Thị trường hàng hóa: Giá dầu lại nóng, dầu đậu tương thêm trợ lực

Dầu thô và dầu đậu tương là những mặt hàng nổi bật góp phần kéo chỉ số MXV-Index tăng 0,6%, lên 2.919 điểm.

Căng thẳng Mỹ - Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), 4 trong 5 mặt hàng năng lượng đóng cửa tăng giá. Trong đó, giá dầu Brent tăng 2,12%, lên 89,70 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 1,58%, lên 83,50 USD/thùng. Giá Brent hiện đã quay lại sát vùng đỉnh thiết lập cách đây khoảng hai tuần.

Đà tăng diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục kéo dài, trong khi khả năng nối lại đàm phán giữa hai bên ngày càng mong manh. Theo một số nguồn tin quốc tế, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington không có ý định quay lại các điều khoản trong bản ghi nhớ đạt được với Iran hồi tháng 6. Mỹ hiện cũng không tiến hành đàm phán trực tiếp với Tehran và tiếp tục tập trung gây sức ép kinh tế.

Quốc gia này đã triển khai Operation Economic Outcast (chiến dịch cô lập kinh tế), chuyển trọng tâm sang gây sức ép lên các nguồn thu của Iran cũng như những bên hỗ trợ Tehran. Những diễn biến này làm giảm kỳ vọng về một thỏa thuận sớm giữa hai bên, đồng thời khiến rủi ro đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz tiếp tục được thị trường tính vào giá dầu.

Trong khi đó, vai trò điều tiết nguồn cung của OPEC+ đang bị hạn chế do chính tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz. Theo trích dẫn từ một số nguồn tin nước ngoài, thị phần của OPEC+ trong tổng sản lượng dầu toàn cầu đã giảm từ hơn 48% trước khi chiến tranh Iran bắt đầu xuống khoảng 40% trong tháng 7. Riêng 7 nhà sản xuất cốt lõi, gồm Saudi Arabia và Nga, chỉ còn chiếm khoảng 25% sản lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh này, thị trường không chỉ quan tâm OPEC+ sẽ tăng hay giảm sản lượng bao nhiêu, mà quan trọng hơn là bao nhiêu dầu thực sự có thể được sản xuất và đưa ra thị trường.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu từ Trung Quốc đang phần nào hạn chế đà tăng. Lượng dầu nhập khẩu của nước này kể từ đầu chiến tranh thấp hơn khoảng 400 triệu thùng so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức mua từ quốc gia tiêu thụ dầu lớn đang yếu hơn.

Tại eo biển Hormuz, Iran và Oman vẫn đang đàm phán về cơ chế quản lý và khôi phục hoạt động hàng hải. Lưu lượng tàu qua eo biển tăng nhẹ lên 10 tàu trong ngày 26/8, nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình 10 ngày khoảng 15 tàu/ngày. Hoạt động vận tải đã có dấu hiệu cải thiện nhưng chưa trở lại bình thường. Vì vậy, tiến độ thực tế của thỏa thuận Iran - Oman sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng đối với nguồn cung dầu và mức độ rủi ro đang được phản ánh trên thị trường.

Dầu đậu tương hưởng lợi từ đà tăng của dầu thô

Trên thị trường nông sản, 6 trên 7 mặt hàng đóng cửa cũng đồng loạt tăng giá trong phiên hôm qua. Trong đó, giá dầu đậu tương CBOT tăng 1,1%, lên 1.510 USD/tấn. Đà tăng được hỗ trợ trước hết bởi diễn biến của đậu tương nguyên liệu, khi triển vọng mùa vụ Mỹ kém thuận lợi hơn.

Theo báo cáo Crop Progress của USDA, tỷ lệ đậu tương Mỹ đạt chất lượng tốt và xuất sắc giảm tuần thứ ba liên tiếp, xuống 60%, từ 61% tuần trước và 69% cùng kỳ năm ngoái. Các mô hình thời tiết cũng cho thấy lượng mưa tại vành đai Midwest có thể duy trì ở mức thấp trong hai tuần tới, làm gia tăng lo ngại về năng suất trong giai đoạn cây hoàn thiện quả. Tỷ lệ đậu quả hiện đã đạt 91%. Đậu tương nguyên liệu tăng giá khiến chi phí đầu vào của các nhà máy ép dầu cao hơn, qua đó tạo thêm lực đỡ cho dầu đậu tương.

Bên cạnh đó, nhu cầu tại châu Á vẫn khá tích cực. Các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh thu mua đậu tương Mỹ trong tháng 8 để phục vụ chế biến trong nước. Giá dầu đậu tương loại 1 trên thị trường giao ngay Trung Quốc cũng tăng lên 8.940 NDT/tấn. Hoạt động tích trữ trước các kỳ nghỉ lễ lớn giúp duy trì nhu cầu đối với dầu thực vật.

Giá dầu thô Brent tăng lên gần 90 USD/thùng cũng mang lại một nguồn hỗ trợ khác cho dầu đậu tương. Khi nhiên liệu hóa thạch đắt lên, nhiên liệu sinh học trở nên cạnh tranh hơn, qua đó thúc đẩy nhu cầu dầu đậu tương làm nguyên liệu sản xuất biodiesel và renewable diesel. Lĩnh vực này hiện chiếm gần 45% tổng nhu cầu dầu đậu tương của Mỹ.

Tuy nhiên, câu chuyện nhiên liệu sinh học vẫn phụ thuộc lớn vào chính sách của Mỹ. EPA đang xem xét gia hạn thời hạn tuân thủ nghĩa vụ pha trộn theo Tiêu chuẩn Nhiên liệu Tái tạo (RFS) 2025 thêm 30-90 ngày. Trong khi đó, khả năng cơ quan này phê duyệt miễn trừ nghĩa vụ pha trộn cho các nhà máy lọc dầu nhỏ (SRE), với quy mô có thể lên tới 1,8 tỷ RINs, đang gây sức ép lên giá tín chỉ. Nếu lượng miễn trừ lớn, nhu cầu dầu đậu tương làm nguyên liệu sản xuất nhiên liệu sinh học có thể giảm.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Trưởng phòng Tin tức - Công ty Cổ phần Hitech Finance (TVKD số 036), diễn biến chính sách của Mỹ sẽ là biến số đáng chú ý đối với dầu đậu tương trong ngắn hạn. Quy mô miễn trừ SRE và quyết định chính thức của EPA, dự kiến được công bố trước ngày 1/9, sẽ cho thấy rõ hơn triển vọng nhu cầu nhiên liệu sinh học.

“Nếu quyết định chính thức của Mỹ xác nhận quy mô miễn trừ nghĩa vụ pha trộn thấp hơn dự kiến, nhu cầu RIN và nhu cầu nguyên liệu cho biodiesel, diesel tái tạo sẽ là cơ sở để giá dầu đậu tương duy trì đà phục hồi. Ngược lại, những điều chỉnh bất lợi về SRE có thể khiến giá đảo chiều nhanh chóng”, bà Hiền nhận định.

Bà Hiền cũng cho rằng giá dầu thô sẽ tiếp tục tác động đáng kể đến dầu đậu tương trong bối cảnh rủi ro nguồn cung tại Trung Đông chưa được giải quyết. Sau nhịp tăng mạnh, nhà đầu tư nên theo dõi khả năng duy trì lực mua tại các vùng giá quan trọng thay vì mua đuổi, bởi bất kỳ thay đổi bất lợi nào trong chính sách SRE cũng có thể nhanh chóng đảo chiều tâm lý thị trường.