Tận dụng “thời điểm vàng” để gia cố nền tảng tăng trưởng

Doanh nghiệp hưởng lợi từ chu kỳ thuận lợi

Thực tế sản xuất, xuất khẩu tại nhiều doanh nghiệp cho thấy, giai đoạn hiện nay đang mở ra những dư địa hiếm có. Số liệu từ Công ty TNHH Đồ gỗ Nghĩa Sơn (Đồng Nai), trong năm 2025, doanh số xuất khẩu của doanh nghiệp này tăng tới 40%, với hơn 1.000 container hàng được xuất đi. Đáng chú ý, doanh thu tại thị trường Mỹ tăng trưởng rất mạnh, giúp lượng đơn hàng hiện đã được lấp kín tới hết tháng 5/2026.

Nhiều doanh nghiệp đã có đơn hàng lấp kín tới hết tháng 5/2026.

Theo đại diện doanh nghiệp, việc Việt Nam tham gia hàng loạt FTA thế hệ mới, cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, đã giúp hàng gỗ Việt Nam mở rộng thị phần tại các thị trường lớn. Khách hàng không chỉ quan tâm đến giá, mà còn đánh giá cao sự ổn định trong sản xuất, khả năng giao hàng và môi trường đầu tư.

Không riêng ngành gỗ, nhiều lĩnh vực xuất khẩu khác như dệt may, da giày, điện tử, nông sản chế biến cũng đang ghi nhận đơn hàng cải thiện rõ rệt. Dòng vốn FDI tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng năng lực sản xuất, nâng chuẩn quản trị và kết nối doanh nghiệp Việt vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo các chuyên gia, lợi thế hiện nay của Việt Nam là có thật và đang được thị trường quốc tế ghi nhận. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc tận dụng lao động giá rẻ và ưu đãi thuế quan, nền kinh tế sẽ sớm chạm “trần” tăng trưởng.

PGS.TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) nhận định, Việt Nam đang đứng trước một “cửa sổ cơ hội” quan trọng. Dòng vốn FDI và nguồn thu từ xuất khẩu tăng mạnh có thể giúp tích lũy nguồn lực lớn, nhưng vấn đề then chốt là phải chuyển hóa được nguồn lực đó thành năng suất và năng lực nội sinh của nền kinh tế. Nếu không đầu tư cho hạ tầng, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực, Việt Nam rất dễ rơi vào bẫy thu nhập trung bình, phụ thuộc vào các chu kỳ bên ngoài.

Thực tế cho thấy, không ít nền kinh tế từng tăng trưởng nhanh nhờ xuất khẩu và FDI, nhưng sau đó chững lại do thiếu đầu tư cho các nền tảng dài hạn. Đây là bài học mà Việt Nam không thể bỏ qua, nhất là khi môi trường toàn cầu có thể đảo chiều bất cứ lúc nào.

Tái phân bổ nguồn lực chính là bài toán then chốt

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng, giai đoạn thuận lợi hiện nay cần được coi là “thời điểm vàng” để Việt Nam tái phân bổ nguồn lực. Thay vì dồn vốn vào các lĩnh vực mang tính đầu cơ ngắn hạn, nguồn thu từ xuất khẩu và FDI cần được ưu tiên cho hạ tầng chiến lược, giáo dục, y tế, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tăng trưởng nhanh không đồng nghĩa với tăng trưởng bền vững. Chúng ta cần chuyển từ tư duy “tận dụng cơ hội” sang “xây dựng năng lực”. Khi chu kỳ toàn cầu thuận lợi, phải chuẩn bị cho giai đoạn khó khăn hơn phía trước. Đầu tư cho hạ tầng không chỉ là đường sá, cảng biển hay logistics, mà còn là hạ tầng số, dữ liệu và thể chế. Đây là những yếu tố quyết định khả năng nâng năng suất lao động và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong dài hạn, TS. Trần Đình Thiên cho biết thêm.

Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “tận dụng cơ hội” sang “xây dựng năng lực”

Từ góc nhìn doanh nghiệp, nhiều ý kiến cho rằng, việc cải thiện môi trường đầu tư cần đi kèm với chiến lược phát triển dài hạn. Đại diện Công ty TNHH Đồ gỗ Nghĩa Sơn cho biết, doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư vào công nghệ, tự động hóa và đào tạo lao động, nhưng rất cần sự ổn định và nhất quán của chính sách. Khi hạ tầng logistics tốt hơn, thủ tục hành chính minh bạch hơn, chi phí không chính thức giảm xuống, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư dài hạn thay vì chỉ chạy theo đơn hàng ngắn hạn.

Thực tế cho thấy, chỉ khi doanh nghiệp trong nước nâng được năng lực công nghệ và quản trị, Việt Nam mới có thể tận dụng tốt hơn dòng vốn FDI, thay vì chỉ đóng vai trò gia công.

Lịch sử kinh tế cho thấy, không có chu kỳ tăng trưởng nào kéo dài mãi. Khi kinh tế toàn cầu đảo chiều, những nền kinh tế có nền tảng vững chắc sẽ trụ vững và phục hồi nhanh hơn. Ngược lại, các nền kinh tế phụ thuộc quá nhiều vào dòng vốn bên ngoài và xuất khẩu giá rẻ sẽ chịu tổn thương lớn.

Trong bối cảnh đó, việc đầu tư cho các nền tảng dài hạn không chỉ là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc. Nâng cao năng suất lao động, làm chủ công nghệ và tăng sức chống chịu của nền kinh tế chính là “tấm đệm an toàn” cho tăng trưởng trong tương lai.

Giai đoạn thuận lợi hiện nay vì thế mang ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là cơ hội để tăng tốc, mà quan trọng hơn là thời điểm để Việt Nam chuẩn bị cho những bước đi dài hơi hơn, bền vững hơn. Cách sử dụng nguồn lực hôm nay sẽ quyết định vị thế của nền kinh tế Việt Nam trong thập niên tới.