Giáo dục và đào tạo bước vào giai đoạn tạo đột phá về chất lượng

Hoàn thành sớm nhiều mục tiêu của Nghị quyết Đại hội XIII

Theo Bộ trưởng, nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, song ngành giáo dục và đào tạo vẫn kiên trì triển khai đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, qua đó đạt được nhiều kết quả quan trọng, cơ bản hoàn thành và hoàn thành sớm nhiều mục tiêu đề ra.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ Giáo dục và Đào tạo

Quy mô giáo dục tiếp tục được mở rộng ở tất cả các cấp học, với tổng số người học trong hệ thống giáo dục quốc dân vượt 24,5 triệu người. Các mục tiêu về phổ cập giáo dục tiếp tục được duy trì vững chắc; tỷ lệ xóa mù chữ đạt trên 99,5%. Tỷ lệ lao động qua đào tạo, huấn luyện có văn bằng, chứng chỉ đạt xấp xỉ 30%, cơ bản hoàn thành chỉ tiêu Đại hội XIII xác định. Quy mô giáo dục đại học đạt khoảng 225 sinh viên trên một vạn dân vào cuối năm 2025.

Trong giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được triển khai đầy đủ từ lớp 1 đến lớp 12 theo đúng lộ trình. Việc chuyển đổi từ nền giáo dục chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực người học cơ bản đạt được mục tiêu đặt ra. Chất lượng giáo dục phổ thông tiếp tục được khẳng định thông qua kết quả giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn, với nhiều năm liền Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia có thành tích cao tại các kỳ thi Olympic quốc tế.

Những kết quả này, theo Bộ trưởng, là cơ sở quan trọng để ngành giáo dục bước vào giai đoạn mới, thực hiện các mục tiêu cao hơn được đặt ra trong nhiệm kỳ Đại hội XIV.

2025 - năm bản lề triển khai sớm các định hướng của Đại hội XIV

Bộ trưởng nhấn mạnh, năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt khi vừa là năm cuối nhiệm kỳ Đại hội XIII, vừa là năm bản lề chuẩn bị triển khai các định hướng lớn của Đại hội XIV. Trên cơ sở đó, Bộ GD&ĐT đã chủ động khởi động nhiều công việc quan trọng, không chờ đến sau Đại hội.

Tháng 8/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Các nội dung cốt lõi của Nghị quyết này đã được tích hợp vào các dự thảo văn kiện Đại hội XIV, trở thành căn cứ quan trọng để tổ chức thực hiện trong giai đoạn tới.

Nhiều dự án luật và nghị quyết được thông qua, tạo hành lang pháp lí quan trọng cho ngành giáo dục và đào tạo triển khai nhiệm vụ trong giai đoạn mới

Ngay trong năm 2025, Bộ GD&ĐT đã trình Quốc hội xem xét bốn dự án luật lớn gồm: Luật Nhà giáo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi). Đồng thời, nhiều nghị quyết quan trọng cũng được trình và ban hành, liên quan đến phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, miễn và hỗ trợ học phí, cũng như chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026–2035.

Theo Bộ trưởng, việc thể chế hóa sớm các định hướng của Nghị quyết số 71-NQ/TW và các nội dung trong dự thảo văn kiện Đại hội XIV cho thấy quyết tâm cao của ngành giáo dục trong việc tạo nền tảng pháp lý và chính sách ngay từ đầu nhiệm kỳ mới.

Trọng tâm đột phá về thể chế, chất lượng và công bằng giáo dục

Bước sang nhiệm kỳ Đại hội XIV, ngành giáo dục và Đào tạo xác định nhiệm vụ nền tảng là đổi mới tư duy, nhận thức về vai trò, vị trí và sứ mệnh của giáo dục và đào tạo; làm rõ vai trò chủ đạo của Nhà nước, vị trí nòng cốt của hệ thống giáo dục công lập, đồng thời phát huy hiệu quả tự chủ trong giáo dục.

Cùng với đó, việc chuẩn bị và huy động nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất, được coi là điều kiện then chốt để triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026–2035. Trọng tâm đầu tư là hiện đại hóa các cơ sở giáo dục đại học và một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp trọng điểm, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật then chốt.

Trong giáo dục mầm non và phổ thông, ngành tiếp tục hoàn thiện chương trình, triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi; đổi mới giáo dục phổ thông theo chiều sâu; từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục được triển khai theo hướng có kiểm soát, an toàn và hiệu quả.

Song song với nâng cao chất lượng, ngành giáo dục tiếp tục ưu tiên bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, đặc biệt tại vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới và hải đảo. Việc triển khai xây dựng 248 trường học tại các xã biên giới được xác định là một nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn tới, góp phần thu hẹp khoảng cách và thực hiện mục tiêu công bằng giáo dục theo tinh thần Đại hội XIV.

Bộ trưởng khẳng định, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp về thể chế, cơ chế tài chính và đổi mới quản trị, giáo dục và đào tạo đang bước vào giai đoạn tạo đột phá về thể chế và chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong nhiệm kỳ Đại hội XIV và các giai đoạn tiếp theo.