Kết nối dữ liệu, xây dựng hệ sinh thái tài chính số thông minh, an toàn

Ông Nguyễn Việt Hà, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số (Bộ Tài chính) phát biểu tại sự kiện

Chuyển đổi số phải đi cùng với an toàn số

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Việt Hà, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số (Bộ Tài chính) cho biết, chuyển đổi số ngành tài chính đang bước sang giai đoạn phát triển mới, giai đoạn đòi hỏi phải tiến thêm một bước với việc lấy dữ liệu là nguồn lực, lấy kết nối và chia sẻ làm phương thức, lấy AI và công nghệ số làm công cụ, lấy hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Theo đại diện Bộ Tài chính, trong giai đoạn tới, ngành tài chính cần tập trung vào bốn chuyển đổi lớn. Theo đó, cần chuyển từ số hóa sang quản trị dựa trên dữ liệu. Ngành tài chính đang quản lý một không gian dữ liệu rất lớn, trải rộng trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là chúng ta có bao nhiêu dữ liệu, mà dữ liệu có đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, kết nối và khai thác được hay không. Dữ liệu phải thực sự trở thành tài sản và nguồn lực phục vụ cho phân tích, dự báo, hoạch định chính sách và ra quyết định.

Bên cạnh đó, chuyển từ ứng dụng AI đơn lẻ sang xây dựng năng lực AI của bản thân ngành. AI đang mở ra những phương thức mới cho phân tích và điều hành. Tuy nhiên, với đặc thù của ngành tài chính, chúng ta không chạy theo công nghệ bằng mọi giá. AI phải giải quyết được những bài toán thực tế, tạo ra hiệu quả có thể đo lường được và được triển khai trên cơ sở nền dữ liệu tin cậy, có khả năng kiểm soát, giải trình và bảo đảm an toàn. Chuyển từ các hệ thống riêng lẻ sang hệ sinh thái kết nối và liên thông.

Giá trị của dữ liệu tăng lên khi được kết nối đúng; giá trị của nền tảng tăng lên khi được dùng chung và giá trị của chuyển đổi số tăng lên khi tạo được sự cộng hưởng giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Do vậy, đại diện Bộ Tài chính cho rằng, cần thúc đẩy mạnh hơn nữa việc liên kết, kết nối dữ liệu, các quy trình, nền tảng giữa các đơn vị trong ngành tài chính với các bộ, ngành, địa phương và từng bước với hệ sinh thái dịch vụ tài chính.

Các đại biểu thảo luận tại sự kiện

Đồng thời, chuyển từ an toàn về sau sang an toàn ngay từ thiết kế. Kết nối càng rộng, dữ liệu càng được khai thác nhiều và AI được ứng dụng càng sâu thì yêu cầu về an toàn, an ninh mạng càng phải đạt ở mức cao hơn. Quan điểm là chuyển đổi số phải đi cùng với an toàn số; đổi mới phải đi cùng với kiểm soát rủi ro; khai thác dữ liệu phải đi cùng với bảo vệ dữ liệu, ông Nguyễn Việt Hà khẳng định.

Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số ngành tài chính không phải là xây dựng thêm nhiều hệ thống công nghệ, mà là tạo ra một nền tài chính số hiện đại hơn, thông minh hơn, minh bạch hơn và an toàn hơn; qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Dữ liệu phải thực sự trở thành tài sản và nguồn lực

Cũng tại sự kiện, Đại tá Hà Nam Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an) nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó dữ liệu, công nghệ số và AI ngày càng trở thành những yếu tố có tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh, năng suất và sức mạnh của mỗi nền kinh tế. Trong tiến trình đó, tài chính là một trong những lĩnh vực có tốc độ chuyển đổi nhanh, phạm vi tác động rộng và có khả năng tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất lớn đối với toàn bộ nền kinh tế, từ thuế, ngân hàng, đầu tư công, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm, chứng khoán, tín dụng, thanh toán đến quy hoạch và dòng vốn đầu tư.

Trong khi đó, hầu hết hoạt động của nền kinh tế hiện tại đều ngày càng phụ thuộc vào chất lượng, khả năng kết nối và năng lực khai thác dữ liệu. Vì vậy, xây dựng hệ sinh thái tài chính số trong giai đoạn hiện nay không thể chỉ là số hóa các chương trình, nhiệm vụ truyền thống, mà phải hướng tới một hệ sinh thái dựa trên dữ liệu, vận hành bằng dữ liệu và ra quyết định dựa trên dữ liệu.

“Đáng chú ý, cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính là một trong những cơ sở dữ liệu quốc gia đầu tiên và duy nhất đáp ứng các tiêu chí ‘đúng, đủ, sạch, sống’, đồng bộ theo thời gian thực lên Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Điều này thể hiện tinh thần tiên phong, đi đầu, hiện đại và chủ động của ngành tài chính trong công cuộc chuyển đổi số, phục vụ Chính phủ số”, đại diện Bộ Công an khẳng định.

“Vấn đề trọng tâm trong giai đoạn tới không còn là chúng ta có bao nhiêu dữ liệu, mà là dữ liệu có đủ chất lượng hay không, có liên thông hay không và có tạo ra giá trị thực tế hay không. Trung tâm Dữ liệu quốc gia sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, tổ chức tài chính, ngân hàng và doanh nghiệp để thúc đẩy chuẩn hóa, làm sạch, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, phục vụ trực tiếp công tác quản lý, điều hành và phát triển các dịch vụ tài chính số, Đại tá Hà Nam Trung khẳng định.

VDF-2026 gồm Phiên toàn thể vào buổi sáng, hai chuyên đề diễn ra song song vào buổi chiều và hoạt động triển lãm công nghệ xuyên suốt sự kiện. Chương trình tập trung vào những vấn đề đang đặt ra đối với chuyển đổi số ngành Tài chính, từ xây dựng dữ liệu sẵn sàng cho AI, phát triển AI đáng tin cậy, Agentic AI đến ứng dụng AI và dữ liệu trong quản trị tài chính công và phát triển hệ sinh thái dịch vụ tài chính.

Phiên toàn thể tập trung vào Kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030; nền tảng cho AI đáng tin cậy, Agentic AI và tương lai của hệ sinh thái tài chính số thông minh; xây dựng dữ liệu sẵn sàng cho AI, từ quản trị đến khai thác giá trị. Phiên toàn thể cũng có tọa đàm giữa đại diện Bộ Tài chính, doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ về các định hướng, giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số ngành Tài chính trong giai đoạn mới.

Buổi chiều, 2 chuyên đề được tổ chức song song. Chuyên đề “Kiến tạo tài chính công thông minh thông qua dữ liệu và AI” tập trung vào kết nối dữ liệu liên ngành giữa Thuế – Kho bạc – Hải quan và các đơn vị liên quan; ứng dụng AI trong phân tích thuế; giám sát giao dịch thời gian thực; bảo hiểm xã hội số; nền tảng đám mây an toàn và các giải pháp ngăn ngừa mất dữ liệu (DLP). Chuyên đề “Phát triển hệ sinh thái dịch vụ tài chính trong kỷ nguyên AI” tập trung vào chuyển đổi số từ chiến lược đến hành động, an toàn dữ liệu, triển khai AI quy mô lớn, quản trị dữ liệu, bảo vệ dữ liệu khách hàng và mô hình vận hành mới cho ngành dịch vụ tài chính.

Song song với chương trình hội thảo, khu triển lãm VDF-2026 giới thiệu các giải pháp công nghệ mới về tài chính số, dữ liệu, AI, an toàn thông tin, điện toán đám mây và tự động hóa nghiệp vụ tài chính công, tạo cơ hội để doanh nghiệp trình diễn công nghệ, kết nối với các cơ quan, tổ chức và tìm kiếm cơ hội ứng dụng vào thực tiễn quản lý, điều hành tài chính công.