Gỡ “điểm nghẽn” tín dụng cho nông nghiệp công nghệ cao

Bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 2 cho biết, thời gian qua phía ngân hàng đã triển khai đồng bộ nhiều chương trình tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp

Hội nghị là diễn đàn để doanh nghiệp trao đổi trực tiếp với NHNN Khu vực 2 và các cơ quan liên quan về những khó khăn trong tiếp cận tín dụng, đồng thời được giải đáp, hướng dẫn và tiếp nhận các kiến nghị thuộc thẩm quyền.

Một trong những nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm là bài toán tiếp cận vốn cho các dự án chế biến nông sản, xuất khẩu và nông nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp đang trong giai đoạn đầu phát triển.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Công ty CP Hasa Bio Food - doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực chế biến nông sản công nghệ cao - cho biết công ty đang có nhu cầu vay vốn để mở rộng sản xuất. Hiện khoảng 70% doanh thu đến từ xuất khẩu, 30% tiêu thụ trong nước. Doanh thu năm 2025 đạt gần 2 triệu USD và dự kiến tăng lên khoảng 4 triệu USD trong năm 2026.

Theo ông Hùng, các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, chế biến thực phẩm thường gặp khó khi vay vốn do phải có báo cáo tài chính liên tục trong ba năm, chứng minh phương án kinh doanh hiệu quả và nguồn thu ổn định. Trong khi đó, đa số startup ở giai đoạn đầu chưa đáp ứng được các điều kiện này.

Vì vậy, doanh nghiệp kiến nghị cần sớm tháo gỡ “khoảng trống tài chính” cho các dự án nông nghiệp công nghệ cao đang trong giai đoạn tiền thương mại hóa nhưng thiếu nguồn vốn để mở rộng sản xuất.

Trao đổi với doanh nghiệp, ông Văn Công Bình, Giám đốc Phát triển bền vững HDBank cho biết, các ngân hàng thương mại đã từng bước chuyển từ mô hình đánh giá dựa chủ yếu vào tài sản thế chấp sang đánh giá năng lực dự án, khả năng tiêu thụ sản phẩm và tiềm năng xuất khẩu.

Theo đó, nhiều ngân hàng hiện đã triển khai các sản phẩm tài trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, tài trợ chuỗi cung ứng, xem xét cấp tín dụng trên cơ sở hiệu quả dự án, hợp đồng bao tiêu, đơn hàng xuất khẩu, uy tín của đối tác và năng lực điều hành của chủ doanh nghiệp. Với các mô hình này, doanh nghiệp có thể được cấp tín dụng theo chuỗi mà không nhất thiết phải có tài sản bảo đảm.

Tuy nhiên, ông Bình cũng lưu ý ngoài các quy định của NHNN, mỗi ngân hàng có khẩu vị rủi ro khác nhau. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động làm việc trực tiếp với ngân hàng để được tư vấn giải pháp tài chính phù hợp.

Hiện HDBank đang triển khai gói tín dụng 5.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng sản xuất, kinh doanh trong nhiều lĩnh vực, trong đó có nông nghiệp công nghệ cao và các dự án xanh.

Đồng thời, ngân hàng cũng có thể nghiên cứu các hình thức hỗ trợ vốn khởi tạo như cấp hạn mức thấu chi cho doanh nghiệp mới thành lập chưa có đủ ba năm báo cáo tài chính. Các doanh nghiệp cũng được khuyến nghị tận dụng các chương trình tín dụng xanh và tài chính phát triển bền vững (ESG) để tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp cũng kiến nghị các ngân hàng sớm ban hành tiêu chí thống nhất về “nguồn vốn xanh”, áp dụng ưu đãi lãi suất và kéo dài thời hạn vay đối với các dự án năng lượng tái tạo, hệ thống xử lý nước thải và giảm phát thải carbon nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Về phía cơ quan quản lý, bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 2 cho biết, thời gian qua phía ngân hàng đã triển khai đồng bộ nhiều chương trình tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp. Nổi bật là gói tín dụng lâm sản và thủy sản quy mô 185.000 tỷ đồng dành cho hộ gia đình, hợp tác xã và doanh nghiệp có dự án sản xuất, chế biến, thu mua, phân phối trong lĩnh vực lâm sản, thủy sản. Chương trình áp dụng lãi suất cho vay bằng đồng Việt Nam thấp hơn tối thiểu từ 1-2%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của từng ngân hàng và hiện có 18 ngân hàng thương mại tham gia.

Bên cạnh đó, còn có Chương trình tín dụng nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP quy mô 145.000 tỷ đồng với lãi suất cho người mua nhà là 6,5%/năm; gói tín dụng hạ tầng chiến lược quy mô 500.000 tỷ đồng dành cho các dự án điện, giao thông và công nghệ với lãi suất thấp hơn từ 1-1,5%/năm so với mức cho vay thông thường. Ngoài ra, Chương trình Bình ổn thị trường TP. Hồ Chí Minh cũng đang hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh lương thực, thực phẩm thiết yếu và các đơn vị trong chuỗi cung ứng với mức lãi suất ưu đãi thấp hơn thông thường từ 0,5-1,5%/năm.

Theo bà Liên, khi có nhu cầu vay vốn ưu đãi, doanh nghiệp nên chủ động liên hệ các sở, ngành hoặc ngân hàng tham gia chương trình để được tư vấn. Bên cạnh các chương trình của Chính phủ và NHNN, từng ngân hàng thương mại cũng đang xây dựng nhiều gói tín dụng chuyên biệt, phù hợp với từng nhóm khách hàng và lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.