Khi thói quen xanh bắt đầu thay đổi

Chiều thứ bảy, trong không gian sáng đèn của siêu thị Go! Đà Nẵng, dòng người vẫn đều đặn đẩy xe hàng qua quầy thanh toán. Không còn những xấp túi nilon mỏng nhẹ được phát miễn phí như trước, thay vào đó là lời hỏi quen mà lạ: “Anh/chị có mang theo túi không?”.

Túi giấy hợp môi trường đã từng bước thay thể túi nilon sử dụng 1 lần tại các siêu thị, cửa hàng tiện lợi

Một câu hỏi nhỏ của cô nhân viên thanh toán, nhưng lại mở ra một câu chuyện lớn, câu chuyện về cách con người đang dần thay đổi để ứng xử hài hòa hơn với môi trường.

Để chung tay cùng Chính phủ, giảm thiểu rác thải nhựa, từ ngày 9/4/2026, Central Retail Việt Nam chính thức chuyển đổi sang 100% túi phân hủy sinh học tại hệ thống GO!, Tops Market và mini go! trên toàn quốc. Những chiếc túi mới không còn “miễn phí”, với mức phí từ 500 đồng/túi, đủ để người tiêu dùng chợt nghĩ lại: liệu mình có thể mang theo một chiếc túi từ nhà?

Sự thay đổi ấy không ồn ào, nhưng len lỏi. Người thì cẩn thận gấp sẵn túi vải để vào trong cốp xe, người tận dụng lại những chiếc túi cũ, người chọn thùng giấy miễn phí. Một thói quen mới đang hình thành, chậm rãi nhưng rõ nét.

Cần thay thế túi nilon sử dụng một lần để bảo vệ môi trường sống

Nhìn rộng ra, những chuyển động này không phải là câu chuyện riêng của một doanh nghiệp. Trước đó, nhiều hệ thống bán lẻ như: Saigon Co.op hay WinCommerce (là thành viên của Tập đoàn Masan, hiện là nhà bán lẻ hiện đại có quy mô lớn nhất Việt Nam, sở hữu và vận hành chuỗi siêu thị WinMart và cửa hàng tiện ích WinMart+) cũng đã bắt đầu hành trình giảm thiểu túi nilon, khuyến khích tiêu dùng xanh. Từ những siêu thị hiện đại đến các cửa hàng tiện lợi, một “làn sóng xanh” đang dần lan tỏa trong đời sống đô thị.

Ở một góc nhìn rộng hơn, thế giới đã từ lâu gióng lên hồi chuông cảnh báo. Theo United Nations Environment Programme (UNEP), mỗi năm nhân loại sản xuất khoảng 400 triệu tấn nhựa. Trong đó, gần một nửa là nhựa dùng một lần. Đáng lo ngại hơn, chỉ khoảng 9% lượng nhựa này được tái chế, phần còn lại tích tụ trong môi trường, len lỏi vào đất, sông và đại dương.

Các đơn vị, doanh nghiệp chung tay bảo vệ môi trường biển tại Đà Nẵng

Tương tự, một báo cáo của World Bank cũng chỉ ra rằng, mỗi năm có hàng triệu tấn rác thải nhựa bị rò rỉ ra đại dương, gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển và sinh kế của hàng triệu người dân ven biển. Những con số khô khan, nhưng phía sau đó là hình ảnh những bãi biển ngập rác, những sinh vật biển mắc kẹt trong nhựa, những lát cắt khiến người ta không thể làm ngơ.

Tại Việt Nam, Chính phủ Việt Nam đã sớm ban hành nhiều chính sách nhằm kiểm soát rác thải nhựa và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tiêu biểu như: Quyết định số 1746/QĐ-TTg ngày 04/12/2019 về Kế hoạch hành động quốc gia quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030, cùng Chỉ thị số 33/CT-TTg ngày 20/8/2020 về tăng cường quản lý, tái sử dụng và giảm thiểu chất thải nhựa. Những định hướng này đang dần được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động và giải pháp đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

Ở miền Trung, Đà Nẵng – thành phố bên sông Hàn – cũng đang nỗ lực giữ gìn danh xưng “thành phố môi trường”. Từ các chiến dịch “chống rác thải nhựa”, phân loại rác tại nguồn đến việc hạn chế túi nilon tại chợ, siêu thị, khu du lịch… tất cả tạo nên một mạng lưới hành động đồng bộ. Bởi với một đô thị biển, mỗi túi nhựa bị vứt bỏ hôm nay có thể là mối đe dọa cho đại dương ngày mai.

Hành trình giảm thiểu rác thải nhựa không bắt đầu từ những điều to tát...

Trở lại với câu chuyện tại quầy thu ngân, điều đáng nói là sự thay đổi không chỉ nằm ở chiếc túi. Tại hệ thống của Central Retail, khay xốp dần được thay bằng khay bã mía, hộp nhựa tái chế thay thế bao bì truyền thống, túi giấy và vật liệu sinh học xuất hiện nhiều hơn ở các quầy thực phẩm. Chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, khoảng 280 tấn túi nhựa dùng một lần được thay thế các loại túi, thùng đựng hàng hóa thích hợp với môi trường, một con số đủ để thấy sự chuyển động không còn mang tính thử nghiệm.

Xa hơn, doanh nghiệp này còn đầu tư vào năng lượng tái tạo với hệ thống điện mặt trời áp mái tại 32 siêu thị, giúp giảm khoảng 14% lượng điện tiêu thụ và cắt giảm hàng chục nghìn tấn CO₂ mỗi năm. Những tấm pin lặng lẽ trên mái nhà, cũng giống như những chiếc túi nhỏ nơi quầy thanh toán, âm thầm nhưng bền bỉ góp phần thay đổi bức tranh lớn.

Đà Nẵng đang nỗ lực giữ gìn danh xưng “thành phố môi trường”.

Có thể thấy, hành trình giảm thiểu rác thải nhựa không bắt đầu từ những điều to tát. Nó bắt đầu từ những lựa chọn rất đời thường: mang theo một chiếc túi, nói “không” với nhựa dùng một lần, hay đơn giản là suy nghĩ thêm một chút trước khi tiêu dùng.

Trong dòng chảy tất bật của cuộc sống hiện đại, những thay đổi nhỏ ấy đôi khi dễ bị bỏ qua. Nhưng chính từ những điều tưởng chừng nhỏ bé đó, một nếp sống mới đang dần hình thành, nếp sống xanh, bền vững và có trách nhiệm hơn với môi trường. Và có lẽ, hành trình ấy, suy cho cùng, lại bắt đầu từ một câu hỏi rất giản dị nơi quầy thu ngân: “Anh/chị có mang theo túi không?”