Vốn ngân hàng tạo sức bật cho nông sản xuất khẩu

Các doanh nghiệp tham gia sản xuất, xuất khẩu theo mô hình chuỗi liên kết được các ngân hàng đẩy mạnh cho vay ưu đãi

Chục nghìn doanh nghiệp tiếp cận gói vay ưu đãi

Theo NHNN, năm 2025, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 18,58 triệu tỷ đồng. Trong đó, tín dụng lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 6,5% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Riêng tín dụng nông nghiệp – nông thôn chiếm gần 22,5% trong nhóm các lĩnh vực ưu tiên. Điều này cho thấy lĩnh vực nông nghiệp – nông thôn hiện vẫn là lĩnh vực mà hệ thống ngân hàng tập trung khá nhiều nguồn lực để ưu tiên, hỗ trợ sản xuất, chế biến xuất khẩu và tái cơ cấu sản phẩm, ngành nghề.

Theo ghi nhận tại TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai cho thấy, trong năm 2025 vừa qua, chỉ tính riêng gói tín dụng 185.000 tỷ đồng để hỗ trợ cho doanh nghiệp ngành sản xuất, chế biến nông, lâm, thủy sản, hệ thống NHTM đã tiếp cận hơn 13.000 doanh nghiệp. Doanh số cho vay lũy kế từ đầu chương trình đạt gần 41.130 tỷ đồng (dư nợ khoảng 17.600 tỷ đồng). Tương tự tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, nguồn tín dụng dành cho lĩnh vực nông nghiệp nông thôn hầu hết đều chiếm tỷ trọng áp đảo.

Tại Đồng Tháp và Tây Ninh, năm 2025, cơ cấu dư nợ tín dụng ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 20,6% tổng dư nợ toàn khu vực với tốc độ tăng trưởng 21,57%. Chỉ tính riêng chương trình tín dụng 185.000 tỷ đồng, các ngân hàng tại hai địa phương này đã giải ngân cho vay được khoảng trên 38.500 tỷ đồng với 3.800 khách hàng. Trong đó, các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, thủy sản, rau quả, hoa kiểng… đều có dư nợ từ 10.000 - 60.800 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng áp đảo trong cơ cấu dư nợ tại các vùng sản xuất, xuất khẩu nông sản trọng điểm.

Tại Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang, Cà Mau tín dụng cũng tập trung khá mạnh cho hoạt động đầu tư sản xuất, chế biến xuất khẩu nông thủy sản. Dư nợ cho vay gói tín dụng 185.000 tỷ đồng tại Cần Thơ, Vĩnh Long đến cuối 2025 đạt 27.200 tỷ đồng. Trong số 5 lĩnh vực ưu tiên, dư nợ cho vay nông nghiệp nông thôn và doanh nghiệp xuất khẩu tại hai địa phương lần lượt đạt 242.000 tỷ đồng và 31.100 tỷ đồng. Nguồn vốn tín dụng đã hỗ trợ hàng chục nghìn doanh nghiệp trong các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, thủy sản, trái cây... hoàn thành mục tiêu kinh doanh năm 2025 với thành tích xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc.

Tại Cà Mau, đại diện Agribank cho biết, năm vừa qua ngân hàng này đã tạo điều kiện cho hơn 65.000 hộ nông dân tiếp cận nguồn vốn vay với tổng dư nợ trên 2.300 tỷ đồng, giải ngân cho trên 580 dự án với gần 5.600 hộ vay để liên kết sản xuất trong các mô hình liên kết với doanh nghiệp.

Trong khi đó tại An Giang, các tập đoàn lớn như Lộc Trời, Angimex, Gentraco, Nam Việt Rice… đều được các NHTM tập trung hỗ trợ hàng trăm tỷ đồng vốn để tái cơ cấu sản phẩm mở rộng thị trường xuất khẩu.

Cho vay theo chuỗi giá trị sẽ tiếp tục tăng

Năm 2026, ngành Nông nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu đưa tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 73 - 74 tỷ USD. Trong đó, nhóm hàng nông sản khoảng 40 tỷ USD; các mặt hàng thủy sản khoảng 12 tỷ USD và lâm sản - đồ gỗ khoảng 18,8 tỷ USD. Xu hướng chung của hoạt động xuất khẩu nông thủy sản là các doanh nghiệp sẽ hướng đến nâng cao sức chống chịu, gia tăng giá trị và phát triển mạnh các sản phẩm xanh - sạch - bền vững.

Với những mục tiêu này, trong năm 2026 nhiều chuyên gia dự báo nhu cầu nguồn vốn đầu tư dài hạn cho lĩnh vực sản xuất - xuất khẩu nông, thủy sản sẽ tiếp tục tăng. Trong đó, các mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp với các hợp tác xã, hộ sản xuất tại các vùng nguyên liệu lớn sẽ cần nhiều vốn trung dài hạn để đổi mới công nghệ và xây dựng chuỗi khép kín.

Đại diện các NHTM tại một số tỉnh, thành phố như: Cần Thơ, Đồng Tháp cho rằng, hoạt động cho vay lĩnh vực nông nghiệp nông thôn sẽ tiếp tục được các ngân hàng nâng hạn mức tín dụng. Vốn tín dụng sẽ tập trung mạnh cho các lĩnh vực sản xuất, chăn nuôi lớn, cho vay phát triển các sản phẩm OCOP. Bên cạnh đó, theo kế hoạch năm 2026 các đề án quan trọng của ngành nông nghiệp như, Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao phát thải thấp; Đề án xây dựng 5 vùng nguyên liệu nông thủy sản trọng điểm sẽ kết thúc giai đoạn thí điểm, chuyển sang giai đoạn nhân rộng mô hình. Vì thế nhu cầu vốn vay cả ngắn hạn lẫn trung dài hạn sẽ đều tăng.

Ở khía cạnh phát triển bền vững trong sản xuất, xuất khẩu nông thủy sản, NHNN đang phối hợp với Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh vay vốn ngân hàng để thực hiện các dự án xanh và kinh tế tuần hoàn.

Trên thị trường hiện nay, các ngân hàng như: Agribank, BIDV, VietinBank, TPBank, MSB… đều đã bắt đầu đưa ra các gói tín dụng ưu đãi cho nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch và các chương trình tín dụng phục vụ các dự án xanh. Vì thế, xu hướng ưu đãi tín dụng cho nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, tín dụng theo chuỗi giá trị và liên kết vùng sẽ tiếp tục được nhiều ngân hàng chú trọng với các gói vay trị giá từ vài nghìn tỷ đồng đến hàng trăm nghìn tỷ đồng, thúc đẩy mạnh xanh hóa ngành nông nghiệp nói chung và sản xuất, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản nói riêng.

Bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó giám đốc NHNN Khu vực 2 cho biết, ngành Ngân hàng thành phố sẽ tiếp tục cung ứng nguồn vốn tín dụng cho sản xuất, kinh doanh, tham gia tích cực vào các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại địa bàn.

Một trong các giải pháp trong tâm năm 2026 của NHNN Khu vực 2 là ứng dụng công nghệ, đổi mới, chuyển đổi số để tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực ngân hàng tại địa bàn Khu vực 2. Đây là một trong những giải pháp quan trọng để giải quyết các thách thức về khoảng cách địa lý sau khi sáp nhập. NHNN Khu vực 2 đã tăng cường ứng dụng chương trình công nghệ hiện đại để tổng hợp, thu thập dữ liệu hoạt động ngân hàng một cách nhanh chóng và chính xác; đáp ứng được yêu cầu cho công tác đánh giá, phân tích, dự báo về tình hình hoạt động ngân hàng tại địa bàn.