên nền tảng đó, ngành Thuế đã lựa chọn con đường không dễ dàng: đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đổi mới phương thức quản lý, lấy chuyển đổi số và dữ liệu làm nền tảng, hướng tới phục vụ người nộp thuế một cách minh bạch, thuận tiện hơn.

Thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, Chính phủ và Bộ Tài chính, ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, Cục Thuế được giao trọng trách xây dựng Luật Quản lý thuế (sửa đổi), đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, quản lý thuế đối với thương mại điện tử và nền kinh tế số. Trên cơ sở đó, hệ thống chính sách và công cụ quản lý thuế từng bước được hoàn thiện theo hướng hiện đại, quản lý dựa trên dữ liệu và rủi ro, giảm can thiệp thủ công, tăng tính tự động hóa. Luật Quản lý thuế (sửa đổi) đã được Quốc hội thông qua, tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho quá trình hiện đại hóa công tác quản lý và phục vụ người nộp thuế. Song song với đó, ngành Thuế mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu liên ngành, hoàn thiện khung pháp lý quản lý thuế đối với thương mại điện tử và nền tảng số, góp phần tăng hiệu quả quản lý, chống thất thu, đồng thời tạo môi trường kinh doanh công bằng.

Nếu thể chế là “khung xương”, thì chuyển đổi số chính là “mạch máu” đưa các chính sách thuế đi vào đời sống. Ông Đặng Ngọc Minh, Phó cục trưởng Cục Thuế cho biết, đến nay, 100% thủ tục hành chính thuế đã được điện tử hóa toàn trình; hệ thống hóa đơn điện tử đã phát hành lũy kế 20,3 tỷ hóa đơn; hoàn thành việc dùng mã số định danh cá nhân thay cho mã số thuế, tích hợp dịch vụ lên VNeID và eTax Mobile – ứng dụng hiện đã vượt mốc 13 triệu lượt cài đặt.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số đã giúp ngành Thuế thay đổi "chất" trong công tác thanh kiểm tra. Dù giảm 5% số lượng cuộc thanh tra trực tiếp nhưng nhờ phân tích dữ liệu rủi ro, ngành đã phát hiện chính xác hơn 48.000 hóa đơn vi phạm với giá trị trên 58.000 tỷ đồng.

Một dấu ấn nổi bật trong năm qua là Chiến dịch “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh”. Chiến dịch đã tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng hộ kinh doanh, chuẩn bị cho lộ trình xóa bỏ thuế khoán từ ngày 01/01/2026 theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Cùng với đó, Cục Thuế đã xây dựng và vận hành Cổng thông tin thuế hỗ trợ doanh nhân, cung cấp thông tin, tài liệu đào tạo, hướng dẫn chính sách thuế cho cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp; đồng thời xây dựng 4 sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ và 3 sổ tay thuế điện tử phục vụ các nhóm đối tượng khác nhau.

Sự chuyển dịch trong tư duy quản lý chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại giá trị thiết thực cho người nộp thuế. Anh Vũ Việt Trung (phường Hoàng Liệt, TP. Hà Nội) cho biết, việc số hóa thủ tục thuế đã giúp người dân tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí, đồng thời tạo cảm giác được phục vụ minh bạch, thuận tiện.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Minh Quân, Giám đốc Công ty Cổ phần DVC Hà Nội đánh giá cao sự đồng hành của ngành Thuế, đặc biệt là các chính sách gia hạn, miễn giảm thuế và hoàn thuế kịp thời, giúp doanh nghiệp xoay xở dòng tiền trong giai đoạn khó khăn. Ngành Thuế đang chuyển dịch rõ rệt từ vai trò quản lý sang chia sẻ và tiếp sức cho doanh nghiệp.

Với nhiều giải pháp quan trọng, ngành Thuế đã từng bước thực hiện được lời căn dặn của Bác Hồ kính yêu: “Thu thuế phải thu được lòng dân” qua cảm nhận của người dân và doanh nghiệp. Từ tháng 7/2025, Cục Thuế triển khai khảo sát đo lường sự hài lòng của người nộp thuế trên hệ thống giải quyết thủ tục hành chính. Kết quả, đã có hơn 219.000 người nộp thuế tham gia khảo sát, với chỉ số hài lòng chung đạt 92,2%, vượt mục tiêu 90% đề ra trong Chiến lược Cải cách hệ thống thuế và thuộc nhóm Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc. Các công cụ hỗ trợ như chatbot, cổng kê khai cho hộ - cá nhân kinh doanh và hệ thống đánh giá hài lòng đã cải thiện ý thức tuân thủ, giúp Cục Thuế được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2025, hạng mục cơ quan chuyển đổi số xuất sắc.

Được sự đồng thuật từ trung ương đến địa phương và người dân, doanh nghiệp, việc thu ngân sách năm 2025 được triển khai trên tinh thần thu đúng, thu đủ, thu kịp thời. Đến ngày 31/12/2025, thu ngân sách nhà nước ước đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, vượt dự toán hơn 34,74% và tăng 30,3% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng số thu do ngành thuế quản lý đến hết năm đạt trên 2.237 nghìn tỷ đồng, cho thấy vai trò trung tâm của hệ thống thuế trong cân đối ngân sách và ổn định tài khóa. Song hành với nhiệm vụ thu, ngành thuế đã tích cực tham mưu và triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất với tổng quy mô gần 251.000 tỷ đồng.

Siết chặt kỷ cương công vụ, hiện đại hóa công tác

Kết quả trên là sự khích lệ lớn lao nhưng đó cũng là động lực để ngành thuế bước vào giai đoạn phát triện mới về nhiều cơ hội và thách thức. TS. Lê Thị Thùy Vân, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính cho rằng, công tác thu ngân sách nhà nước vẫn đối mặt với không ít thách thức, trong đó, cơ cấu thu ngân sách nhà nước từ thuế còn dựa nhiều vào các sắc thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp; tốc độ tăng thu nội địa chưa ổn định do trong những năm vừa qua, kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Đồng thời, thương mại điện tử phát triển dẫn đến sự ra đời nhiều loại hình dịch vụ, đặt ra nhiều thách thức với cơ quan thuế trong việc xác định bản chất giao dịch, vai trò của từng bên tham gia giao dịch, doanh thu, chi phí, thu nhập, cơ sở thường trú để vừa quản lý thu thuế phát sinh với hoạt động này, vừa để tạo công bằng trong môi trường kinh doanh cũng như tạo thuận lợi cho loại hình kinh doanh này phát triển.

Bước sang năm 2026, một chu kỳ mới lại bắt đầu mang theo nhiều cơ hội và thách thức đến với ngành Thuế. Trong bối cảnh yêu cầu về kỷ luật tài khóa, chất lượng tăng trưởng và chuẩn mực quản trị công ngày càng cao, ngành thuế xác định rõ định hướng hành động là tiếp tục đổi mới theo chiều sâu, đồng thời giữ vững nguyên tắc quản lý thu ngân sách gắn với phục vụ. Đồng thời, ngành thuế đặt mục tiêu tăng thu tối thiểu 10% so với năm 2025, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ, nâng cao kỷ luật công vụ và chất lượng phục vụ người nộp thuế.

Để thực hiện tốt các nhiệm vụ này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng yêu cầu, ngành thuế cần chủ động tham mưu, tổ chức thực hiện hiệu quả các nghị quyết, chiến lược lớn của Trung ương, đặc biệt là các nghị quyết của Bộ Chính trị liên quan đến phát triển kinh tế – xã hội và cải cách tài chính - thuế. Tiếp tục đẩy mạnh triển khai Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2021-2030, trọng tâm là xây dựng nền tảng thuế điện tử hiện đại, đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh kinh tế số. Khẩn trương xây dựng và tổ chức triển khai đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn Luật Quản lý thuế sửa đổi, bảo đảm quy định rõ ràng, thống nhất, kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho người nộp thuế.

Đồng thời, phấn đấu hoàn thành và vượt dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, phấn đấu 100% địa phương hoàn thành nhiệm vụ thu. Tăng cường chống thất thu, gian lận thuế; khai thác hiệu quả các nguồn thu; đẩy mạnh kiểm soát hóa đơn, hoàn thuế giá trị gia tăng; ứng dụng AI, dữ liệu lớn trong quản lý dòng tiền, thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Nâng cao chất lượng phục vụ người nộp thuế; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; đổi mới công tác tuyên truyền, hỗ trợ theo hướng chủ động, dễ tiếp cận.

Dưới góc nhìn chuyên gia, TS. Lê Thị Thùy Vân nhấn mạnh đến giải pháp tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế, tăng cường quản lý thu các giao dịch thương mại điện tử. Kết nối đồng bộ cơ sở thông tin dữ liệu ngành thuế với hệ thống dữ liệu của các cơ quan quản lý nhà nước khác để tăng cường hiệu quả quản lý nguồn thu. Mở rộng cơ sở thuế, áp dụng mức thuế suất hợp lý, đảm bảo công bằng, bình đẳng về thuế giữa các đối tượng nộp thuế; phù hợp với các cam kết quốc tế, tạo môi trường sản xuất kinh doanh cạnh tranh và thúc đẩy đầu tư, đảm bảo lợi ích quốc gia, tạo điều kiện cho người nộp thuế, khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển.