Thúc đẩy doanh nghiệp trưởng thành để góp sức cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh: VPQH)

Báo cáo tiếp thu, giải trình các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, khoa học và có căn cứ thực tế của các đại biểu để tiếp tục hoàn thiện dự án luật.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình xây dựng các dự án luật, cơ quan soạn thảo quán triệt ba nguyên tắc. Trước hết là thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Văn kiện Đại hội XIV, Kết luận 18 của Trung ương và các nghị quyết chiến lược.

Cùng với đó là rà soát, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh công khai, minh bạch, dễ đoán định; thực chất cắt giảm thời gian, thủ tục và chi phí tuân thủ. Nguyên tắc thứ ba là các quy định phải phù hợp với thực tiễn và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình xây dựng luật.

Trong ba dự án luật được thảo luận, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết dự án Luật Phát triển DNNVV nhận được nhiều sự quan tâm nhất với 11 ý kiến, tập trung vào những vấn đề từ tiêu chí xác định DNNVV đến các chính sách hỗ trợ cụ thể.

Hỗ trợ doanh nghiệp lớn lên cả về quy mô và chất lượng

Giải trình vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là tiêu chí xác định DNNVV, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo đang đưa ra căn cứ theo số liệu của năm liền kề, với số lao động bình quân là 300 người; về vốn và doanh số, doanh nghiệp có thể đạt một trong hai tiêu chí là vốn dưới 150 tỷ đồng và doanh số dưới 450 tỷ đồng.

Theo Bộ trưởng, các tiêu chí này đã được cơ quan soạn thảo rà soát kỹ trên cơ sở thực tế của Việt Nam kể từ khi Luật Hỗ trợ DNNVV ra đời, tăng trưởng GDP, chỉ số lạm phát cũng như tiêu chuẩn về DNNVV trên thế giới, đặc biệt là hướng dẫn của OECD.

Với các tiêu chí như dự thảo, theo Bộ trưởng, DNNVV sẽ chiếm 98,4% tổng số doanh nghiệp đang kinh doanh tại Việt Nam, so với mức 97,4% theo tiêu chí cũ, tăng hơn 1%. Cơ quan soạn thảo cho rằng quy định như vậy phù hợp với điều kiện thực tế.

Không chỉ xác định đúng đối tượng, các chính sách hỗ trợ được xây dựng trên ba nguyên tắc: tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng; đồng thời phải hài hòa với quy mô ngân sách.

“Thúc đẩy các doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành là nhiệm vụ hết sức quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Để làm rõ thêm vai trò của việc nâng cao quy mô và chất lượng doanh nghiệp, Bộ trưởng dẫn kinh nghiệm phát triển của Nhật Bản trong giai đoạn tăng trưởng mạnh trên 10%. Theo đó, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) khoảng 58%. Trong đó, quy mô doanh nghiệp đóng góp khoảng 20%, đổi mới công nghệ chiếm 20%, chuyển dịch lao động chiếm 8%...

Các đại biểu tham dự hội nghị (Ảnh: VPQH)

Ưu đãi thuế phải tính cả mức hỗ trợ và chi phí tuân thủ

Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội là chính sách hỗ trợ về thuế.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo tính toán chính sách này hài hòa với quy định của Luật Thuế và trên hai nguyên tắc: hỗ trợ nghĩa vụ thuế và giảm tối đa chi phí tuân thủ chính sách thuế.

Trước ý kiến của các đại biểu đề nghị thời gian hỗ trợ 3 năm nên được tính kể từ khi doanh nghiệp có thu nhập, Bộ trưởng cho biết trên thế giới, chính sách hỗ trợ được thực hiện trong 3 năm đầu khởi nghiệp - giai đoạn khó khăn nhất khi doanh nghiệp phải bỏ tiền đầu tư, mua sắm thiết bị, tổ chức triển khai và tiếp cận thị trường.

Theo Bộ trưởng, hằng năm ngân sách chi khoảng 10.000 tỷ đồng riêng cho ưu đãi giảm 3 năm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Bên cạnh mức ưu đãi, vấn đề thủ tục cũng được đặt ra trong thiết kế chính sách.

Bộ trưởng cho biết dự thảo nâng ngưỡng áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản nhất cho cả thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập doanh nghiệp, theo phương pháp lấy doanh thu nhân với thuế suất. Mục tiêu là tiết kiệm thời gian, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời giúp việc tính toán thuận tiện hơn.

Nội dung giải trình này cũng trực tiếp làm rõ vấn đề được các đại biểu đặt ra trong quá trình thảo luận về yêu cầu đơn giản hóa nghĩa vụ thuế và chi phí tuân thủ đối với DNNVV.

Toàn cảnh hội nghị (Ảnh: VPQH)

Làm rõ hỗ trợ mặt bằng và cơ chế voucher

Đối với chính sách hỗ trợ mặt bằng cho DNNVV, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo luật thực hiện việc thể chế hóa các quy định của Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198 của Quốc hội, nay được nâng lên thành quy định của luật.

Một vấn đề mới cũng nhận được sự quan tâm trong quá trình thảo luận là cơ chế phiếu hỗ trợ - voucher.

Giải trình về hình thức của công cụ này, Bộ trưởng cho biết khoản 7 Điều 3 của dự thảo đã quy định voucher là chứng chỉ hỗ trợ DNNVV giảm một phần chi phí khi thực hiện một số dịch vụ, có ghi rõ thời gian và không được chuyển nhượng.

Theo cơ chế được Bộ trưởng giải thích, khi doanh nghiệp đáp ứng điều kiện, doanh nghiệp sử dụng voucher để được giảm chi phí đối với dịch vụ thuộc phạm vi hỗ trợ.

Kết thúc phần giải trình, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn một lần nữa khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu Quốc hội để tiếp tục hoàn thiện các dự án luật.

Rà soát chính sách hỗ trợ DNNVV, làm rõ nguồn lực và hiệu quả đầu ra Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng kết luận phiên họp Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc, Hội nghị đã hoàn thành thảo luận ba dự án luật thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính. Có 14 đại biểu phát biểu, trong đó 11 ý kiến về Luật Phát triển DNNVV, 2 ý kiến về Luật Kế toán, Kiểm toán độc lập và 3 ý kiến về Luật Chứng khoán. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã báo cáo giải trình, làm rõ thêm những vấn đề đại biểu quan tâm. Qua thảo luận, các dự án luật được đề nghị tiếp tục rà soát theo hướng xử lý thực chất các vướng mắc, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển thị trường và doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm kỷ luật, minh bạch, an toàn, hiệu quả trong quản lý; bảo đảm thống nhất với pháp luật hiện hành, các dự án luật đang được xây dựng và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đáng chú ý, đối với chính sách hỗ trợ DNNVV, các cơ chế tài chính, quỹ và công cụ sử dụng nguồn lực nhà nước phải làm rõ đối tượng, mục tiêu, phương thức thực hiện, hiệu quả đầu ra và nguồn lực bảo đảm; đánh giá kỹ tác động tới ngân sách nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh dàn trải, chồng chéo và kém hiệu quả. Đồng thời, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, điều kiện kinh doanh và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải đi cùng quản lý, giám sát rủi ro, khai thác, chia sẻ dữ liệu và xác định rõ trách nhiệm; tránh phát sinh những điều kiện, thủ tục tương tự dưới hình thức khác. Các điều kiện về chuyển tiếp, thời điểm có hiệu lực, hạ tầng dữ liệu, công nghệ, nhân lực cũng phải được hoàn thiện để quy định khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực phát triển. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với Ủy ban Kinh tế và Tài chính cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ, giải trình rõ ý kiến đại biểu và tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự thảo luật. Nội dung tiếp thu phải thể hiện rõ trong dự thảo; nội dung không tiếp thu phải giải trình đầy đủ căn cứ. Những vấn đề còn ý kiến khác nhau, chính sách mới hoặc có tác động lớn cần tiếp tục tham vấn chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.