Bồi dưỡng cán bộ nguồn quy hoạch cấp Vụ về hoàn thiện thể chế và công tác đối ngoại ngành Ngân hàng

Công tác hoàn thiện thể chế rất quan trọng

Tại phần trao đổi, định hướng của Lãnh đạo NHNN về công tác hoàn thiện thể chế, Phó Thống đốc Thường trực Đoàn Thái Sơn đã làm rõ cách tiếp cận về thể chế pháp luật trong bối cảnh mới, cũng như cách hiểu về thể chế dưới góc độ rộng hơn. Bên cạnh đó, nội dung thứ hai là trao đổi khái quát về khung thể chế trong hoạch định chính sách của ngành Ngân hàng trong bối cảnh mới. Đồng thời, Phó Thống đốc cũng chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn trong công tác xây dựng và tham mưu chính sách, cũng như công tác thể chế tại Ngân hàng Nhà nước.

Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn tại Lớp bồi dưỡng

Theo Phó Thống đốc, về khái niệm thể chế, hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau. Theo cách hiểu phổ biến, thể chế thường được đồng nhất với pháp luật, với các quy định pháp luật, tuy nhiên thể chế không chỉ bao gồm các quy định pháp luật mà còn bao gồm các quy định nội bộ, tập quán, nguyên tắc, những quy ước... cùng với đó là cơ cấu tổ chức, cơ chế vận hành và thực thi nhằm hướng tới mục tiêu của mỗi tổ chức.

Đối với NHNN, thể chế vận hành cũng được hình thành trên cơ sở các quy định pháp luật, điều chỉnh hoạt động của cơ quan với tư cách là một tổ chức nhà nước, với vai trò của đội ngũ công chức và các cấp lãnh đạo. Đồng thời, hoạt động này còn chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định hành chính, quy định nội bộ, quy định của Đảng và của cấp trên. Bên cạnh đó là những thói quen, tập quán, các nguyên tắc làm việc có tác động lớn đến hoạt động thường nhật của tổ chức.

Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn chụp ảnh kỷ niệm cùng các học viên Lớp bồi dưỡng

Ở một khía cạnh khác của thể chế, khái niệm chính sách công cũng được Phó Thống đốc Thường trực đề cập. Đây là một trong những nhiệm vụ, chức năng quan trọng của NHNN - với vai trò là cơ quan hoạch định và tham mưu quản lý nhà nước về kinh tế vĩ mô, đồng thời thực thi một phần lớn các chính sách công thuộc phạm vi quản lý.

Chính sách công được hiểu là công cụ để Nhà nước can thiệp nhằm giải quyết các vấn đề và tác động đến quá trình phát triển. Trong hoạt động của NHNN, việc hoạch định và thực thi chính sách công diễn ra xuyên suốt, với sự tham gia của hầu hết các đơn vị trong hệ thống. Vai trò trực tiếp của chính sách công còn gắn với các doanh nghiệp và cá nhân trong phạm vi quản lý, hỗ trợ của Ngành.

Nhiều nội dung quan trọng về công tác hoàn thiện thể chế được Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn chia sẻ

Trong khi đó, pháp luật được xác định là hệ thống quy phạm do cơ quan nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ, tương tác xã hội theo mục tiêu của Nhà nước, với khuôn khổ và chuẩn mực rõ ràng. Phó Thống đốc cũng nhấn mạnh về vai trò của thể chế, các nghị quyết của Đảng đã xác định thể chế là một trong ba đột phá chiến lược. Cải cách thể chế trong nhiều nhiệm kỳ gần đây luôn được xác định là trọng tâm, then chốt ở tất cả các cấp, các ngành, từ địa phương đến trung ương. Trong nhiệm kỳ hiện nay, nhiệm vụ cải cách thể chế tiếp tục được nhấn mạnh.

Trong ba yếu tố hạ tầng, thể chế và con người, thể chế luôn được xác định là ưu tiên của Chính phủ và các cấp, các ngành, trong đó có NHNN. Cũng theo Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn, công tác thể chế có vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu thể chế, pháp luật được ban hành đúng và phù hợp, sẽ tạo động lực lớn cho phát triển; ngược lại, nếu không phù hợp, có thể tạo ra những cản trở, rủi ro và hệ lụy đối với sự phát triển chung.

Hoạt động đối ngoại đạt được nhiều kết quả nổi bật

Trình bày tại Lớp bồi dưỡng về hoạt động ngoại kinh tế, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh trong bối cảnh quốc tế thời gian qua, Việt Nam đứng trước cả thuận lợi và thách thức khi các biến động địa chính trị - kinh tế toàn cầu được đánh giá là khó lường. Tình hình an ninh, chính trị, kinh tế, xã hội ở nhiều quốc gia, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều biến động lớn.

Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh trình bày nội dung về công tác đối ngoại tại Lớp bồi dưỡng

Dù vậy, xu thế hòa bình và hợp tác vẫn được nhìn nhận là một trụ cột trong các hoạt động quốc tế. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng quyết liệt và sâu sắc hơn, thể hiện dưới nhiều hình thức đan xen, vừa hợp tác và thỏa hiệp, vừa đấu tranh.

Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và tài chính toàn cầu, nhiều rủi ro tiếp tục gia tăng. Đáng chú ý, các chính sách bảo hộ của Hoa Kỳ trong giai đoạn vừa qua được cho là tác động mạnh đến nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam - nền kinh tế có độ mở lớn, tỷ trọng xuất khẩu cao và tăng trưởng gắn chặt với xuất khẩu. Theo đánh giá, các chính sách bảo hộ thương mại cũng góp phần làm phân tách thị trường, gia tăng biến động và gây đứt gãy chuỗi cung ứng trên phạm vi toàn thế giới.

Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh chụp ảnh kỷ niệm cùng các học viên Lớp bồi dưỡng

Ở chiều ngược lại, các xu hướng như công nghiệp 4.0, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng vẫn tiếp tục được thúc đẩy. Cùng với đó, nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đang vận hành chính sách tiền tệ theo hướng “phi truyền thống”, cho thấy cách tiếp cận đã có những thay đổi đáng kể so với trước đây, gắn với ưu tiên lợi ích quốc gia.

Trong bối cảnh đó, toàn cầu hóa được nhận định vẫn là xu thế chủ đạo, song đang vận động với nhiều hình thức và sắc thái khác nhau. Cũng theo Phó Thống đốc, quá trình hội nhập cũng đặt ra yêu cầu giữ vững bản sắc dân tộc, tránh tình trạng “hòa tan” trong quá trình mở rộng hợp tác quốc tế.

Về định hướng chỉ đạo, trong năm 2025, Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành nhiều quyết sách mang tính chiến lược, thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị cao trong triển khai các nhiệm vụ đối ngoại, hội nhập. Đáng chú ý, Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới được xác định là một văn bản quan trọng, định hướng cho công tác hội nhập thời gian tới.

Quyền Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế Vũ Minh Châu trình bày về Hội nhập kinh tế quốc tế tại Lớp bồi dưỡng

Liên quan đến lĩnh vực Ngân hàng, dưới sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và lãnh đạo ngành Ngân hàng, toàn Ngành đã bám sát các chủ trương, đường lối, chỉ đạo của Đảng trong công tác định hướng về hội nhập theo hướng đa phương hóa, đa dạng hóa; đồng thời tận dụng các thời cơ, cơ hội với cách tiếp cận chủ động, linh hoạt, mềm dẻo, thúc đẩy các hoạt động qua các kênh đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Trên cả các lĩnh vực đa phương và song phương, ngành Ngân hàng triển khai hợp tác với các tổ chức tài chính - tiền tệ, ngân hàng quốc tế như ADB, World Bank, IMF… qua đó giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn và giúp ngành Ngân hàng hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế, tài chính - tiền tệ không chỉ trong khu vực mà cả trên thế giới.

Cũng theo Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh, hoạt động đối ngoại của Ngành đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Theo đó, Ngành đã chủ động triển khai các đề án, các văn bản chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác đối ngoại; phát triển và làm sâu sắc hơn các mối quan hệ hợp tác với các nước chiến lược, có nền tài chính tiên tiến. Đồng thời, Ngành cũng hội nhập và thắt chặt các mối quan hệ hợp tác với các nước láng giềng như Lào, Campuchia, Trung Quốc và các quốc gia trong khu vực.

Bên cạnh các đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống, yêu cầu đặt ra là tiếp tục mở rộng hơn nữa và tận dụng hơn nữa các mối quan hệ thông qua các hoạt động hợp tác. Một số điểm nổi bật có thể đề cập là Ngành đã thiết lập cơ chế hợp tác chặt chẽ với các ngân hàng trung ương, các cơ quan quản lý tiền tệ và giám sát trên thế giới, tạo ra lợi thế đan xen về lợi ích và tăng độ tin cậy trong công tác trao đổi về nghiệp vụ.

Trong chương trình hợp tác, ngành Ngân hàng đã thực hiện theo hướng mềm dẻo, linh hoạt, xử lý cân bằng và hài hòa các mối quan hệ, bảo đảm giữ vững độc lập, tự chủ, lợi ích quốc gia; đồng thời bám sát các chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước…

Cũng tại Lớp bồi dưỡng ngày 17/1, các học viên cũng đã được nghe Quyền Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế Vũ Minh Châu trình bày nội dung về Hội nhập kinh tế quốc tế trong tình hình mới.