Tăng trưởng hai con số: Yêu cầu chiến lược đặt ra từ thực tiễn phát triển

Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, tham luận về vấn đề "Các giải pháp chiến lược nhằm tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn mới 2026-2030". (Ảnh: TTXVN)

Yêu cầu tăng trưởng cao trong giai đoạn phát triển có tính bước ngoặt

Tham luận của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương được trình bày trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những chuyển động lớn về phát triển, khi các mục tiêu chiến lược đặt ra cho giai đoạn tới đòi hỏi nền kinh tế phải đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn, chất lượng hơn và bền vững hơn so với giai đoạn trước. Theo đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026–2030 là yêu cầu mang tính cấp bách, không thể trì hoãn nếu muốn bảo đảm hoàn thành các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tạo nền tảng vững chắc cho tầm nhìn 2045.

Từ góc độ thực tiễn, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn khẳng định Việt Nam có đủ điều kiện và cơ sở để theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số. Những nền tảng quan trọng đã được xây dựng trong thời gian qua, cùng với khát vọng vươn lên mạnh mẽ của dân tộc, tạo ra dư địa đáng kể cho phát triển. Tuy nhiên, tham luận cũng chỉ ra rằng hiệu quả chung của nền kinh tế vẫn còn thấp, nhiều tiềm năng, thế mạnh và nguồn lực chưa được khai thác đầy đủ, trong khi một số điểm nghẽn về thể chế, cơ cấu và mô hình tăng trưởng vẫn tồn tại.

Bối cảnh trong nước và quốc tế đặt ra đồng thời cả thách thức lẫn cơ hội. Những biến động toàn cầu, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển dịch dòng vốn và sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ đang tạo ra môi trường cạnh tranh gay gắt hơn, nhưng cũng mở ra những cơ hội mới để các nền kinh tế đang phát triển thu hẹp khoảng cách và vươn lên. Trong bối cảnh đó, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh yêu cầu phải có lựa chọn chiến lược đúng đắn, tận dụng thời cơ và chuyển hóa thách thức thành động lực cho tăng trưởng.

Quang cảnh phiên họp (Ảnh: TTXVN)

Nhận diện dư địa tăng trưởng và yêu cầu làm mới các động lực phát triển

Một nội dung xuyên suốt của tham luận do đồng chí Nguyễn Anh Tuấn trình bày là việc nhận diện dư địa tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới. Theo phân tích của đại diện Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, các khu vực kinh tế đều còn nhiều tiềm năng phát triển, trong khi nhiều nguồn lực và động lực mới cho tăng trưởng chưa được khai thác và phát huy đầy đủ. Điều này cho thấy mục tiêu tăng trưởng hai con số có cơ sở thực tiễn, nếu các nguồn lực được khơi thông và sử dụng hiệu quả.

Tham luận nhấn mạnh vai trò nền tảng của việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế và bảo đảm tự chủ chiến lược. Đây là điều kiện tiên quyết để đạt được tăng trưởng cao và bền vững, không chỉ trong ngắn hạn mà cả trong dài hạn. Trên nền tảng đó, các động lực tăng trưởng truyền thống cần tiếp tục được thúc đẩy và làm mới, đồng thời phải kiến tạo và khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới.

Việc cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa được xác định là định hướng xuyên suốt. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được coi là động lực chính để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Tham luận của đồng chí Nguyễn Anh Tuấn cũng làm rõ vai trò của các lĩnh vực kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế tri thức như những không gian phát triển mới, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và tác động lan tỏa mạnh mẽ.

Bên cạnh đó, việc khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới như kinh tế biển, không gian kinh tế tầm thấp, không gian vũ trụ và không gian trong lòng đất được nhấn mạnh như một hướng đi mở rộng biên độ tăng trưởng. Cách tiếp cận này phản ánh tư duy phát triển dựa trên đổi mới, sáng tạo và tận dụng thành tựu khoa học công nghệ để tạo ra các động lực tăng trưởng mới.

Tham luận cũng đề cập rõ vai trò của các khu vực kinh tế trong việc thúc đẩy tăng trưởng. Kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, trong khi kinh tế nhà nước cần tiếp tục nâng cao hiệu quả và kinh tế tập thể được phát triển theo hướng bền vững. Việc thu hút và sử dụng vốn đầu tư nước ngoài được đặt trong khuôn khổ chuẩn mực mới, chú trọng chất lượng, hiệu quả và tính lan tỏa, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt tăng trưởng của các vùng động lực, hành lang kinh tế và các cực tăng trưởng.

Quang cảnh phiên họp (Ảnh: TTXVN)

Định hướng giải pháp chiến lược cho tăng trưởng nhanh và bền vững

Trên cơ sở phân tích bối cảnh và dư địa tăng trưởng, tham luận của đồng chí Nguyễn Anh Tuấn đã đề xuất hệ giải pháp chiến lược nhằm bảo đảm tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026–2030. Các giải pháp này được xác định phải triển khai đồng bộ, nhưng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung xử lý các nút thắt và điểm nghẽn của tăng trưởng, đồng thời phát huy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng có khả năng lan tỏa.

Một định hướng quan trọng là khai thác hiệu quả hơn các thị trường quốc tế, đa dạng hóa thị trường và tái cấu trúc chiến lược xuất khẩu. Tham luận nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ chiến lược cạnh tranh bằng giá rẻ sang chiến lược dựa trên thương hiệu, tiêu chuẩn cao và sản phẩm có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng lớn. Cùng với đó, thị trường nội địa cần được phát triển thực sự trở thành động lực bền vững cho tăng trưởng, thông qua việc nâng cao sức mua, cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy tiêu dùng trong nước.

Việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt là nguồn vốn, được coi là điều kiện quan trọng để đạt được tăng trưởng mức cao. Tham luận đề cập đến vai trò của cả ba kênh đầu tư: đầu tư công, đầu tư tư nhân trong nước và đầu tư trực tiếp nước ngoài, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát triển thị trường vốn đa dạng để huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Các mô hình tài chính mới, quỹ đầu tư mạo hiểm và công cụ tài chính hiện đại được kỳ vọng sẽ góp phần khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp.

Cùng với đó, các đột phá về thể chế kinh tế, nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và cơ sở hạ tầng được xác định là nền tảng vững chắc cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Tham luận nhấn mạnh rằng chỉ khi các đột phá này được triển khai đồng bộ và hiệu quả, nền kinh tế mới có thể chuyển sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.