Xây dựng một hệ sinh thái ngân hàng số hiện đại

Thưa Phó Thống đốc, Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 diễn ra vào thời điểm toàn ngành Ngân hàng kỷ niệm 75 năm thành lập Ngân hàng Việt Nam (06/5/1951 - 06/5/2026). Xin ông cho biết mục đích cốt lõi và thông điệp mà Ban Chỉ đạo muốn gửi gắm thông qua sân chơi này?

Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách, định hướng lớn của Đảng, Nhà nước về chuyển đổi số trong toàn hệ thống ngân hàng.

Mục tiêu cốt lõi của Hội thi là nâng cao nhận thức, chuẩn hóa kiến thức và phát triển năng lực số cho đội ngũ cán bộ, đoàn viên. Hội thi hướng tới việc trang bị kiến thức chuyển đổi số và phổ cập kỹ năng số sâu rộng trong toàn Ngành, giúp mỗi cá nhân không chỉ nắm vững công nghệ, quy trình nghiệp vụ mà còn ứng dụng linh hoạt vào thực tiễn, từ đó tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của từng đơn vị.

Hội thi cũng được kỳ vọng trở thành một diễn đàn thiết thực để các đơn vị giao lưu, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời đề xuất các sáng kiến, giải pháp đổi mới gắn với thực tiễn hoạt động ngân hàng. Đây cũng là dịp để tổ chức Công đoàn tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành cùng chuyên môn, không chỉ chăm lo đời sống mà còn tham gia tích cực vào việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Ngành.

Một điểm nhấn quan trọng của Hội thi là góp phần lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số”. Thông qua việc xây dựng và phổ biến bộ ngân hàng câu hỏi với khoảng 400 câu, nội dung bao quát các lĩnh vực cốt lõi của chuyển đổi số, các đơn vị có thể chủ động tổ chức các cuộc thi tìm hiểu nội bộ, qua đó phổ cập kiến thức một cách rộng rãi trong toàn hệ thống. Cách tiếp cận này giúp việc học tập trở nên linh hoạt, gần gũi, theo tinh thần “học mà không phải học”, từ đó từng bước hình thành tư duy số và văn hóa số trong mỗi cán bộ, người lao động.

Bên cạnh đó, các nội dung thi, đặc biệt là phần “hiến kế” tập trung vào những vấn đề cơ bản của câu chuyện chuyển đổi số sẽ tạo cơ hội để các đơn vị đề xuất các sáng kiến gắn với thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ của Ngành.

Thông qua Hội thi, Ban Chỉ đạo muốn gửi gắm một thông điệp rõ ràng và xuyên suốt: chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi mỗi cá nhân trong Ngành phải chủ động thích ứng, không ngừng học hỏi và đổi mới. Với chủ đề “Chủ động số hóa - Bứt phá tương lai”, ngành Ngân hàng thể hiện quyết tâm đi đầu trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái ngân hàng số hiện đại, an toàn, hiệu quả và lấy khách hàng làm trung tâm.

Quan trọng hơn, chuyển đổi số phải đi vào thực chất, gắn với nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng và hiệu quả quản trị nội bộ, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của toàn Ngành trong giai đoạn mới. Đồng thời, thông qua việc khuyến khích các đơn vị triển khai sâu rộng các hoạt động học tập, thi tìm hiểu trong nội bộ, Hội thi sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng lực thích ứng của nguồn nhân lực, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu chuyển đổi số của ngành Ngân hàng trong thời gian tới.

Trong bối cảnh công nghệ 4.0 hiện nay, Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 có những điểm mới hay “đột phá” nào trong hình thức thi đấu và nội dung kiến thức, thưa Phó Thống đốc?

So với các hội thi nghiệp vụ truyền thống, Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 được thiết kế với nhiều điểm đổi mới rõ nét, cả về hình thức tổ chức lẫn nội dung, nhằm phản ánh đúng tinh thần của kỷ nguyên công nghệ số và yêu cầu thực tiễn của Ngành.

Trước hết, về hình thức thi, Hội thi được tổ chức theo hướng sân khấu hóa hiện đại, kết hợp hài hòa giữa trình diễn, thi kiến thức và trình bày sáng kiến. Điều này không chỉ tạo sự sinh động, hấp dẫn mà còn khuyến khích các đội thi thể hiện bản sắc riêng, tư duy đổi mới và khả năng truyền tải thông điệp về chuyển đổi số một cách sáng tạo. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ được triển khai xuyên suốt trong quá trình tổ chức thi. Các đội thi sử dụng thiết bị số và hệ thống phần mềm để tham gia phần thi trắc nghiệm, trong đó câu hỏi được phân bổ ngẫu nhiên hoàn toàn, không có sự can thiệp của con người, qua đó bảo đảm tính minh bạch, khách quan và bảo mật.

Một điểm mới đáng chú ý là cơ chế tổ chức thi hướng tới sự công bằng và chuẩn hóa. Ở phần thi kiến thức, các đội cùng tham gia trên một hệ thống chung với mức độ khó tương đương, điểm số được tính dựa trên độ chính xác thay vì phụ thuộc vào chênh lệch thời gian trả lời quá nhỏ, giúp giảm áp lực kỹ thuật và tập trung vào năng lực thực chất của thí sinh. Không gian sân khấu cũng được thiết kế theo hướng mô phỏng hệ sinh thái số của ngành Ngân hàng, tạo trải nghiệm trực quan, gắn với định hướng phát triển tương lai.

Về nội dung kiến thức, Hội thi có quy mô lớn với ngân hàng câu hỏi khoảng 400 câu, bao phủ toàn diện các lĩnh vực quan trọng như dữ liệu và tài sản số, công nghệ nền tảng, an toàn thông tin, pháp lý, quản trị điều hành, trải nghiệm khách hàng và ứng dụng thực tiễn. Có thể nói, đây không chỉ là một cuộc thi mà còn là một hình thức đào tạo, cập nhật kiến thức quy mô lớn cho toàn Ngành.

Đặc biệt, Hội thi chú trọng tính thực chất và khả năng ứng dụng. Ở phần thi “Kiến tạo tương lai số”, các đội không chỉ trình bày ý tưởng đã chuẩn bị sẵn mà phải bốc thăm ngẫu nhiên chủ đề do Ban Tổ chức đưa ra. Cách làm này giúp xóa bỏ lợi thế chuẩn bị trước, buộc thí sinh phải vận dụng kiến thức tổng hợp, tư duy linh hoạt và khả năng sáng tạo để đề xuất các giải pháp sát với thực tiễn hoạt động của đơn vị.

Có thể khẳng định, điểm đột phá lớn nhất của Hội thi lần này là sự chuyển đổi từ cách tiếp cận “thi để đánh giá” sang “thi để học, để trải nghiệm và để ứng dụng”. Thông qua đó, Hội thi góp phần hình thành tư duy số, lan tỏa văn hóa số và thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn ngành Ngân hàng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng hiện nay.

Đảng, Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ngành Ngân hàng được ghi nhận là ngành tiên phong trong chuyển đổi số. Xin Phó Thống đốc cho biết thêm về những dấu ấn mà ngành Ngân hàng đạt được trên hành trình chuyển đổi số?

Với quan điểm tiếp cận lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và sự thuận tiện, trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ là thước đo, ngành Ngân hàng đã thực hiện nhiều giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trong giai đoạn mới và đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Thứ nhất, về xây dựng, hoàn thiện thể chế, NHNN đã nghiên cứu, tham mưu trình các cấp ban hành và ban hành theo thẩm quyền nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM). Bên cạnh đó, NHNN đã ban hành nhiều Thông tư tháo gỡ các điểm nghẽn về pháp lý, cho phép ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ mới như xác thực qua VNeID và chuẩn hóa an toàn hệ thống thông tin.

Đồng thời, trong chỉ đạo, định hướng, Thống đốc NHNN đã chỉ đạo kiện toàn Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc của Ngành, tập trung vào 5 trụ cột gồm: phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 - Đề án 06 (Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 6/1/2022). NHNN đã ban hành Kế hoạch hành động ngành Ngân hàng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia với 105 nhiệm vụ trọng tâm. Những chỉ đạo này đã tạo định hướng cho ngành Ngân hàng trong việc nghiên cứu, thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Thứ hai, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tiếp tục được đẩy mạnh tích hợp, kết nối sản phẩm, dịch vụ, nền tảng với các ngành, lĩnh vực khác. NHNN đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc), đang triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR với một số quốc gia khác.

Thứ ba, hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng với nhiều phương thức thanh toán hiện đại, tiện lợi được kết nối liên thông, tích hợp liền mạch với các ngành, lĩnh vực khác, đáp ứng tốt nhu cầu đa dạng của khách hàng. Nhiều TCTD tại Việt Nam có tỷ lệ trên 90% giao dịch thực hiện trên kênh số. Đặc biệt, đến hết năm 2025, có hơn 88,9% người Việt Nam trưởng thành có tài khoản ngân hàng. Hoạt động TTKDTM tiếp tục phát triển mạnh. Trong năm 2025, giá trị TTKDTM gấp 28,17 lần GDP minh chứng cho sự thay đổi mạnh mẽ trong thói quen thanh toán của người dân. Trong 2 tháng năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, hoạt động TTKDTM tiếp tục tăng trưởng khá: Giao dịch TTKDTM đạt khoảng 4,7 tỷ giao dịch với giá trị đạt 57,4 triệu tỷ đồng (tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị).

Thứ tư, về kết nối, liên thông dữ liệu: Ngành Ngân hàng tiếp tục chú trọng đầu tư và nâng cấp hạ tầng dữ liệu mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý và phát triển sản phẩm dịch vụ, bảo đảm cập nhật dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Đồng thời, ngành Ngân hàng đã tích cực phối hợp với Bộ Công an triển khai Đề án 06. Tính đến hết ngày 24/4/2026, đã có hơn 156,63 triệu hồ sơ khách hàng (hơn 154,5 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,13 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức) được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VneID, giúp loại bỏ tài khoản ảo và nâng cao tính minh bạch cho toàn hệ thống. Bên cạnh đó, NHNN đã hoàn thành đồng bộ 4 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo Nghị quyết số 71/NQ-CP(1) và Nghị quyết số 11/NQ-CP (2) của Chính phủ lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, đồng thời tiếp tục làm giàu dữ liệu theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”.

Thứ năm, công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán và các hệ thống thông tin ứng dụng nghiệp vụ ngân hàng luôn được quan tâm chú trọng. NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO). Tính đến ngày 27/4/2026, đã có 3,89 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo, trong đó có trên 1,26 triệu lượt khách hàng tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là 4,38 nghìn tỷ đồng. Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao.

Thứ sáu, công tác cải cách hành chính gắn liền với số hóa toàn trình cũng được đẩy mạnh để tiết giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Nhiều năm liên tục, NHNN đứng trong top dẫn đầu các bộ, ngành về chỉ số Cải cách hành chính. Bên cạnh đó, NHNN đã quyết liệt đề xuất cắt giảm và đơn giản hóa 269 trên tổng số 298 thủ tục hành chính, đạt tỷ lệ 90,3%, đồng thời cắt giảm 255 điều kiện kinh doanh. Năm 2025, NHNN đã chính thức cung cấp thêm 32 dịch vụ công toàn trình, nâng tổng số đã cung cấp lên 57 dịch vụ, hoàn thành nhiệm vụ 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện liên quan đến doanh nghiệp được nâng cấp lên dịch vụ công toàn trình.

Ngoài ra, hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”, ngày 27/5/2025, NHNN đã tổ chức Hội nghị phát động phong trào “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và “Bình dân học vụ số” ngành Ngân hàng gắn với thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Tinh thần chủ động cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ số đã lan tỏa rộng khắp, giúp toàn Ngành ghi nhận con số ấn tượng 1.484 sáng kiến, trong đó có 37 sáng kiến số được đăng ký trên Cổng Sáng kiến Khoa học và Công nghệ của Bộ Khoa học và Công nghệ. Ngành cũng đã xây dựng đội ngũ hơn 2.600 “Đại sứ số” và “Hạt nhân số” tại các đơn vị…

Thời gian tới, nhằm góp phần hiện thực hóa các mục tiêu kinh tế số, xã hội số, Chính phủ số, Phó Thống đốc có thể chia sẻ thêm một số định hướng, giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số ngành Ngân hàng?

Trong thời gian tới, để tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số ngân hàng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, ngành Ngân hàng sẽ tập trung vào một số định hướng, giải pháp trọng tâm như sau:

Thứ nhất, tiếp tục bám sát định hướng “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, dữ liệu là nền tảng, công nghệ là động lực”. Chuyển đổi số ngân hàng phải hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận và sử dụng dịch vụ ngân hàng an toàn, tiện lợi, chi phí hợp lý.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý nhằm phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Ngân hàng.

Thứ ba, đẩy mạnh phát triển dữ liệu và kết nối, chia sẻ dữ liệu. Ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục làm giàu, chuẩn hóa, khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; phát huy vai trò của dữ liệu trong hỗ trợ ra quyết định của Ngân hàng Trung ương.

Thứ tư, tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng số, thanh toán số, gắn với triển khai Đề án 06, xác thực định danh điện tử, đối chiếu sinh trắc học, làm sạch dữ liệu khách hàng. Đây là giải pháp quan trọng để vừa nâng cao tiện ích, vừa phòng ngừa gian lận, lừa đảo, bảo vệ khách hàng và bảo đảm an toàn hệ thống.

Thứ năm, coi an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn thông tin là yêu cầu xuyên suốt, không thể tách rời khỏi quá trình chuyển đổi số. Việc phát triển sản phẩm, dịch vụ số phải đi đôi với bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm hoạt động liên tục của các hệ thống thông tin quan trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Thứ sáu, tiếp tục phát triển nguồn nhân lực số trong ngành Ngân hàng; đẩy mạnh đào tạo, phổ cập kỹ năng số, phát huy vai trò của đội ngũ “Đại sứ số”, “Hạt nhân số”, đồng thời có cơ chế thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phân tích dữ liệu và đổi mới sáng tạo.

Thứ bảy, tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, dưới nhiều hình thức để hướng dẫn, nâng cao nhận thức, hiểu biết của khách hàng về ứng dụng công nghệ và những lưu ý, cảnh báo để hỗ trợ khách hàng nhận biết, phòng, tránh rủi ro khi thực hiện giao dịch trên môi trường điện tử.

Xin cảm ơn Phó Thống đốc!