Doanh nghiệp bán lẻ chủ động thích ứng trước "bão giá"

Cục Thống kê cho biết, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4/2026 tăng 0,84% so với tháng trước và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân bốn tháng đầu năm 2026, CPI tăng 3,99% so với cùng kỳ năm trước - mức cao nhất trong 6 năm gần đây.

Giữa "bão giá", theo ghi nhận từ nhiều hệ thống bán lẻ, nhu cầu tiêu dùng không đạt kỳ vọng. Người dân có xu hướng ưu tiên chi tiêu cho các mặt hàng thiết yếu, trong khi các sản phẩm không thiết yếu chứng kiến mức tăng trưởng chậm, thậm chí sụt giảm. Áp lực từ chi phí sinh hoạt tăng cao khiến ngân sách hộ gia đình bị “bào mòn”, kéo theo sự suy yếu của cầu tiêu dùng.

Bà Nguyễn Cao Ngọc Dung, Phụ trách phát triển thị trường Việt Nam và Philippines của NielsenIQ nhận định, Việt Nam vẫn là một thị trường tiêu dùng mang tâm lý thận trọng. Xu hướng chi tiêu trong năm 2026 tiếp tục là tiết giảm chi phí. Khi người dân chưa cảm nhận rõ sự cải thiện về thu nhập và triển vọng kinh tế, họ sẽ tiếp tục ưu tiên tiết kiệm. Điều này khiến vòng quay tiền tệ chậm lại, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, thay vì chờ đợi thị trường phục hồi, nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã chủ động tái cấu trúc hoạt động.

Trường hợp của Masan Consumer là một ví dụ điển hình. Doanh nghiệp này đã triển khai nền tảng phân phối Retail Supreme nhằm tăng cường kết nối trực tiếp với các cửa hàng tạp hóa truyền thống vốn là kênh bán lẻ vẫn chiếm tỷ trọng lớn tại Việt Nam.

Ông Trần Tuấn Cường, Giám đốc cấp cao kinh doanh toàn quốc Masan Consumer cho biết: Retail Supreme không chỉ là công cụ mở rộng độ phủ, mà còn giúp tối ưu vận hành thông qua số hóa dữ liệu bán hàng, quản lý tồn kho và điều phối hàng hóa theo nhu cầu thực tế. Chúng tôi xác định, trong bối cảnh sức mua chưa phục hồi mạnh, việc đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, đúng thời điểm và đúng nhu cầu là yếu tố then chốt để duy trì tăng trưởng.

Các kênh bán lẻ hiện đại sẽ là giải pháp cho doanh nghiệp

Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả của hướng đi này. Trong những tháng đầu năm 2026, Masan Consumer ghi nhận doanh thu 10.584 tỷ đồng, tăng 16,6% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng trưởng đáng chú ý trong bối cảnh thị trường chung còn nhiều khó khăn.

Trên thực tế, kênh bán lẻ truyền thống, đặc biệt là hệ thống cửa hàng tạp hóa, vẫn được nhìn nhận là “mỏ vàng” chưa được khai thác hết. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất của kênh này nằm ở tính manh mún, thiếu liên kết và hạn chế về công nghệ. Việc xây dựng các nền tảng phân phối như Retail Supreme có thể giúp giải quyết bài toán này. Khi dữ liệu được số hóa, doanh nghiệp không chỉ kiểm soát tốt hơn chuỗi cung ứng, mà còn có thể phân tích hành vi tiêu dùng theo từng khu vực, từ đó đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực bán lẻ, khi cạnh tranh ngày càng gay gắt, lợi thế không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở khả năng kiểm soát hệ thống phân phối. Doanh nghiệp nào làm chủ được kênh bán hàng, doanh nghiệp đó sẽ có lợi thế dài hạn.

Đáng chú ý, mô hình này cũng mang lại lợi ích thiết thực cho các tiểu thương. Khi tham gia vào hệ thống phân phối hiện đại, họ có thể tiếp cận nguồn hàng ổn định, giá cả cạnh tranh và các chương trình hỗ trợ từ nhà sản xuất. Điều này góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của kênh bán lẻ truyền thống trước sự phát triển mạnh mẽ của thương mại hiện đại và thương mại điện tử.

Dù doanh nghiệp đã có những nỗ lực đáng ghi nhận, nhưng vai trò của chính sách vẫn rất quan trọng trong việc tạo lực đẩy cho thị trường. Trong đó, các giải pháp giảm thuế, phí được kỳ vọng sẽ giúp hạ giá thành sản phẩm, từ đó kích thích tiêu dung, ông Trần Tuấn Cường chia sẻ thêm.

Một trong những đề xuất đáng chú ý là tiếp tục giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ. Bên cạnh đó, việc giảm chi phí logistics, vận tải cũng được xem là giải pháp thiết thực nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, điều quan trọng là chính sách phải được triển khai kịp thời và đúng đối tượng. Nếu chính sách đến chậm, hiệu quả sẽ giảm đi đáng kể. Trong khi đó, nếu được triển khai đúng thời điểm, đây sẽ là cú hích quan trọng giúp doanh nghiệp phục hồi và mở rộng sản xuất.

Có thể thấy, trong bối cảnh hiện nay, việc phục hồi sức mua nội địa đòi hỏi sự cộng hưởng từ cả hai phía đó là chính sách vĩ mô và nỗ lực vi mô của doanh nghiệp. Nếu chính sách đóng vai trò “bệ đỡ” thì doanh nghiệp chính là lực kéo trực tiếp của thị trường.

Câu chuyện của Masan Consumer cho thấy, ngay cả khi thị trường chưa thực sự thuận lợi, doanh nghiệp vẫn có thể tạo ra tăng trưởng nếu lựa chọn đúng chiến lược. Việc đầu tư vào hệ thống phân phối, tận dụng công nghệ và khai thác hiệu quả kênh bán lẻ truyền thống không chỉ là giải pháp ngắn hạn, mà còn là hướng đi mang tính chiến lược.

Trong dài hạn, khi thu nhập người dân được cải thiện và niềm tin tiêu dùng dần phục hồi, những doanh nghiệp đã chuẩn bị sẵn nền tảng sẽ có lợi thế lớn trong việc bứt phá. Khi đó, sức cầu nội địa không chỉ được “khơi thông”, mà còn trở thành động lực tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.