Đông Á - Thái Bình Dương giữ đà tăng trưởng, Việt Nam được nâng dự báo lên 7,4%

Việt Nam được nâng dự báo tăng trưởng lên 7,4%

Theo Báo cáo Cập nhật Kinh tế Đông Á và Thái Bình Dương mới nhất của Nhóm Ngân hàng Thế giới, kinh tế khu vực dự kiến tăng trưởng 4,5% trong năm 2026. Mức tăng này cho thấy sức chống chịu của Đông Á - Thái Bình Dương trước những khó khăn từ bên ngoài, dù tăng trưởng vẫn chưa đồng đều giữa các nền kinh tế và các ngành.

Năm 2026, một số nền kinh tế tăng trưởng nhanh hơn dự kiến nhờ sản xuất và xuất khẩu hàng công nghệ cao, những sản phẩm làm nền tảng cho sự bùng nổ các hoạt động liên quan đến trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu.

Việt Nam nổi bật khi dự báo tăng trưởng năm 2026 được nâng thêm 1,1 điểm phần trăm, lên 7,4%. Malaysia được nâng thêm 0,7 điểm phần trăm, lên 5,1%, còn Thái Lan cũng được nâng thêm 0,7 điểm phần trăm, lên 2,0%.

Các quốc đảo Thái Bình Dương được dự báo tăng trưởng 2,2%, thấp hơn dự báo trước đó 0,5 điểm phần trăm. Nhóm nền kinh tế này đặc biệt dễ bị ảnh hưởng khi giá năng lượng tăng cao và có ít khả năng chống đỡ các cú sốc từ bên ngoài.

Trung Quốc, nền kinh tế lớn nhất khu vực, được dự báo tăng trưởng 4,4%. Sức mua trong nước vẫn bị kìm hãm bởi thị trường lao động yếu và quá trình điều chỉnh trên thị trường bất động sản.

Báo cáo cũng phân tích vai trò của AI đối với lực lượng lao động và nền kinh tế tương lai. Đông Á - Thái Bình Dương có lợi thế nhờ gắn kết sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu và các nền kinh tế năng động, qua đó có khả năng đón đầu làn sóng liên quan đến AI.

Ông Carlos Felipe Jaramillo, Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới phụ trách khu vực, cho rằng thách thức là chuyển lợi thế sản xuất hàng phục vụ AI thành ứng dụng rộng khắp.

“Nếu các nước hành động quyết liệt ngay từ bây giờ, AI có thể trở thành động lực mạnh mẽ mở ra cơ hội, nâng cao thu nhập và đem lại tương lai thịnh vượng hơn cho mọi người”, ông nhận định.

Cần đưa AI từ lợi thế sản xuất vào toàn nền kinh tế

Báo cáo cho thấy nhiều nền kinh tế trong khu vực đang hưởng lợi từ việc cung cấp hàng hóa làm nền tảng cho làn sóng đầu tư AI toàn cầu. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn chưa lan tỏa đồng đều, và mức độ ứng dụng AI của người dân cũng như doanh nghiệp vẫn thấp hơn các nước phát triển.

Những rào cản chính gồm chi phí cao, thiếu nhân lực chuyên môn, cùng lo ngại về an ninh và quyền riêng tư. Với phần lớn các nước, lợi ích lớn nhất trước mắt có thể đến từ “AI quy mô nhỏ”, tức tiếp nhận và điều chỉnh những công nghệ sẵn có, nhất là các công cụ AI dễ tiếp cận.

Ông Sarvesh Suri, Phó Chủ tịch IFC phụ trách châu Á và Thái Bình Dương, nhấn mạnh khu vực tư nhân có thể giữ vai trò trung tâm trong việc biến tiềm năng AI thành việc làm tốt hơn. Huy động vốn tư nhân cho hạ tầng số, năng lượng, mở rộng vốn cho doanh nghiệp và đầu tư kỹ năng lao động có thể đẩy nhanh ứng dụng AI, giúp doanh nghiệp nhỏ cạnh tranh tốt hơn.

AI hiện chưa tác động nhiều đến những công việc có thể tự động hóa, nhưng đã bắt đầu làm thay đổi nhu cầu kỹ năng. Doanh nghiệp ngày càng tìm kiếm nhân sự có chuyên môn về AI, đồng thời có năng lực phân tích và kỹ năng giao tiếp, ứng xử.

AI phát huy tác dụng nhất khi hỗ trợ những công việc đòi hỏi tư duy phức tạp và óc phán đoán. Tuy nhiên, chỉ 13% việc làm trong khu vực thuộc nhóm này, so với 39% ở các nước phát triển. Khoảng cách này cho thấy thách thức không chỉ nằm ở công nghệ mới và năng lực của lực lượng lao động.

Để duy trì tăng trưởng và tạo thêm việc làm có năng suất cao hơn, báo cáo khuyến nghị hành động quyết liệt trên ba mặt. Trước hết, cần tạo điều kiện ứng dụng AI thông qua môi trường kinh doanh thuận lợi, hạ tầng năng lượng và hạ tầng số, nguồn vốn, cùng những kỹ năng giúp người lao động hưởng lợi từ AI.

Tiếp đó, các nước cần điều chỉnh AI phù hợp với điều kiện trong nước, sử dụng các công cụ có giá phải chăng, tiếng bản địa và áp dụng trong những ngành thu hút đông lao động ở mọi trình độ như du lịch và kinh doanh nông nghiệp.

Cuối cùng, nhà nước cần phát huy vai trò then chốt, vừa là bên sử dụng AI vừa là bên quản lý, nhằm cải thiện dịch vụ công, nền tảng số, khung pháp lý và hợp tác khu vực. Đây là những điều kiện để tiềm năng AI có thể được chuyển hóa thành năng suất và việc làm tốt hơn.