Tuân thủ công bố thông tin, nâng chất quản trị doanh nghiệp

Ông Lâm Bảo Quang, Quyền Giám đốc Chương trình Quốc gia, IFC Việt Nam, Nhóm Ngân hàng Thế giới chia sẻ tại Hội thảo - Ảnh: PV

Từ công bố đủ sang công bố có giá trị

Mới đây, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức Hội thảo “Hướng dẫn công bố thông tin theo Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026”. Hội thảo tập trung vào một vấn đề ngày càng có ý nghĩa đối với thị trường vốn: Làm thế nào để công bố thông tin không chỉ đúng quy định mà thực sự trở thành công cụ giúp nhà đầu tư hiểu doanh nghiệp và đánh giá chất lượng quản trị.

Trước đó, tháng 2/2026, UBCKNN phối hợp với IFC, với sự hỗ trợ của Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO), ban hành Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026 (CG Code 2026). Bộ Nguyên tắc gồm 9 nguyên tắc cốt lõi, được xây dựng theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế nhưng đồng thời tính đến điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là CG Code 2026 không chỉ đặt vấn đề tuân thủ mà hướng tới nâng chất lượng quản trị, tăng minh bạch, trách nhiệm giải trình và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cổ đông. Đây cũng là những yếu tố ngày càng được nhà đầu tư quan tâm khi đánh giá một doanh nghiệp.

Trên cơ sở Bộ Nguyên tắc, UBCKNN và IFC đã hoàn thiện Sổ tay Hướng dẫn công bố thông tin, nhằm cung cấp công cụ kỹ thuật để các công ty đại chúng, công ty niêm yết triển khai các yêu cầu về công bố thông tin trong quản trị công ty.

Theo ông Lâm Bảo Quang - Quyền Giám đốc Chương trình Quốc gia, IFC Việt Nam, Nhóm Ngân hàng Thế giới, nhà đầu tư hiện không chỉ quan tâm đến các chỉ tiêu tài chính. Hoạt động giám sát và quá trình ra quyết định của Hội đồng quản trị, quản trị rủi ro, quyền cổ đông và các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cũng ngày càng trở thành những nội dung quan trọng trong quá trình đánh giá doanh nghiệp.

Từ góc độ thị trường, đây là sự thay đổi đáng chú ý. Báo cáo tài chính cho nhà đầu tư biết doanh nghiệp đang có kết quả kinh doanh như thế nào, nhưng thông tin về quản trị giúp giải thích phần nào cách doanh nghiệp đưa ra quyết định, kiểm soát rủi ro và bảo vệ lợi ích cổ đông.

Minh bạch để nhà đầu tư đánh giá doanh nghiệp

Theo đại diện IFC, thông tin công bố cần giúp nhà đầu tư hiểu rõ hoạt động của Hội đồng quản trị và các ủy ban; cách doanh nghiệp đưa ra những quyết định quan trọng; những rủi ro trọng yếu đã được xem xét và tiến độ thực hiện các cam kết. Đây là những thông tin có giá trị bổ sung cho các chỉ tiêu tài chính. Khi được công bố đầy đủ, nhà đầu tư có thể có thêm cơ sở để đánh giá chất lượng vận hành, năng lực giám sát và cách doanh nghiệp ứng phó với những vấn đề có thể ảnh hưởng đến quyền lợi cổ đông.

Ông Lâm Bảo Quang nhấn mạnh, công bố thông tin minh bạch, đáng tin cậy giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định trên cơ sở đầy đủ thông tin, đồng thời góp phần củng cố niềm tin, nâng cao uy tín doanh nghiệp và khả năng tiếp cận nguồn vốn.

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng quản trị ngày càng được chú trọng, công bố thông tin vì vậy không nên được nhìn nhận đơn thuần là nghĩa vụ pháp lý. Đây còn là kênh để doanh nghiệp giải thích chiến lược, thể hiện trách nhiệm với cổ đông và tạo dựng mức độ tin cậy trên thị trường vốn.

Một nội dung trọng tâm của Sổ tay là hướng dẫn thực hiện cơ chế “Tuân thủ hoặc Giải thích”. Cách tiếp cận này khuyến khích doanh nghiệp, trong trường hợp chưa áp dụng một thông lệ quản trị, không chỉ thông báo tình trạng chưa tuân thủ mà cần giải thích rõ nguyên nhân, giải pháp thay thế đang thực hiện và kế hoạch cải thiện trong thời gian tới.

Sự khác biệt nằm ở chất lượng thông tin được cung cấp. Thay vì một câu trả lời mang tính hình thức, doanh nghiệp được khuyến khích trình bày cụ thể thực trạng quản trị, lý do chưa áp dụng thông lệ, biện pháp thay thế và lộ trình cải thiện. Qua đó, nhà đầu tư có thể theo dõi quá trình thay đổi của doanh nghiệp theo thời gian, thay vì chỉ dựa trên trạng thái “có” hoặc “không” tuân thủ.

Cách tiếp cận này cũng tạo áp lực tích cực đối với doanh nghiệp trong việc cải thiện quản trị. Khi những điểm chưa phù hợp được công khai cùng nguyên nhân và kế hoạch khắc phục, trách nhiệm giải trình được đặt ở mức cao hơn, đồng thời tạo cơ sở để cổ đông giám sát tiến độ thực hiện.

Tạo nền tảng cho thị trường vốn bền vững

Tại hội thảo, các chuyên gia đã giới thiệu yêu cầu công bố thông tin theo CG Code 2026, hướng dẫn áp dụng nguyên tắc “Tuân thủ hoặc Giải thích” và hoàn thiện Mẫu báo cáo tuân thủ quản trị công ty.

Việc xây dựng Sổ tay hướng dẫn cho thấy yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị đang được cụ thể hóa từ nguyên tắc thành công cụ thực hành. Với doanh nghiệp, đây là cơ sở để chuẩn hóa quy trình và nội dung công bố. Với nhà đầu tư, nguồn thông tin được cải thiện có thể hỗ trợ quá trình đánh giá doanh nghiệp toàn diện hơn.

Về dài hạn, chất lượng công bố thông tin và chất lượng quản trị có mối quan hệ chặt chẽ với khả năng huy động vốn và sức hấp dẫn của thị trường. Khi thông tin trở nên minh bạch, dễ kiểm chứng và phản ánh rõ hơn cách doanh nghiệp được điều hành, khoảng cách thông tin giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể được thu hẹp.

Việc triển khai Sổ tay Hướng dẫn công bố thông tin theo CG Code 2026, cùng sự tham gia chủ động của các công ty đại chúng và công ty niêm yết, vì vậy được kỳ vọng tạo động lực cho quá trình cải thiện liên tục các thông lệ quản trị. Đây không chỉ là bước nâng chuẩn công bố thông tin, mà còn là một phần trong quá trình nâng chất lượng doanh nghiệp và củng cố nền tảng cho thị trường vốn Việt Nam phát triển theo hướng minh bạch, hiệu quả hơn.