Gỡ nghẽn 4.685 dự án, mở đường khơi thông nguồn lực bất động sản

TP.HCM đã tháo gỡ 650 dự án tồn đọng, tạo thêm nguồn cung nhà ở - Ảnh minh họa

Theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), kết quả trên được thực hiện theo chủ trương của Trung ương về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài, trong đó trọng tâm là Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội và các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Mục tiêu đặt ra là đến năm 2031 xử lý dứt điểm 100% dự án tồn đọng, kéo dài, qua đó khơi thông nguồn lực đất đai và vốn đầu tư đang bị ách tắc trong nhiều năm, góp phần tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế.

Theo Bộ Tài chính, tính đến ngày 15/9/2026, cả nước có 4.685 dự án khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài được đăng ký trên Hệ thống 751. Phần lớn trong số này đã được các bộ, ngành, địa phương phân loại, xử lý hoặc xây dựng phương án giải quyết.

Bộ Tài chính sẽ tiếp tục cập nhật dữ liệu, phân loại các vướng mắc theo từng nhóm như đất đai, xây dựng, quy hoạch, thủ tục đầu tư và lựa chọn nhà thầu, từ đó báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý những trường hợp vượt thẩm quyền.

Điểm đáng chú ý là quá trình xử lý dự án tồn đọng đang chuyển dần từ khâu rà soát sang giải quyết cụ thể. Đây là bước quan trọng để đưa các dự án trở lại hoạt động, giải phóng nguồn lực và tạo thêm dư địa cho đầu tư.

Tại TP.HCM, công tác xử lý các dự án tồn đọng được triển khai từ Kế hoạch số 34/KH-UBND và tiếp tục đẩy mạnh sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16.

UBND TP.HCM đã giao Sở Tài chính chủ trì rà soát, phối hợp với HoREA cập nhật, bổ sung các dự án còn khó khăn, vướng mắc. Thành phố sau đó tiếp tục triển khai Kế hoạch số 243/KH-UBND về tháo gỡ khó khăn cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài.

Theo báo cáo của UBND TP.HCM, đến ngày 5/9/2026, Thành phố đã rà soát, tổng hợp 1.338 dự án khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài. Trong số này, nhiều dự án đã được xử lý, trong khi các dự án còn lại đã được các sở, ngành đề xuất phương án giải quyết.

Đáng chú ý, tính cả kết quả xử lý trước và sau khi Nghị quyết số 29/2026/QH16 được ban hành, TP.HCM đã hoàn tất tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho 650 dự án tồn đọng, kéo dài.

Kết quả này đang tạo tác động rõ hơn tới nguồn cung bất động sản của Thành phố. Trong 7 tháng đầu năm 2026, có 37 dự án bất động sản, nhà ở thương mại đủ điều kiện huy động vốn, với tổng số 27.374 căn nhà, tăng 1,64 lần so với năm 2025.

Việc tháo gỡ pháp lý vì vậy không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp tục triển khai dự án mà còn có khả năng tạo thêm nguồn cung cho thị trường. Tuy nhiên, nguồn cung tăng chưa đồng nghĩa thanh khoản được cải thiện tương ứng.

HoREA cho rằng giá nhà đã có dấu hiệu chững lại, thậm chí có xu thế giảm, song lãi suất vay còn cao và khả năng tiếp cận tín dụng vẫn khó khăn khiến sức mua yếu. Điều này tiếp tục gây áp lực lên dòng tiền và thanh khoản của doanh nghiệp bất động sản.

Đáng chú ý hơn, thị trường vẫn thiếu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực, đặc biệt là nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà cho thuê giá phù hợp với khả năng chi trả của người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp và nhà ở xã hội.

Theo HoREA, xử lý các dự án tồn đọng mới là bước đầu. Khi các vướng mắc pháp lý được tháo gỡ, vấn đề tiếp theo là làm sao để dự án có thể triển khai thực tế, tạo sản phẩm và đưa nguồn cung phù hợp ra thị trường.

Hiệp hội kỳ vọng tại Kỳ họp thứ 3 của Quốc hội vào tháng 10-11/2026, các chủ trương mới của Trung ương về đất đai và phát triển thị trường bất động sản sẽ tiếp tục được thể chế hóa trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 và các luật liên quan.

Trong đó, yêu cầu quan trọng là bảo đảm tính đồng bộ giữa pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và đầu tư, hạn chế tình trạng dự án đã được tháo gỡ một điểm nghẽn nhưng lại phát sinh vướng mắc ở một thủ tục khác.

Với TP.HCM, việc đã tháo gỡ 650 dự án cho thấy quá trình xử lý các dự án tồn đọng đang có chuyển biến. Tuy nhiên, khối lượng công việc phía trước vẫn lớn, khi nhiều dự án còn cần phương án xử lý cụ thể.

HoREA đề nghị các tập đoàn, doanh nghiệp bất động sản tiếp tục rà soát, báo cáo những dự án còn khó khăn, vướng mắc để được cập nhật trên hệ thống của Thành phố và xem xét giải quyết.

Trong bối cảnh thị trường vẫn thiếu nguồn cung phù hợp và sức mua còn yếu, việc xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng sẽ có ý nghĩa không chỉ với doanh nghiệp mà còn với khả năng đưa nguồn lực đất đai, vốn đầu tư trở lại nền kinh tế.

Nếu quá trình này được duy trì đồng bộ, trọng tâm của thị trường có thể từng bước chuyển từ “gỡ vướng” sang “tạo nguồn cung”, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhà ở thực.