Phát huy vai trò tiên phong, dẫn dắt của DNNN nhìn từ VietinBank

Trong tiến trình phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, kinh tế nhà nước luôn được Đảng và nhà nước ta xác định giữ vị trí chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân. Không chỉ là lực lượng vật chất quan trọng để nhà nước thực hiện chức năng định hướng, điều tiết, ổn định kinh tế vĩ mô, kinh tế nhà nước còn là công cụ quan trọng để nhà nước thực hiện các mục tiêu chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn và nhận diện những yêu cầu mới của quá trình phát triển, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước. Nghị quyết đã hệ thống hóa và phát triển sâu sắc tư duy của Đảng về kinh tế nhà nước trong giai đoạn mới. Trong đó, các DNNN - lực lượng cấu thành quan trọng của kinh tế nhà nước - giữ vai trò như “sếu đầu đàn” khi hiện diện trong tất cả các ngành, lĩnh vực chiến lược, nắm giữ “mạch máu” của nền kinh tế. Nghị quyết 79 đặt ra yêu cầu cao: “Chú trọng xây dựng và phát triển các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, DNNN, ngân hàng thương mại nhà nước (NHTMNN) lớn, giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt, tạo động lực thúc đẩy các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược, có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu hoặc các ngành, lĩnh vực thiết yếu”. Quan điểm này không chỉ tái khẳng định vai trò của DNNN, mà còn định hướng hành động cụ thể, đòi hỏi DNNN phải chuyển mạnh từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”, từ “giữ ổn định” sang “dẫn dắt đổi mới”, từ “cạnh tranh bình đẳng” sang “hợp tác liên kết, tạo hệ sinh thái”.

Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, nhóm NHTMNN giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bởi đây là kênh huy động và phân bổ nguồn lực chủ yếu cho nền kinh tế. Nghị quyết 79 đặt mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu có ít nhất 3 NHTMNN thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực Châu Á về tổng tài sản; phát triển 4 NHTMNN đi đầu, tiên phong về công nghệ, năng lực quản trị, chủ lực, chủ đạo về quy mô, thị phần, khả năng điều tiết thị trường. Đây chính là sự khẳng định vai trò trung tâm của nhóm các NHTMNN trong hệ thống tài chính quốc gia.

NHTM cổ phần Công Thương Việt Nam (VietinBank) là một trong những NHTMNN chủ lực, lớn nhất ngành Ngân hàng. Được thành lập trên cơ sở tách ra từ NHNN Việt Nam theo Nghị định số 53/HĐBT, ngày 26/3/1988 của Hội đồng Bộ trưởng trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, trải qua gần 38 năm xây dựng và phát triển, VietinBank luôn đồng hành, phụng sự cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Từ một ngân hàng chuyên doanh Công thương với quy mô khiêm tốn, đến nay VietinBank đã trở thành hệ thống ngân hàng lớn mạnh với mạng lưới hoạt động rộng khắp cả nước (155 chi nhánh, 02 văn phòng đại diện, 8 đơn vị sự nghiệp, 8 công ty con) và quốc tế (02 chi nhánh tại Cộng hòa liên bang Đức, 01 ngân hàng con tại nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, 01 Văn phòng đại diện tại Myanmar, 05 văn phòng hợp tác tại các thị trường Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Singapore). Năm 2025, VietinBank tiếp tục khẳng định vị thế và uy tín với 14 năm liên tiếp trong Top 2.000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới (Tạp chí Forbes bình chọn), 7 lần liên tiếp trong danh sách TOP 300 Thương hiệu ngân hàng giá trị nhất trên thế giới (theo bảng xếp hạng của Brand Finance), 8 lần liên tiếp được vinh danh là Thương hiệu Quốc gia Việt Nam, 10 năm liên tiếp là “Ngân hàng bán lẻ tốt nhất Việt Nam” (Tạp chí Global Banking & Finance Review vinh danh)… Những thành tựu này không chỉ phản ánh sức sống nội tại mà còn khẳng định VietinBank đã và đang thực hiện xuất sắc sứ mệnh “ngân hàng tiên phong trong phát triển đất nước”.

Nhìn từ hành trình phát triển của VietinBank, có thể thấy rõ vai trò tiên phong và dẫn dắt của 1 DNNN trong 3 phương diện quan trọng: (i) Giữ vai trò trụ cột trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế; (ii) Tiên phong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; (iii) Dẫn dắt phát triển bền vững và thực hiện trách nhiệm xã hội.

VietinBank vinh dự đạt giải thưởng Doanh nghiệp Chuyển đổi số xuất sắc 2025

DNNN - trụ cột trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế

Nghị quyết 79 khẳng định DNNN là lực lượng tiên phong, dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế; đóng vai trò mở đường, đầu tư hạ tầng, công nghệ, tạo động lực cho các thành phần kinh tế khác phát triển. Trong đó, khối NHTMNN giữ vai trò chủ lực của hệ thống tài chính với tổng tài sản khoảng 9,36 triệu tỷ đồng, chiếm gần 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống, bảo đảm dòng chảy vốn thông suốt và ổn định cho nền kinh tế. Không chỉ đảm bảo nguồn vốn cho tăng trưởng, các NHTMNN còn giữ vai trò “trụ đỡ” của hệ thống tài chính trong những thời điểm khó khăn, góp phần ổn định thị trường tiền tệ và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Nhìn lại chặng đường phát triển, VietinBank luôn đi đầu thực hiện các chính sách, định hướng của Đảng và nhà nước trong cung ứng vốn cho nền kinh tế. Với quy mô tài sản lớn và mạng lưới hoạt động rộng khắp, VietinBank tích cực đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, từ DNNN, doanh nghiệp FDI cho đến hàng trăm nghìn doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh trên khắp mọi miền đất nước. Chủ động điều tiết tín dụng vào các ngành, lĩnh vực mà Chính phủ và NHNN khuyến khích phát triển, VietinBank tập trung cấp tín dụng vào các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế; dẫn dắt dòng vốn cho các ngành chiến lược, các dự án, công trình trọng điểm quốc gia; ưu tiên tín dụng cho các DNNN đầu ngành, phát triển hạ tầng giao thông, năng lượng, chuyển đổi số... (tính đến 31/12/2025, dư nợ cho vay lĩnh vực ưu tiên của VietinBank chiếm trên 40% tổng dư nợ); đảm bảo nguồn vốn chảy đúng hướng để kích thích tăng trưởng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

Nhờ định hướng tăng trưởng đúng đắn và những nỗ lực không ngừng, quy mô hoạt động và tốc độ tăng trưởng của VietinBank đã có bước tiến vượt bậc: Tổng tài sản hiện đạt gần 2,8 triệu tỷ đồng, lần đầu vượt mức 100 tỷ USD (gấp hơn 3.800 lần ngày đầu thành lập), dư nợ tín dụng đạt gần 2 triệu tỷ đồng, nguồn vốn huy động cũng tăng mạnh đạt gần 2 triệu tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế năm 2025 đạt 43,4 nghìn tỷ đồng, tăng 36,8% so với năm 2024, thuộc top 2 trong ngành Ngân hàng. Những con số này không chỉ phản ánh sự lớn mạnh vượt bậc của VietinBank về quy mô tài chính, mà còn khẳng định vai trò NHTMNN hàng đầu trong việc dẫn dắt dòng vốn cho phát triển kinh tế.

DNNN tiên phong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Bên cạnh vai trò trụ cột, Nghị quyết 79 nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình quản trị và nâng cao năng lực cạnh tranh của DNNN, coi đây là điều kiện quyết định để khu vực này thực sự trở thành lực lượng tiên phong của kinh tế nhà nước. Một trong những mục tiêu quan trọng của Nghị quyết là 100% DNNN áp dụng quản trị hiện đại trên nền tảng số và tuân thủ các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp theo chuẩn mực quốc tế. Điều này thể hiện sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy phát triển: Từ mô hình quản lý hành chính sang mô hình quản trị doanh nghiệp hiện đại, minh bạch và dựa trên công nghệ. Từ đó đặt ra yêu cầu DNNN cần đẩy mạnh và tiên phong trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong tiến trình đó, ngành Ngân hàng sẽ là một trong những lĩnh vực chuyển đổi số nhanh nhất do yêu cầu tự thân nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng sức cạnh tranh trong hội nhập. Chủ động nắm bắt xu thế, từ năm 2023 VietinBank đã xây dựng và triển khai Hành trình Chuyển đổi số toàn diện (X01), tập trung vào 4 trụ cột chiến lược: Số hóa - Dữ liệu - Công nghệ - Con người và Tổ chức, với 108 sáng kiến chuyển đổi số. Trong năm 2025, VietinBank đã tăng tốc triển khai hơn 90 sáng kiến chuyển đổi số, hơn 99% giao dịch thanh toán được thực hiện trên kênh số, tỷ lệ giải ngân online đạt 93%. Ngoài ra, VietinBank đẩy mạnh đầu tư hiện đại hóa hạ tầng công nghệ; thành lập Khối Dữ liệu & Trí tuệ nhân tạo (AI) làm cơ sở để đẩy mạnh vận hành quản trị dữ liệu, nâng cao năng lực ứng dụng AI toàn hàng; quyết liệt sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới hoạt động theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phù hợp với mô hình ngân hàng hiện đại, đa kênh, đa nền tảng. Những nỗ lực đó tạo nền tảng vững chắc để VietinBank tiếp tục đổi mới mô hình quản trị, nâng cao năng lực quản trị rủi ro, chất lượng điều hành, năng suất lao động và khả năng thích ứng của ngân hàng trước những biến động nhanh chóng của thị trường tài chính - tiền tệ trong nước và quốc tế.

DNNN dẫn dắt phát triển bền vững và thực hiện trách nhiệm xã hội

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa không chỉ đặt ra yêu cầu tăng trưởng nhanh mà còn đòi hỏi tăng trưởng bền vững, bao trùm và gắn với tiến bộ xã hội. Theo định hướng của Nghị quyết 79, kinh tế nhà nước không chỉ nhằm mục tiêu hiệu quả kinh tế mà còn phải góp phần thúc đẩy tiến bộ và công bằng xã hội; bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và nâng cao đời sống nhân dân. Điều này tạo nên yêu cầu khác biệt căn bản giữa DNNN và nhiều loại hình doanh nghiệp khác, đó là sự kết hợp giữa mục tiêu kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Kịp thời nắm bắt xu thế phát triển bền vững, VietinBank chủ động xây dựng chiến lược phát triển gắn với các tiêu chuẩn ESG, tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào hoạt động kinh doanh; tập trung thúc đẩy tín dụng trong các lĩnh vực năng lượng xanh, xuất khẩu xanh, công trình xanh, mang lại lợi ích môi trường, xã hội, đóng góp tích cực vào công cuộc chuyển đổi xanh quốc gia (Tính đến hết năm 2025, VietinBank đang phục vụ gần 800 khách hàng trong lĩnh vực phát triển xanh, dư nợ tín dụng xanh đạt gần 56 nghìn tỷ đồng).

Ngoài ra, trên hành trình phát triển, VietinBank luôn bảo đảm hài hòa lợi ích giữa trách nhiệm với nhà nước, sự phát triển của VietinBank và đóng góp cho xã hội; thực thi triết lý lấy trách nhiệm xã hội làm một phần sứ mệnh của ngân hàng, thông qua: Triển khai các chương trình tín dụng với lãi suất ưu đãi, duy trì lãi suất cho vay thuộc nhóm thấp nhất trong ngành nhằm hỗ trợ khách hàng; Đi đầu trong triển khai các chương trình cho vay hỗ trợ bão lũ; Cho vay nông nghiệp nông thôn; Cho vay lâm thủy sản; Cho vay lúa gạo vùng ĐBSCL; Cho vay gói hạ tầng, giao thông, công nghệ chiến lược; Cho vay ưu đãi nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị quyết số 33/NQ-CP với tổng dư nợ hàng trăm nghìn tỷ đồng theo định hướng của Chính phủ và NHNN; Dành hàng nghìn tỷ đồng thực hiện công tác an sinh xã hội với nhiều chương trình (xóa đói giảm nghèo; xóa nhà tạm, nhà dột nát; xây dựng cầu, đường giao thông nông thôn; tài trợ y tế, giáo dục...) trên khắp đất nước; đồng hành tổ chức các chương trình hướng về chủ quyền biên giới, biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc, các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”... Qua đó, hình ảnh, thương hiệu VietinBank được lan tỏa, khẳng định trách nhiệm vì cộng đồng của một ngân hàng luôn đặt lợi ích xã hội song hành cùng hiệu quả kinh doanh.

VietinBank trong tổng thể tái định vị vai trò của DNNN

Nghị quyết 79 đặt hệ thống NHTMNN trước yêu cầu định vị chiến lược theo hướng phát triển quy mô lớn hơn, năng lực tài chính mạnh hơn và chuẩn mực quản trị tiệm cận khu vực, có sức cạnh tranh thực chất trong không gian châu Á. Từ thực tiễn phát triển của VietinBank có thể thấy quá trình tái định vị DNNN nói chung, hệ thống NHTMNN nói riêng không chỉ là sự thay đổi về mô hình sở hữu hay cơ chế quản lý, mà còn là sự chuyển biến căn bản về chất trong phương thức hoạt động và vai trò của doanh nghiệp trong nền kinh tế.

Sự phát triển vượt bậc của VietinBank là một minh chứng sinh động cho khả năng đổi mới và phát triển của DNNN trong nền kinh tế thị trường hiện đại. Đồng thời, những kết quả đó đã tạo dựng nền tảng vững chắc, bảo đảm VietinBank phát triển an toàn, hiệu quả, bền vững; đủ năng lực thực hiện các mục tiêu lớn mà Nghị quyết 79 đặt ra đối với hệ thống NHTMNN trong giai đoạn phát triển mới. Dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, cùng quyết tâm chính trị cao và sự đồng thuận của toàn thể cán bộ, đảng viên, người lao động, VietinBank đã và đang khẳng định vai trò tiên phong trong quá trình tái định vị vai trò của DNNN; góp phần hiện thực hoá các mục tiêu của Nghị quyết 79; đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành Ngân hàng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.