Định vị VAMC là "trái tim" của thị trường nợ xấu
Thực tiễn phát triển của hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) cho thấy, việc xử lý nợ xấu muốn đạt hiệu quả bền vững không thể chỉ dựa vào các biện pháp hành chính hay nỗ lực đơn lẻ của từng ngân hàng, mà đòi hỏi phải có một thị trường mua bán nợ vận hành theo cơ chế thị trường công khai và minh bạch.
Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Đề án "Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045" (Quyết định 1413/QĐ-TTg) và Đề án "Tiếp tục thực hiện hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp" (Quyết định 1809/QĐ-TTg) đã thống nhất định hướng chiến lược: Phát triển VAMC trở thành định chế trung tâm trong kiến tạo và phát triển thị trường mua bán nợ.
Đồng thời, VAMC tiếp tục khẳng định vai trò là công cụ hiệu quả của Nhà nước trong hoạt động xử lý nợ xấu, cơ cấu lại hệ thống các TCTD. Văn bản định hướng VAMC sẽ giữ vai trò chủ lực, chủ đạo trong hệ thống các TCTD và trực tiếp tham gia hỗ trợ xử lý các TCTD yếu kém.
![]() |
Để đảm bảo VAMC có đủ năng lực tài chính và quy mô hoạt động tương xứng với nhiệm vụ mới, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai tăng vốn điều lệ cho VAMC. Nguồn tăng vốn điều lệ sẽ được cân đối tổng thể từ các nguồn hợp pháp theo quy định, bao gồm: lợi nhuận sau thuế, trích lập các quỹ, phát hành cổ phiếu và bố trí từ nguồn ngân sách nhà nước.
Phát triển hạ tầng số cho thị trường mua bán nợ
Một trong những vướng mắc lớn nhất của thị trường mua bán nợ trong thời gian qua là tình trạng bất cân xứng thông tin, thiếu một nền tảng tập trung để kết nối bên mua và bên bán. Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này, hai Đề án của Chính phủ đã đề ra các giải pháp đột phá về mặt hạ tầng công nghệ. Đó là phát triển Sàn giao dịch nợ của VAMC trở thành cơ sở hạ tầng của thị trường mua bán nợ xấu quốc gia: Sàn giao dịch không chỉ đơn thuần là nơi niêm yết mà được thiết kế thành một nền tảng tích hợp hiện đại trên nền tảng số. Tại đây, các thông tin về khoản nợ và tài sản bảo đảm (TSBĐ) bao gồm tình trạng pháp lý, dòng tiền, hiện trạng thực tế sẽ được chuẩn hóa và công khai đầy đủ.
Cùng với phát triển hạ tầng, phương thức giao dịch của Sàn cũng được đổi mới theo hướng hiện đại, minh bạch. Sàn giao dịch nợ từng bước đẩy mạnh tổ chức giao dịch và đấu giá điện tử, qua đó giảm sự phụ thuộc vào cơ chế đàm phán song phương truyền thống vốn mất nhiều thời gian, chi phí và hạn chế khả năng tiếp cận thông tin của các bên tham gia thị trường.
Hiện nay, Sàn giao dịch nợ của VAMC chưa có cơ sở dữ liệu tập trung, đầy đủ và được chuẩn hóa về các khoản nợ xấu và tài sản bảo đảm. Do đó, một nhiệm vụ quan trọng trong thời gian tới là hoàn thiện cơ sở dữ liệu tập trung về nợ xấu và TSBĐ, tạo nền tảng thông tin phục vụ đánh giá, định giá, mua bán và xử lý nợ xấu. Đồng thời, cần hoàn thiện khung pháp lý cho phép VAMC tiếp cận, kết nối và khai thác hiệu quả dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan.
Bên cạnh đó, cần rà soát cơ chế tiếp cận và chia sẻ thông tin tín dụng, bởi đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ đánh giá khách hàng, khoản nợ và khả năng thu hồi nợ. Việc quy định quá chặt chẽ về phạm vi tiếp cận, khai thác thông tin có thể hạn chế hiệu quả xử lý nợ xấu. Vì vậy, cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật có liên quan theo hướng cho phép VAMC và các chủ thể được giao nhiệm vụ xử lý nợ xấu được tiếp cận, chia sẻ và khai thác thông tin cần thiết, đúng mục đích và có kiểm soát, bảo đảm yêu cầu về bảo mật, an toàn dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của các bên. Đây là điều kiện quan trọng để VAMC thực hiện hiệu quả vai trò của Sàn giao dịch nợ quốc gia và thúc đẩy thị trường mua bán nợ phát triển minh bạch, hiệu quả.
Sàn giao dịch nợ của VAMC có thể trở thành trung tâm kết nối hệ sinh thái của thị trường mua bán nợ, bao gồm các TCTD, nhà đầu tư trong và ngoài nước, quỹ đầu tư, các tổ chức trung gian như định giá, kiểm toán, tư vấn pháp lý – tài chính, môi giới, cũng như các đơn vị khai thác, tái cấu trúc và xử lý tài sản. Qua đó, Sàn không chỉ tạo lập một kênh giao dịch tập trung mà còn góp phần hình thành một thị trường mua bán nợ minh bạch, chuyên nghiệp và vận hành hiệu quả hơn theo cơ chế thị trường.
Tăng tính tự chủ, mở rộng chức năng và hoàn thiện thể chế
Để VAMC có thể chủ động, vận hành hiệu quả theo các chuẩn mực thị trường, Quyết định số 1809/QĐ-TTg đặt ra nhóm giải pháp trọng tâm về hoàn thiện thể chế. Theo đó, các quy định pháp luật liên quan sẽ được rà soát, chỉnh sửa theo hướng mở rộng chức năng, nhiệm vụ và trao quyền tự chủ cao hơn cho VAMC trong các quyết định kinh doanh và xử lý nợ. Đi cùng với việc mở rộng chức năng là yêu cầu củng cố năng lực tài chính và nguồn nhân lực chuyên môn để VAMC có thể thực hiện đồng bộ, trọn vẹn chuỗi chức năng từ mua, bán, xử lý nợ xấu đến định giá và đấu giá tài sản.
Công khai, minh bạch thông tin cũng là một trong những yêu cầu quan trọng. Theo đó, cơ chế niêm yết, công khai thông tin về các khoản nợ xấu và TSBĐ trên Sàn giao dịch nợ sẽ tiếp tục được hoàn thiện nhằm gia tăng khả năng tiếp cận thông tin của cộng đồng nhà đầu tư, thúc đẩy quy mô giao dịch và góp phần phát triển thị trường an toàn, đồng bộ, bền vững.
Xử lý TSBĐ và thu hồi nợ luôn là một trong những khâu phức tạp, liên quan đến quyền lợi của nhiều bên và chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định pháp luật. Vì vậy, hai Quyết định của Thủ tướng Chính phủ cũng đặt ra cơ chế phối hợp liên ngành nhằm hỗ trợ VAMC và các TCTD trong quá trình xử lý nợ xấu. Trong đó, Bộ Công an chỉ đạo lực lượng công an các cấp phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ và bảo vệ các TCTD, VAMC, bảo đảm an ninh, trật tự trong quá trình thu giữ, bàn giao và xử lý TSBĐ; đồng thời chủ động phát hiện, điều tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, chống đối, cản trở việc xử lý TSBĐ và thu hồi nợ.
Bộ Tư pháp chỉ đạo Cục Quản lý Thi hành án dân sự và cơ quan thi hành án các cấp tập trung phối hợp, hỗ trợ VAMC cùng các TCTD đẩy nhanh tiến độ thi hành các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật liên quan đến xử lý TSBĐ, tháo gỡ các vụ việc còn tồn đọng.
Về phía Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cân đối, bố trí nguồn ngân sách nhà nước để triển khai việc tăng vốn điều lệ cho VAMC theo phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ.
Những định hướng tại Quyết định số 1413/QĐ-TTg và Quyết định số 1809/QĐ-TTg đang mở ra một chương mới cho sự phát triển của VAMC. Việc chuyển đổi từ một cơ chế mua bán nợ mang tính chất hành chính sang một thị trường nợ xấu vận hành trên nền tảng số, có sự tham gia của Sàn giao dịch nợ quốc gia, Cơ sở dữ liệu tập trung và hệ sinh thái đa dạng sẽ là động lực quan trọng bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, khơi thông dòng vốn và thúc đẩy kinh tế phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Đường dẫn bài viết: https://thoibaonganhang.vn/vamc-truoc-buoc-ngoat-chien-luoc-tu-xu-ly-no-xau-den-kien-tao-thi-truong-mua-ban-no-quoc-gia-188139.htmlIn bài viết
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Copyright © 2026 https://thoibaonganhang.vn/ All right reserved.