Tăng tốc trở lại làm việc nhờ bảo hiểm thất nghiệp

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các trung tâm dịch vụ việc làm trên cả nước tiếp nhận 421.114 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, trong đó 380.735 người có quyết định hưởng, tương đương 90,4%. Tổng số tiền chi trả theo các quyết định hưởng đạt hơn 10.623 tỷ đồng, mức hưởng bình quân khoảng 4 triệu đồng/người/tháng.

Theo Luật Việc làm 2025, người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ một tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp. So với trước đây, quy định này mở rộng thêm phạm vi tham gia đối với một bộ phận lao động có việc làm ngắn hạn.

Ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) cho biết, mục tiêu quan trọng của chính sách bảo hiểm thất nghiệp không chỉ nằm ở việc chi trả trợ cấp, mà là giúp người lao động sớm quay trở lại làm việc. Bên cạnh khoản hỗ trợ thu nhập tạm thời, tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề cần được kết nối để hỗ trợ người thất nghiệp tìm được công việc mới.

Theo quy định, người lao động đủ điều kiện có thể được hỗ trợ học nghề tối đa 6 tháng, với mức hỗ trợ lên tới 9 triệu đồng, cùng khoản hỗ trợ tiền ăn trong thời gian học. Hiệu quả của hỗ trợ đào tạo vì vậy cần được nhìn ở khả năng giúp người lao động bổ sung kỹ năng cần thiết và tăng cơ hội tìm được việc làm sau khóa học.

Yêu cầu này càng rõ khi thị trường vẫn có nhu cầu tuyển dụng nhưng một bộ phận người thất nghiệp chưa tìm được công việc phù hợp. Dữ liệu hồ sơ bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho thấy, nhiều trường hợp mất việc liên quan đến doanh nghiệp giải thể, phá sản hoặc thay đổi cơ cấu sản xuất, kinh doanh; lao động từ 35 tuổi trở lên và lao động nữ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong số người đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Người lao động tham gia tư vấn, tìm kiếm cơ hội việc làm Ảnh: Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội

Với những người phải tìm công việc mới sau thời gian dài làm việc ở một ngành nghề, yêu cầu về chuyên môn và kỹ năng của vị trí tuyển dụng mới có thể khác so với công việc trước đây. Vì vậy, vấn đề không chỉ là có vị trí tuyển dụng hay không, mà còn là mức độ phù hợp giữa khả năng của người tìm việc với yêu cầu của doanh nghiệp.

Ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho biết, người lao động khi đến Trung tâm được phân loại theo nhu cầu ngay từ đầu. Trường hợp có nhu cầu tìm việc sẽ được tư vấn, giới thiệu và kết nối với doanh nghiệp, tham gia các phiên giao dịch việc làm; nếu có nhu cầu học nghề, người lao động sẽ được kết nối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc cơ sở đào tạo. Mục tiêu là hỗ trợ người lao động sớm tìm được việc làm phù hợp.

Trong quá trình này, học nghề cần gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Thông tin về vị trí doanh nghiệp đang cần, yêu cầu chuyên môn và kỹ năng của từng công việc có thể được sử dụng ngay từ khâu tư vấn để người lao động lựa chọn nội dung đào tạo phù hợp, thay vì học một nghề nhưng sau đó vẫn khó tìm được vị trí đáp ứng.

Cùng chia sẻ về vấn đề này, theo ông Trần Tuấn Tú, để nâng tỷ lệ người lao động có việc làm sau tư vấn cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu thị trường lao động, tăng chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý, trung tâm dịch vụ việc làm và doanh nghiệp. Khi nhu cầu tuyển dụng được cập nhật đầy đủ hơn, hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo kỹ năng cũng có thêm cơ sở để hướng người lao động tới những vị trí phù hợp.

Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, hiệu quả của bảo hiểm thất nghiệp sẽ không chỉ được thể hiện ở việc hỗ trợ người lao động trong giai đoạn mất việc, mà còn ở khả năng rút ngắn thời gian tìm kiếm công việc mới. Việc tư vấn sớm, xác định đúng nhu cầu bổ sung kỹ năng và cung cấp đầy đủ thông tin về thị trường lao động sẽ giúp người lao động chủ động hơn trong quá trình chuyển việc. Qua đó, thời gian hưởng trợ cấp không chỉ là giai đoạn chờ việc, mà có thể trở thành khoảng thời gian để người lao động chuẩn bị tốt hơn cho công việc tiếp theo.