Mở ra một giai đoạn phát triển mới với tinh thần hành động rõ ràng, quyết liệt và nhất quán

Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương (bên phải)

Đại hội XIV trong bối cảnh lịch sử và yêu cầu phát triển mới của đất nước

Theo đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực đang có những biến động rất nhanh, phức tạp và khó dự báo, mang tính thời đại. Sau 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Đại hội XIV được chuẩn bị trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân hướng tới các mốc chiến lược quan trọng là 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước. Mục tiêu phát triển mà Đại hội XIII đã xác định là đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao, có công nghiệp hiện đại. Tuy nhiên, nhiệm kỳ Đại hội XIII cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức đặc biệt như đại dịch COVID-19, thiên tai, bão lũ và đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng cho biết nhân dân đặt nhiều kỳ vọng vào Đại hội XIV, kỳ vọng về những quyết sách chiến lược có đủ tầm nhìn và bản lĩnh để đưa đất nước thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, đáp ứng khát vọng xây dựng một nước Việt Nam phát triển, phồn vinh, hạnh phúc.

Đổi mới tư duy xây dựng văn kiện và xác lập mô hình phát triển mới

Làm rõ những điểm mới của Đại hội XIV, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh sự đổi mới được thể hiện toàn diện, từ tư duy xây dựng văn kiện đến cách tổ chức triển khai thực hiện. Trọng tâm của đổi mới tư duy lần này là yêu cầu hoàn thiện đột phá về thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Theo đồng chí, thể chế phát triển không chỉ được nhìn nhận ở phạm vi kinh tế, mà được tiếp cận một cách toàn diện, bao trùm các lĩnh vực văn hóa, xã hội, con người, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Đây là điểm mới quan trọng, phản ánh yêu cầu phát triển đồng bộ của đất nước trong giai đoạn mới.

Cùng với đó, nội hàm phát triển nhanh và bền vững được mở rộng, không chỉ gắn với tăng trưởng kinh tế - xã hội, mà đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với bảo vệ môi trường, ổn định chính trị - xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô. Mục tiêu cuối cùng của phát triển được xác định là không ngừng nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân.

Một nội dung xuyên suốt của dự thảo văn kiện Đại hội XIV là việc xác lập mô hình tăng trưởng mới. Mô hình này không chỉ chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, mà còn thích ứng với các chuyển đổi lớn của thế giới, bao gồm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi nguồn nhân lực. Mô hình tăng trưởng mới hướng tới việc phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, tạo đột phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng của nền kinh tế.

Gắn nghị quyết với chương trình hành động và yêu cầu triển khai ngay sau Đại hội

Một điểm khác biệt rất căn bản của Đại hội XIV so với các nhiệm kỳ trước, theo đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, là việc gắn chặt văn kiện với chương trình hành động cụ thể. Lần đầu tiên, ba báo cáo lớn gồm Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế – xã hội và Báo cáo xây dựng Đảng được tích hợp thành một Báo cáo chính trị thống nhất, đồng bộ.

Đi kèm với đó là chương trình hành động được xây dựng ngay trong quá trình hoàn thiện văn kiện, xác định rõ người thực hiện, cơ quan chịu trách nhiệm, nguồn lực và thời gian triển khai. Cách làm này nhằm bảo đảm các nghị quyết của Đại hội không chỉ dừng lại ở định hướng, mà có thể đi ngay vào cuộc sống, được tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả ngay sau Đại hội.

Trong phát biểu, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số như những động lực chính của tăng trưởng trong giai đoạn tới. Phát triển không thể chỉ dựa vào các yếu tố đầu vào truyền thống, mà phải dựa trên nâng cao năng suất lao động và năng suất tổng hợp các nhân tố.

Bên cạnh đó, văn hóa và con người được xác định vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực, sức mạnh nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển đất nước. Quốc phòng, an ninh được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với đối ngoại và hội nhập quốc tế, được xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, nhằm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy, đồng thời kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.