Thị trường lao động vẫn khỏe: Fed rộng đường tăng lãi suất?

Người lao động tìm kiếm cơ hội việc làm tại một hội chợ tuyển dụng ở Mỹ. Ảnh: COD Newsroom/CC BY 2.0

Thị trường lao động củng cố thêm “dư địa” cho Fed

Theo Bộ Lao động Mỹ, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tại Mỹ giảm 1.000 xuống 197.000 trong tuần kết thúc ngày 19/9, thấp hơn mức 201.000 mà các nhà kinh tế Reuters khảo sát dự báo; mức này gần vùng thấp từng thấy lần gần nhất vào năm 1969. Bình quân bốn tuần giảm xuống 202.250. Số người tiếp tục nhận trợ cấp tăng nhẹ lên 1,719 triệu trong tuần kết thúc ngày 12/9, song vẫn quanh mức thấp nhất kể từ tháng 5/2023.

Dữ liệu chưa đủ để khẳng định thị trường lao động Mỹ tăng tốc trở lại, nhất là khi có thể chịu ảnh hưởng từ điều chỉnh mùa vụ quanh kỳ nghỉ Labor Day. Tuy nhiên, xu hướng cơ bản vẫn cho thấy sa thải thấp và doanh nghiệp tiếp tục giữ lao động.

Dữ liệu việc làm cũng đồng hướng với các chỉ báo cho thấy kinh tế Mỹ vẫn chịu được mặt bằng lãi suất cao. Hoạt động kinh doanh tháng 9, theo khảo sát của S&P Global, tăng lên mức mạnh nhất hơn 5 năm. Doanh số nhà mới tháng 8, theo Cục Điều tra Dân số thuộc Bộ Thương mại Mỹ, cũng tăng 6,4% lên mức 684.000 căn theo tốc độ hàng năm đã điều chỉnh theo mùa - mức cao nhất tám tháng kể từ tháng 12/2025, dù lãi suất thế chấp cố định 30 năm đã lên 7,03% - mức cao nhất kể từ tháng 1/2025.

Điều đó giúp giải thích vì sao trọng tâm của Fed đang dịch chuyển rõ hơn về lạm phát. Theo Andrew Hollenhorst, kinh tế trưởng phụ trách kinh tế Mỹ tại Citigroup, cách đây hơn một năm, nhu cầu tuyển dụng yếu và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng khiến các quan chức Fed tập trung vào việc cân bằng giữa rủi ro suy giảm đối với thị trường lao động và rủi ro lạm phát tăng cao.

“Nhưng ít nhất là vào thời điểm hiện tại, các số liệu ổn định về thị trường lao động đã thuyết phục phần lớn các quan chức Fed rằng những rủi ro suy giảm đối với việc làm đã giảm đáng kể, đến mức trọng tâm có thể hoàn toàn chuyển sang vấn đề lạm phát”, chuyên gia này nhận định.

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tại Mỹ giảm xuống 197.000 trong tuần kết thúc ngày 19/9/2026. Nguồn: Bộ Lao động Mỹ.

Lợi suất tăng mạnh, điều kiện tài chính thắt chặt hơn

Thực tế, đang ngày càng có nhiều quan chức Fed phát tín hiệu rằng lãi suất có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới, trong khi các nhà đầu tư hiện định giá 64,2% khả năng Fed sẽ tăng thêm lãi suất ngay tại cuộc họp tháng 10, theo công cụ FedWatch của CME.

Chủ tịch Fed Philadelphia Anna Paulson, thành viên có quyền biểu quyết tại FOMC, cho rằng lạm phát vẫn “cao dai dẳng” và nếu kinh tế diễn biến như dự kiến, “một số bước thắt chặt thêm ở mức vừa phải” có thể cần thiết. “Đưa lạm phát trở lại mức 2% là một ưu tiên hàng đầu, và tôi sẽ ủng hộ lộ trình chính sách giúp đạt được mục tiêu đó, đồng thời thận trọng cân nhắc những rủi ro đối với thị trường lao động trong quá trình này”, Anna Paulson phát biểu tại một hội nghị do ngân hàng Fed khu vực của bà tổ chức vào thứ Năm.

Trong một phát biểu cùng ngày tại London, Chủ tịch Fed New York John Williams cũng cho rằng chính sách tiền tệ sẽ được thắt chặt hơn. “Nhiều khả năng một đợt tăng lãi suất nữa sẽ phù hợp vào cuối năm nay. Với tôi, đó có vẻ là một cách nhìn nhận hợp lý”, ông nói.

Điều đáng chú ý hơn nằm ở thị trường trái phiếu. Ngày 24/9, lợi suất Treasury 30 năm tăng lên 5,48%, cao nhất từ năm 2004, còn lợi suất 10 năm chạm 5,20%. Lợi suất 10 năm đã tăng khoảng 0,70 điểm phần trăm kể từ cuộc họp Fed tháng 6. Điều kiện tài chính đã thắt chặt hơn đáng kể, nhưng tăng trưởng và thị trường lao động vẫn bền bỉ.

Sự bền bỉ đó khiến câu hỏi chính sách trở nên khó hơn: Fed cần tăng lãi suất đến đâu để lạm phát giảm mà không buộc nền kinh tế phải suy giảm mạnh? Fed đã bắt đầu tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát cao, với niềm tin rằng có thể làm điều đó mà không gây tổn hại đến thị trường lao động, nếu các doanh nghiệp bắt đầu dự đoán rằng lạm phát sẽ giảm và từ đó có lý do để tăng giá ít hơn.

Những phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh vào tuần trước và của các quan chức khác gần đây cho thấy, họ tin rằng có thể đạt được một “hạ cánh mềm” - dù diễn ra chậm - đối với lạm phát, mà không nhất thiết tạo ra thất nghiệp lớn.

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu giảm trong tuần trước củng cố chuỗi bằng chứng cho thấy kinh tế Mỹ chưa phản ứng mạnh với chi phí vốn tăng. Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack nhận định sản lượng vẫn tăng vững, thị trường lao động gần mức việc làm tối đa, trong khi rủi ro lạm phát vẫn lớn. “Triển vọng lạm phát tiếp tục rất bất định, với các rủi ro nghiêng về phía lạm phát tăng cao hơn. Lạm phát ở mức cao càng kéo dài, việc đưa lạm phát trở lại mức thấp hơn càng trở nên khó khăn và tốn kém”, Chủ tịch Fed Cleveland nói.

Với Fed, thị trường lao động ổn định giúp giảm bớt ràng buộc từ mục tiêu việc làm và tạo thêm không gian để tiếp tục thắt chặt. Nhưng cùng với đà tăng mạnh của lợi suất trái phiếu và việc đồng USD đang ở vùng cao nhất hai tháng, kinh tế Mỹ có thể chịu được mức lãi suất cao đến đâu trước khi “giấy phép” thắt chặt đó bắt đầu hết hiệu lực?