Cách dùng tiền thưởng Tết thông minh cho năm mới vững vàng

Chi tiêu khéo để vui Xuân trọn vẹn, tài chính vẫn sinh lời

Những ngày cuối năm, khi không khí Tết Nguyên đán ngày càng cận kề, tiền thưởng Tết - hay còn gọi là “lương tháng 13”, luôn là khoản thu nhập được người lao động mong chờ. Dù pháp luật không quy định bắt buộc doanh nghiệp phải thưởng Tết, song với nhiều đơn vị, đây vẫn là cách thể hiện sự ghi nhận đối với những đóng góp của người lao động sau một năm làm việc.

Thực tế, không ít người có xu hướng dùng toàn bộ tiền thưởng Tết cho mua sắm, ăn uống, du xuân hay các hoạt động vui chơi dịp lễ. Điều này không sai, bởi Tết là thời điểm sum vầy, nghỉ ngơi và tận hưởng thành quả lao động. Tuy nhiên, nếu chi tiêu hoàn toàn theo cảm xúc, thiếu kế hoạch rõ ràng, khoản tiền thưởng ấy rất dễ “bốc hơi” chỉ sau vài ngày, để lại áp lực tài chính ngay khi kỳ nghỉ kết thúc.

Trong khi đó, nhiều người khác lại coi tiền thưởng Tết như một khoản thu nhập “ngoài kế hoạch”, từ đó tận dụng để vừa phục vụ nhu cầu chi tiêu dịp lễ, vừa làm vốn tích lũy cho tương lai. Điểm chung của nhóm này là không tiêu hết tiền trong một lần, mà luôn có sự phân bổ rạch ròi giữa chi tiêu và tích lũy.

Theo các chuyên gia tài chính cá nhân, một trong những cách quản lý tiền thưởng Tết đơn giản nhưng hiệu quả là áp dụng quy tắc 50 - 30 - 20. Ngay khi nhận thưởng, thay vì vội vàng mua sắm, người lao động nên dành thời gian rà soát các nhu cầu tài chính: cần chi bao nhiêu cho Tết, còn khoản nợ nào cần xử lý và mục tiêu tài chính trong năm mới là gì.

Cụ thể, 50% tiền thưởng nên được ưu tiên cho các khoản chi thiết yếu như trả nợ, chi phí sinh hoạt, sửa chữa nhà cửa hoặc mua sắm những vật dụng thực sự cần thiết cho gia đình. Việc dùng tiền thưởng để giảm bớt các nghĩa vụ tài chính sẽ giúp người lao động “nhẹ gánh” hơn khi bước sang năm mới.

Khoảng 30% có thể dành cho chi tiêu Tết và hưởng thụ, bao gồm sắm sửa Tết, biếu tặng người thân, chăm sóc bản thân, du lịch hay các hoạt động giải trí. Đây là phần giúp đảm bảo cái Tết đủ đầy, ấm áp mà không tạo cảm giác “thắt lưng buộc bụng”.

20% còn lại nên được dành cho tiết kiệm hoặc đầu tư. Đó có thể là gửi tiết kiệm ngân hàng, mua chứng chỉ quỹ, cổ phiếu dài hạn hoặc tích lũy cho những kế hoạch quan trọng trong năm như học tập, mua nhà, mua xe. Tỷ lệ này hoàn toàn có thể linh hoạt điều chỉnh tùy vào mức thưởng và hoàn cảnh mỗi người, song nguyên tắc cốt lõi là luôn dành ra một phần để tích lũy, thay vì chi tiêu toàn bộ.

Với phần tiền dùng cho tiết kiệm hoặc đầu tư, người lao động không nhất thiết phải tìm kiếm các kênh sinh lời mạo hiểm. Trong bối cảnh cuối năm bận rộn, các hình thức đơn giản, dễ quản lý như gửi tiết kiệm ngắn hạn, chứng chỉ quỹ mở hoặc tích lũy định kỳ được xem là lựa chọn phù hợp. Cách làm này giúp tiền tiếp tục “làm việc” trong năm mới, trong khi người gửi vẫn an tâm tận hưởng kỳ nghỉ Tết.

Quan trọng hơn, việc duy trì thói quen phân bổ tiền thưởng Tết một cách có kế hoạch không chỉ giúp kiểm soát chi tiêu trong dịp lễ, mà còn góp phần hình thành tư duy tài chính bền vững. Thay vì rơi vào cảnh “vừa nhận thưởng đã hết tiền”, người lao động có thể chủ động hơn trước các mục tiêu dài hạn, tránh áp lực tài chính ngay sau kỳ nghỉ dài ngày.

Một cái Tết trọn vẹn không nằm ở việc chi tiêu bao nhiêu tiền, mà ở cảm giác an tâm khi bước sang năm mới. Khi tiền thưởng Tết được sử dụng thông minh, người lao động vừa có thể vui Xuân đủ đầy, vừa tạo được điểm tựa tài chính vững chắc cho chặng đường phía trước.