Tăng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp thuộc diện ưu tiên hải quan

Ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan phát biểu tại buổi lễ - Ảnh: Cục Hải quan

Tại Lễ trao quyết định công nhận và gia hạn chế độ doanh nghiệp ưu tiên diễn ra ngày 29/9, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Trần Đức Hùng chia sẻ, Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên không chỉ khẳng định uy tín, năng lực tuân thủ pháp luật của quý doanh nghiệp, mà còn là minh chứng cho sự nỗ lực chuyển mình mạnh mẽ của Hải quan Việt Nam trong việc hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, hiện thực hóa các Nghị quyết của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 57, 66, 68, 10-NQ/TW).

Hiện số lượng doanh nghiệp ưu tiên hải quan tăng hơn 8 lần sau 15 năm, hiện là 74 đơn vị, hoạt động trong nhiều lĩnh vực xuất nhập khẩu như điện tử, công nghệ cao, sản xuất công nghiệp, dệt may, nông nghiệp và thủy sản. Trong số này, có 10 công ty trong lĩnh vực công nghệ cao và bán dẫn. Chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu, song nhóm này đóng góp bình quân khoảng một phần ba tổng kim ngạch cả nước.

Giai đoạn 2022-2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp ưu tiên đạt trên 230 tỷ USD mỗi năm. Mức này tương đương 28-34% tổng kim ngạch cả nước. Riêng năm ngoái, con số này đạt trên 256,6 tỷ USD. Nửa đầu năm nay, kim ngạch xuất nhập khẩu của 74 doanh nghiệp diện ưu tiên hải quan đạt 164,5 tỷ USD, tương đương khoảng 30% cả nước.

“Việc áp dụng và mở rộng chế độ DNƯT được ngành Hải quan quán triệt sâu sắc và gắn liền với các định hướng chiến lược tại các Nghị quyết cốt lõi của Bộ Chính trị. Đó là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quốc gia; Nghị quyết số 66-NQ/TW; Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 10 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài”, ông Trần Đức Hùng cho biết.

Để hiện thực hóa Nghị quyết 57, ngành Hải quan đã đẩy mạnh xây dựng mô hình "Hải quan số", lấy dữ liệu làm nguồn lực. “Tiếp nối thành quả 15 năm tích lũy dữ liệu, việc đánh giá, công nhận và gia hạn chế độ ưu tiên hiện nay đã được tối ưu hóa dựa trên nền tảng kết nối dữ liệu tự động, giảm thiểu tối đa sự can thiệp thủ công, giúp cho quy trình xét duyệt trở nên minh bạch, nhanh chóng và chính xác”, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết.

Đồng thời, để hiện thực hóa Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, thời gian qua, ngành Hải quan đã và đang tập trung nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, cắt giảm triệt để các điều kiện kinh doanh không cần thiết và xóa bỏ các điểm nghẽn về mặt thủ tục. Chế độ DNƯT chính là một giải pháp pháp lý nhằm chuyển mạnh từ tư duy ‘tiền kiểm’ sang ‘hậu kiểm’, tạo hành lang thông thoáng tối đa, giúp hàng hóa của doanh nghiệp lưu thông qua biên giới với thời gian ngắn nhất và chi phí thấp nhất, ông Trần Đức Hùng nhấn mạnh.

Tại buổi lễ, Cục Hải quan đã trao quyết định đối với 07 doanh nghiệp, trong đó 03 doanh nghiệp được công nhận mới gồm Công ty TNHH Hana Micron Vina, Công ty TNHH Luxshare-ICT (Việt Nam), Công ty TNHH Samju Vina; 04 doanh nghiệp được gia hạn gồm Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Phú Hậu Giang, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, Công ty TNHH Hoya Glass Disk Việt Nam và Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng.

Tuy nhiên, những ưu tiên thủ tục hải quan này không vô thời hạn. Doanh nghiệp cần duy trì tuân thủ, hệ thống kiểm soát nội bộ, giám sát, quản trị rủi ro... trong suốt thời gian áp dụng. Năm ngoái, cơ quan hải quan đình chỉ, loại khỏi danh sách ưu tiên với 7 doanh nghiệp do không duy trì được các điều kiện, chuẩn mực theo yêu cầu.

Theo Cục Hải quan, trong giai đoạn mới, mục tiêu của Chương trình DNƯT không chỉ là tăng số lượng doanh nghiệp được công nhận, mà hướng tới xây dựng cộng đồng doanh nghiệp có mức độ tuân thủ cao, năng lực quản trị hiện đại và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hải quan Việt Nam định hướng phát triển Chương trình DNƯT theo chiều sâu, gắn tạo thuận lợi với quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro, chuyển đổi số và an ninh chuỗi cung ứng; tạo điều kiện cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp quản trị và tuân thủ tốt tham gia Chương trình. Đồng thời mở rộng công nhận lẫn nhau với các đối tác quốc tế, được áp dụng các cơ chế thuận lợi như giảm tỷ lệ kiểm tra, ưu tiên thông quan, rút ngắn thời gian xử lý, từ đó giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Hải quan kỳ vọng các doanh nghiệp ưu tiên tăng liên kết với công ty trong nước, nâng tỷ lệ nội địa hóa, chuyển đổi số và chuyển giao công nghệ.