Trung tâm tài chính quốc tế: Ba nguyên tắc quan trọng củng cố niềm tin lâu dài của nhà đầu tư

Bà Angela Knight CBE - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Cơ quan Dịch vụ tài chính Astana, Thành viên Hội đồng Quản lý Trung tâm tài chính quốc tế Astana

Phóng viên: Tại AIFC, Tòa án tài chính độc lập được xem là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Theo bà, những nguyên tắc thể chế và cơ chế pháp lý nào từ mô hình này mang lại các bài học giá trị nhất cho Việt Nam trong quá trình phát triển Trung tâm tài chính quốc tế?

Bà Angela Knight CBE: Niềm tin của nhà đầu tư, xét đến cùng, được xây dựng trên mức độ tin cậy của hệ thống tư pháp. Tại AIFC, yếu tố then chốt nằm ở khuôn khổ pháp lý rõ ràng và độc lập, trong đó Tòa án tài chính và Trung tâm trọng tài vận hành theo các nguyên tắc pháp lý được quốc tế thừa nhận, đặc biệt dựa trên nền tảng hệ thống thông luật của Vương quốc Anh. Dựa trên kinh nghiệm vận hành tại AIFC, theo tôi, Việt Nam có thể ưu tiên ba định hướng quan trọng sau:

Thứ nhất, Việt Nam cần bảo đảm tính chắc chắn của pháp luật với hệ thống quy định rõ ràng, nhất quán, được thực thi công bằng, qua đó giúp nhà đầu tư an tâm dự liệu rủi ro và hoạch định chiến lược dài hạn.

Thứ hai, tăng cường tính độc lập và năng lực chuyên môn của hệ thống tư pháp. Tại AIFC, Tòa án tài chính hoạt động hoàn toàn độc lập với hệ thống tòa án trong nước, đồng thời áp dụng các nguyên tắc pháp lý theo chuẩn mực quốc tế, với đội ngũ thẩm phán có chuyên môn cao và giàu kinh nghiệm. Điều này giúp nâng cao uy tín của hệ thống tư pháp, đặc biệt trong giải quyết các tranh chấp xuyên biên giới.

Tương tự, Việt Nam cũng cần xây dựng đội ngũ thẩm phán có trình độ quốc tế bên cạnh việc thiết lập cơ chế vận hành độc lập cho hệ thống tư pháp trong Trung tâm tài chính quốc tế, qua đó, đảm bảo uy tín và hiệu quả trong xử lý các tranh chấp, đặc biệt là những vụ việc liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài.

Thứ ba, tăng cường tính bảo đảm thi hành bởi giá trị của pháp luật không chỉ phụ thuộc vào chất lượng quy định, mà còn dựa trên khả năng thực thi các phán quyết một cách hiệu quả và minh bạch trong thực tiễn.

Đối với Việt Nam, trong tiến trình xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, ba nguyên tắc “rõ ràng, độc lập và bảo đảm thi hành” sẽ là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin lâu dài của nhà đầu tư.

Qua trao đổi với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Hà Nội cũng như Ban lãnh đạo Trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh, tôi tin rằng Chính phủ Việt Nam đang đi đúng hướng. Trên hành trình đó, chúng tôi luôn tự hào và sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong những bước đi đầu tiên nhưng rất quan trọng này.

Một góc Trung tâm tài chính quốc tế Astana (Nguồn: Internationalbanker)

Phóng viên: Trong mô hình quản trị của AIFC, trách nhiệm giám sát hoạt động ngân hàng được phân định và phối hợp như thế nào giữa cơ quan quản lý trung tâm tài chính và Cơ quan Dịch vụ tài chính, thưa bà?

Bà Angela Knight CBE: Tại AIFC, Cơ quan Dịch vụ tài chính hoạt động như một đơn vị quản lý độc lập trong khuôn khổ trung tâm tài chính, trong khi các cơ quan quốc gia khác vẫn giám sát toàn bộ hệ thống tài chính - ngân hàng trong nước. Điều then chốt là các trách nhiệm được phân định rõ ràng, không chồng chéo. Cơ quan Dịch vụ tài chính Astana quản lý các tổ chức tài chính đăng ký hoạt động trong phạm vi pháp lý của AIFC với những quy định và tiêu chuẩn riêng, song đồng thời vẫn duy trì hợp tác chặt chẽ với các cơ quan quản lý quốc gia khác của Kazakhstan.

Các cơ chế phối hợp được tổ chức bài bản, bao gồm chia sẻ thông tin và đối thoại, giám sát, nhằm đảm bảo rủi ro được quản lý một cách đầy đủ và hiệu quả trên toàn hệ thống.

Phóng viên: Bà có thể chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn cho Việt Nam trong việc thiết kế cơ chế giám sát ngân hàng tại Trung tâm tài chính quốc tế?

Bà Angela Knight CBE: Đối với Việt Nam, tôi xin gợi ý ba định hướng thực tiễn sau: Trước hết, Việt Nam cần xác định rõ phạm vi giám sát hoạt động ngân hàng, phân định rõ tổ chức nào thuộc Trung tâm tài chính quốc tế và tổ chức nào vẫn chịu sự quản lý của cơ quan quốc gia. Tiếp theo, cần bảo đảm tính độc lập của cơ quan quản lý trung tâm tài chính để các quyết định được thực hiện một cách hiệu quả, minh bạch và đáng tin cậy.

Cuối cùng, cần xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý trung tâm và các cơ quan quản lý quốc gia, bởi không một hệ thống tài chính - ngân hàng nào có thể vận hành hoàn toàn độc lập. Khi ba yếu tố này được thiết kế đồng bộ, Việt Nam sẽ tạo dựng được một cơ chế giám sát hoạt động ngân hàng vừa vững chắc, vừa hấp dẫn đối với các nhà đầu tư toàn cầu.

Xin trân trọng cảm ơn Bà!