Tăng trưởng kinh tế đi đôi với nâng cao chất lượng phát triển

Để cả nước đạt tăng trưởng hai con số, không nhất thiết mọi địa phương đều phải đạt cùng tốc độ tăng trưởng

Giải pháp hỗ trợ phải phù hợp với đặc thù

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ về tình hình phát triển kinh tế xã hội, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, năm 2027, Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%, đồng thời xác định nhiệm vụ đối với 34 tỉnh, thành phố và sự tham gia của các ngành Trung ương trong từng nhóm lĩnh vực cụ thể.

Từ góc độ phát triển giữa các địa phương, ĐBQH Nguyễn Tuấn Anh (Cần Thơ) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên là mục tiêu chung của cả nền kinh tế, được hình thành từ đóng góp của các địa phương có quy mô, cơ cấu và điều kiện phát triển khác nhau. Để cả nước đạt tăng trưởng hai con số, không nhất thiết mọi địa phương đều phải đạt cùng tốc độ tăng trưởng trên 10%. Với những địa phương có nền kinh tế mạnh, mục tiêu này có thể khả thi. Tuy nhiên, đối với các địa phương còn khó khăn nhưng phải thực hiện những nhiệm vụ quốc gia, cần có giải pháp hỗ trợ cụ thể.

Từ kinh nghiệm quốc tế về cơ chế bù đắp, thu phí dịch vụ môi trường để tạo nguồn ngân sách hỗ trợ các khu vực thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tài nguyên, ĐBQH Nguyễn Tuấn Anh nhận định các chính sách hỗ trợ hiện nay của nước ta chưa đồng bộ, chưa bao quát hết. Vì vậy, cần bổ sung vào nghị quyết kỳ họp của Quốc hội yêu cầu giao Chính phủ nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách đồng bộ hỗ trợ các địa phương giữ rừng, giữ lúa, giữ biên giới và hải đảo, qua đó bảo đảm phát triển bền vững.

ĐBQH Lê Thị Thanh Lam, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. Nhưng muốn tăng trưởng thì doanh nghiệp phải phát triển tốt, mà muốn vậy trước hết phải tạo điều kiện để doanh nghiệp có lợi nhuận, có khả năng tích lũy, tái đầu tư. Bên cạnh đó, ĐBQH Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, yêu cầu đặt ra không chỉ là giảm lãi suất mà còn phải khơi thông dòng vốn, đưa nguồn lực đến đúng địa chỉ cần thiết và hạn chế những biến động đột ngột trong điều hành chính sách. Khi dư địa của chính sách tín dụng đã hẹp lại, chính sách tài khóa cần tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt nền kinh tế, nhất là thông qua đầu tư vào hạ tầng thiết yếu, hạ tầng chiến lược và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Để tăng trưởng bền vững, nền kinh tế phải dựa vào sản xuất, kinh doanh, ĐBQH Vũ Danh Hiệp cho rằng, ngân sách nhà nước cần quan tâm hỗ trợ trực tiếp các doanh nghiệp nhà nước thuộc lĩnh vực thiết yếu, đang hoạt động hiệu quả. Đồng thời, cần tăng cường chính sách đặt hàng của Nhà nước đối với hệ thống doanh nghiệp này, qua đó tạo thêm một kênh để ngân sách đầu tư vào sản xuất, kinh doanh.

Tăng khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế

Ở góc độ hệ thống ngân hàng, ĐBQH Nguyễn Việt Hà (Tuyên Quang) cho rằng, khơi thông nguồn vốn tín dụng là yêu cầu quan trọng để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Từ cuối năm trước đến nay, hệ thống ngân hàng chịu nhiều áp lực trong huy động vốn để tạo dư địa mở rộng tín dụng, trong khi nền kinh tế hiện chủ yếu dựa vào nguồn vốn này. Để giảm áp lực huy động vốn cho các ngân hàng thương mại, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo điều chỉnh giới hạn tỷ lệ an toàn nhằm tạo dư địa tín dụng cho toàn hệ thống. Đồng thời yêu cầu các ngân hàng thương mại triển khai chương trình ưu đãi lãi suất, ổn định lãi suất đầu vào và đầu ra, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn.

Tuy nhiên, mở rộng tín dụng phải đi đôi với bảo đảm an toàn hệ thống. Các ngân hàng cần nâng cao hiệu quả cung cấp tín dụng, tăng cường quản trị rủi ro, đồng thời đơn giản hóa quy trình, thủ tục cho vay thông qua ứng dụng công nghệ. Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang đề xuất cơ chế cho vay trên cơ sở dữ liệu dòng tiền. Để thực hiện hướng đi này, cần hoàn thiện, nâng cấp hệ thống dữ liệu và cơ chế đánh giá tín nhiệm doanh nghiệp, tạo cơ sở giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm khi cho vay. Dữ liệu về thuế, hóa đơn và tình trạng tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp cần được hình thành, chuẩn hóa để hệ thống ngân hàng có thông tin đáng tin cậy phục vụ thẩm định tín dụng, ĐBQH Nguyễn Việt Hà phân tích.

Trên cơ sở đó, ĐBQH Nguyễn Việt Hà cho rằng, việc xây dựng hệ thống đánh giá, xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp và khách hàng sẽ giúp ngân hàng có thêm căn cứ đánh giá khả năng trả nợ, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào tài sản bảo đảm. Đây là hướng đi có ý nghĩa đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn còn hạn chế về năng lực quản trị, tài chính và xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh. Dù vậy, đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa với hạ chuẩn tín dụng. Yêu cầu tiên quyết vẫn là bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, qua đó góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Bên cạnh những vướng mắc từ phía ngân hàng, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế cũng phụ thuộc vào nhu cầu đầu tư và điều kiện triển khai các dự án. Theo ĐBQH Nguyễn Việt Hà, có những thời điểm vốn tín dụng không thể khơi thông bởi người dân, doanh nghiệp chưa có nhu cầu vay vốn. Vì vậy, muốn nâng cao khả năng hấp thụ vốn, cần xử lý căn bản các điểm nghẽn thể chế, nhất là trong lĩnh vực đất đai, thủ tục đầu tư dự án và giải phóng mặt bằng. Doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực nội tại và khả năng hấp thụ vốn. Khi năng lực tài chính và quy mô còn nhỏ, khả năng tiếp nhận, sử dụng hiệu quả nguồn vốn cũng hạn chế. Do đó, cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ, cải thiện năng suất, mở rộng thị trường; đồng thời đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI trong các chuỗi cung ứng trong và ngoài nước.

Tăng trưởng kinh tế cần gắn với nâng cao chất lượng phát triển. ĐBQH Vũ Minh Đạo (Lai Châu) cho rằng, tăng trưởng cao phải đi đôi với nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và hiệu quả sử dụng nguồn lực; đồng thời phải được chuyển hóa thành những cải thiện thực chất về đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Thực tế cho thấy, bên cạnh những thành tựu kinh tế, vẫn còn sự chênh lệch về mức sống, điều kiện tiếp cận giáo dục, y tế, văn hóa giữa các vùng, miền và các nhóm dân cư. Do đó, bên cạnh chỉ tiêu GDP, cần coi chất lượng cuộc sống, mức độ thụ hưởng các dịch vụ công và sự hài lòng của người dân là những thước đo quan trọng của phát triển.