Thêm nhiều quan chức Fed ủng hộ tăng lãi suất để ứng phó với lạm phát

Áp lực lạm phát từ cả cung và cầu

Trong phát biểu tại một hội nghị về AI và công nghệ mới nổi ở Oakland, California hôm thứ Hai (28/9), Thống đốc Fed Lisa Cook dự báo, áp lực lạm phát sẽ tiếp diễn trong những tháng tới do nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và giá dầu tăng cao.

Bà lưu ý rằng, lạm phát đã ở mức “quá cao trong thời gian quá dài” và tổng lạm phát trong 12 tháng tính đến tháng 8 được dự báo là khoảng 3,8%, gấp đôi mức mục tiêu 2%. “Hơn nữa, trong những tháng tới, tôi dự báo lạm phát sẽ tiếp tục chịu áp lực từ quá trình triển khai AI – như đã thảo luận hôm nay – cũng như từ việc giá dầu tăng cao và tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng do xung đột tại Trung Đông”, bà nói thêm.

Trên thực tế, căng thẳng lan rộng tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng cao trở lại và hiện vẫn đang duy trì trên ngưỡng 100 USD/thùng. Điều đó đã tạo áp lực lớn đến lạm phát tại Mỹ, ngay cả khi đây là một quốc gia xuất khẩu năng lượng.

Thậm chí Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack còn lo ngại việc lạm phát cao dai dẳng có nguy cơ khiến người dân Mỹ dần chấp nhận mức giá cao như một điều bình thường. “Rủi ro lớn nhất mà tôi nhận thấy đối với lạm phát hiện nay là tâm lý lạm phát có thể bắt đầu hình thành”, Beth Hammack phát biểu tại một sự kiện của Fed Cleveland diễn ra vào thứ sáu tuần trước.

Tương tự như Thống đốc Fed Lisa Cook, bà cho rằng, lạm phát cao không chỉ bắt nguồn từ các cú sốc như thuế quan thương mại hay tác động năng lượng từ cuộc xung đột liên quan đến Iran, mà còn do nhu cầu tiêu dùng mạnh mẽ nhờ vào hiệu quả hoạt động vững chắc của nền kinh tế và sự ổn định của thị trường lao động.

“Hiện nay, về cơ bản đã có một thế hệ người dân Mỹ lớn lên mà chưa thực sự trải qua giai đoạn lạm phát duy trì ở mức mục tiêu trong thời gian dài”, bà chia sẻ và băn khoăn: “Điều đó tác động thế nào đến doanh nghiệp, hộ gia đình và hành vi của họ? Nó làm thay đổi tư duy của họ ra sao? Và hệ quả đối với chính sách sẽ là gì?”.

Cần tăng tiếp lãi suất

Fed đã tăng lãi suất 25 điểm cơ bản lên 3,75% - 4,00% vào ngày 16/9, lần tăng lãi suất đầu tiên sau 3 năm trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ đã chạy trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm qua. Chưa dừng lại ở đó, theo dự báo trung bình của các nhà hoạch định chính sách thông qua đồ thị điểm (dot plot), sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa trước cuối năm nay.

Mặc dù cả Thống đốc Fed Lisa Cook và Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack không đề cập trực tiếp tới động thái chính sách tháng 10 của Fed, song qua những phát biểu vừa qua, có thể thấy rõ ràng là cả hai nhà hoạch định chính sách này sẽ ủng hộ việc tăng tiếp lãi suất nếu lạm phát không có dấu hiệu suy giảm.

“Thị trường lao động dường như đang ở vị thế tốt để ứng phó với việc tăng lãi suất”, Thống đốc Fed Lisa Cook cho biết và nhấn thêm: “Trong thời gian tới, tôi sẽ cân nhắc mức lãi suất chính sách cần thiết để tiếp tục đưa lạm phát về mức mục tiêu”.

Tuy nhiên bà cũng cho rằng, “số lượng và quy mô của bất kỳ đợt điều chỉnh nào trong tương lai sẽ phụ thuộc vào việc quan sát phản ứng của nền kinh tế đối với các hành động chính sách của chúng tôi từ trước đến nay, cũng như các dữ liệu về lạm phát và thị trường lao động trong những tháng tới”.

Trong khi Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack thằng thắn chỉ ra mức lãi suất hiện tại chưa đủ sức để kìm hãm lạm phát. “Tôi không cho rằng lập trường chính sách của chúng ta đang kìm hãm đầu tư vào nền kinh tế”, bà nói. “Khi trao đổi với các doanh nghiệp, tôi thấy lãi suất không phải là yếu tố đáng ngại đối với đa số họ” – ngoại trừ lĩnh vực nhà ở – và họ “vẫn đang tiếp tục đầu tư vào nền kinh tế”.

Từ đó bà Hammack cho biết: “Nếu điều này tạo ra thêm áp lực lạm phát, thì đó là vấn đề cần được lưu tâm” và cần có các biện pháp chính sách để giải quyết. “Chúng ta cần đảm bảo chính sách duy trì ở trạng thái thắt chặt để giúp đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu”, bà nói thêm.

Trước Lisa Cook và Beth Hammack, nhiều hoạch định chính sách khác như Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee và Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem cũng bày tỏ ủng hộ việc tăng thêm lãi suất do lo ngại áp lực lạm phát.

“Nếu nguyên nhân cốt lõi là do nhu cầu tăng quá nóng, tôi nghĩ hệ quả là phản ứng về lãi suất cần phải quyết liệt hơn và tập trung mạnh vào giai đoạn đầu”, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cho biết.

Trong khi Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem cho rằng, “việc thắt chặt chính sách sớm và theo từng bước sẽ tốt hơn và ít gây xáo trộn hơn so với các hành động chính sách muộn màng, quy mô lớn và có khả năng đột ngột hơn” trong tương lai.

Đáng chú ý, tất cả các nhà hoạch định chính sách này đều có quyền bỏ phiếu quyết định lãi suất của Fed trong năm nay.

Theo công cụ FedWatch của CME, hiện thị trường đang định giá tới 75% khả năng Fed sẽ tăng tiếp lãi suất trong tháng 10. Thậm chí theo các nhà phân tích, kỳ vọng này có thể sẽ tiếp tục tăng cao nếu như báo cáo về chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát ưa thích của Fed – sắp được công bố cho thấy nó tiếp tục tăng tốc lên 3,8% trong tháng 8 từ mức 3,7% của tháng 7.