Đưa logistics trở thành bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia

Chiều 21/9, tại Hải Phòng, Diễn đàn Logistics Vùng lần VII năm 2026 với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics Vùng đồng bằng sông Hồng” được tổ chức với sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, trong bối cảnh quy mô thương mại ngày càng lớn, chuỗi cung ứng thay đổi mạnh, yêu cầu về tốc độ, chi phí vận chuyển, khoa học công nghệ và chuyển đổi số ngày càng cao, logistics không còn chỉ là dịch vụ hỗ trợ mà cần được nhìn nhận là một bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia, tác động trực tiếp tới năng lực cạnh tranh của hàng hóa, doanh nghiệp và nền kinh tế.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn

Theo Phó Thủ tướng, dịch vụ logistics Việt Nam hiện duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 14-16%/năm, đóng góp trực tiếp khoảng 4,5-5% GDP. Tuy nhiên, chi phí logistics vẫn ở mức cao, kết nối giữa các phương thức vận tải còn hạn chế, thời gian thông quan còn dài, chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực và mức độ ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vẫn còn những hạn chế.

Từ đó, Phó Thủ tướng yêu cầu triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 một cách thực chất, có trọng tâm, trọng điểm và có kết quả đo lường được; tập trung giảm chi phí logistics, nâng cao năng suất, khả năng kết nối và sức cạnh tranh của hàng hóa.

Quang cảnh Diễn đàn

Cùng với đó, cần phát triển hạ tầng logistics đồng bộ với hệ thống giao thông quốc gia và khu vực; tăng kết nối giữa đường bộ, đường sắt, hàng hải, đường thủy và hàng không; tiếp tục hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục, tăng kết nối và chia sẻ dữ liệu. Hệ thống cảng biển cần được phát triển theo hướng hiện đại, xanh và thông minh.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ phát triển logistics theo địa giới hành chính sang tổ chức theo vùng kinh tế, hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng. Theo đó, các địa phương không thể phát triển hệ thống logistics khép kín mà cần tăng cường đồng bộ, kết nối và chia sẻ hiệu quả.

Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, yêu cầu đặt ra là hình thành mạng lưới logistics vùng gắn kết chặt chẽ, phát huy vai trò và lợi thế của từng địa phương. Trong đó, Hải Phòng giữ vai trò cửa ngõ hàng hải và trung tâm logistics quốc tế của phía Bắc.

Phó Thủ tướng đồng thời đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục phát huy vai trò đầu mối triển khai Chiến lược; Bộ Xây dựng tập trung hoàn thiện hạ tầng và kết nối các phương thức vận tải; Bộ Tài chính đẩy mạnh cải cách hải quan, số hóa thủ tục xuất nhập khẩu; Bộ Tư pháp tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật…

Riêng với Hải Phòng, Phó Thủ tướng đề nghị thành phố tiếp tục nghiên cứu mô hình phát triển tích hợp cảng biển - logistics - công nghiệp - thương mại và đô thị, nhất là tại khu vực Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, gắn với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu thương mại tự do; phát huy hệ thống cảng cửa ngõ quốc tế và logistics đa phương thức như một động lực tăng trưởng quan trọng trong dài hạn.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng tăng cường phối hợp trong phát triển và khai thác logistics theo các hành lang kinh tế, gắn với hình thành chuỗi cung ứng đồng bộ, bảo đảm kết nối thuận tiện và hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp. Trong đó, các hành lang kết nối Bắc - Nam, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và vành đai ven biển được xác định là những trục quan trọng trong tổ chức không gian logistics của vùng.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội, Phó Thủ tướng đề nghị không chỉ phản ánh những khó khăn, vướng mắc mà cần chủ động đề xuất giải pháp, tham gia xây dựng chính sách, đổi mới công nghệ, đầu tư nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng dịch vụ. Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước và quốc tế đầu tư lâu dài, bền vững tại Việt Nam.

Bí thư Thành ủy Thành phố Hải Phòng Lê Ngọc Châu phát biểu tại Diễn đàn

Từ góc độ địa phương, Bí thư Thành ủy Thành phố Hải Phòng Lê Ngọc Châu cho biết dịch vụ logistics trên địa bàn thành phố những năm qua phát triển mạnh cả về quy mô và chất lượng, với tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt trên 10%/năm, đóng góp bình quân khoảng 11,5% GRDP. Thành phố cũng đang đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng, phát triển cơ sở dữ liệu dùng chung, ứng dụng chuyển đổi số, vận tải đa phương thức, cảng thông minh, trung tâm logistics thông minh và số hóa thủ tục hải quan.

Trong giai đoạn tới, Hải Phòng xác định tiếp tục hoàn thiện hạ tầng chiến lược, trong đó ưu tiên cảng nước sâu Lạch Huyện, cảng Nam Đồ Sơn, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cùng các tuyến cao tốc, vành đai và kết nối liên vùng. Thành phố cũng tập trung phát triển các trung tâm logistics, khu thương mại tự do, khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển nước sâu; thu hút các nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn đa quốc gia có năng lực quản trị toàn cầu, đồng thời phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, kỹ năng số, quản trị hiện đại và ngoại ngữ để đáp ứng yêu cầu tự động hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng cho rằng, sự tái cấu trúc mạnh của chuỗi cung ứng toàn cầu đang khiến nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới chất lượng hạ tầng, khả năng kết nối, độ tin cậy của chuỗi cung ứng, năng lực số, tiêu chuẩn môi trường và chất lượng thể chế. Do đó, logistics không chỉ liên quan tới chi phí vận chuyển mà ngày càng trở thành một bộ phận của năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng tại Diễn đàn

Theo Chủ tịch VCCI, quá trình phát triển logistics thời gian tới cần tập trung cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thời gian chờ và các thủ tục chồng chéo; thúc đẩy logistics xanh; tăng kết nối logistics với các ngành hàng, doanh nghiệp và tận dụng tốt hơn mạng lưới các hiệp định thương mại tự do. Việc phát triển logistics vì vậy cần được nhìn trên toàn chuỗi, từ quy hoạch, đầu tư, cảng biển, vận tải, hải quan, kiểm tra chuyên ngành, kho bãi cho tới giao dịch điện tử và thanh toán.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để chuyển từ một thị trường logistics đang phát triển thành trung tâm logistics và chuỗi cung ứng quan trọng của khu vực. Với lợi thế về giao thông đường bộ, đường sắt, sân bay, đường thủy và hàng hải, vùng đồng bằng sông Hồng được kỳ vọng là một trong những khu vực dẫn dắt quá trình chuyển đổi này, trong đó Hải Phòng giữ vai trò động lực quan trọng về logistics cho toàn vùng.