100% chuyên gia dự báo Fed tăng lãi suất tháng 12, tháng 10 có thể tạm dừng

Ảnh: Tony Webster/Wikimedia Commons (CC BY 2.0).

Tạm dừng tháng 10, nhưng kỳ vọng tăng lãi suất tháng 12 áp đảo

Triển vọng chính sách tiền tệ Mỹ đang xuất hiện sự phân hóa giữa kỳ vọng Fed tạm dừng tăng lãi suất trước mắt và khả năng tiếp tục thắt chặt vào cuối năm. Theo khảo sát của Reuters thực hiện từ ngày 16–20/10, có 94 trong số 100 chuyên gia dự báo Fed giữ nguyên biên độ lãi suất 3,75–4,00% tại cuộc họp ngày 27–28/10. Tuy nhiên, toàn bộ 100 chuyên gia tham gia khảo sát đều dự báo Fed sẽ tăng lãi suất trong tháng 12, đảo chiều đáng kể so với khảo sát tháng 9, khi chưa đến một nửa số người được hỏi đưa ra dự báo tương tự.

Sự thay đổi này cho thấy việc Fed có thể tạm dừng trong tháng 10 không đồng nghĩa với kết thúc chu kỳ thắt chặt. Thay vào đó, giới chuyên gia đang phân biệt rõ giữa thời điểm điều chỉnh lãi suất và nhu cầu tiếp tục kiểm soát lạm phát.

Fed đã tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng 9, đưa biên độ lãi suất lên 3,75–4,00%. Dù các dữ liệu gần đây cho thấy kinh tế Mỹ vẫn vững vàng và lạm phát cao hơn dự kiến, nhiều quan chức Fed phát tín hiệu muốn điều chỉnh chính sách thận trọng, có thêm thời gian đánh giá tác động của những quyết định trước đó cũng như các dữ liệu kinh tế mới.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh cũng tránh đưa ra định hướng cụ thể về quyết định lãi suất sắp tới. Trong cuộc trao đổi tại Bangkok, Thái Lan mới đây, ông nhấn mạnh mục tiêu ổn định giá cả nhưng không dự báo trước kết quả các cuộc họp tháng 10 và tháng 12.

Tuy nhiên, sự thận trọng này không làm giảm đáng kể kỳ vọng về khả năng tiếp tục tăng lãi suất. Trong số 92 chuyên gia trả lời câu hỏi về đỉnh lãi suất, có 38 người dự báo Fed sẽ tăng ít nhất hai lần nữa, so với khoảng 20% trong khảo sát tháng trước. Gần 60% dự báo lãi suất đạt đỉnh ở biên độ 4,00–4,25%.

Lạm phát dai dẳng làm gia tăng áp lực thắt chặt

Nguyên nhân chủ yếu khiến giới chuyên gia nghiêng mạnh về khả năng Fed tăng lãi suất tháng 12 là áp lực lạm phát chưa có dấu hiệu được kiểm soát bền vững. Theo kết quả khảo sát Reuters, lạm phát đo bằng chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo được Fed ưu tiên theo dõi, được dự báo tiếp tục cao hơn mục tiêu 2% trên 1 điểm phần trăm trong những quý tới và khó quay về mục tiêu trước năm 2028.

Áp lực giá cả còn chịu tác động từ chi phí năng lượng cao và thuế quan đối với hàng nhập khẩu. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế Mỹ vẫn tương đối vững, tạo thêm dư địa để Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt.

Kinh tế Mỹ tăng trưởng với tốc độ quy đổi theo năm đạt 2,2% trong quý II, một phần nhờ sự thúc đẩy của hoạt động đầu tư liên quan đến AI. Các chuyên gia dự báo tăng trưởng đạt 3,2% trong quý III vừa kết thúc, trước khi chậm lại còn 2,2% trong quý IV. Tính chung cả năm, kinh tế Mỹ được dự báo tăng trưởng 2,3% trong năm nay và 2,1% trong năm 2027, đều cao hơn mức 2% mà Fed xem là tốc độ tăng trưởng không gây áp lực lạm phát.

“Phần nhiều khả năng chống chịu của nền kinh tế hiện nay đến từ làn sóng đầu tư xây dựng hạ tầng công nghệ AI. Chúng tôi cũng nhận thấy chi tiêu đang thể hiện sức chống chịu tốt hơn. Tuy nhiên, động lực này có lẽ chủ yếu tập trung ở các nhóm thu nhập cao, những người đang hưởng lợi từ tác động lan tỏa của làn sóng AI thông qua thị trường chứng khoán”, bà Abigail Watt, chuyên gia kinh tế Mỹ tại UBS, nhận định.

Ông Michael Gapen, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại Morgan Stanley cho rằng, nếu xét đến những rủi ro đối với triển vọng tăng trưởng kinh tế và lạm phát, các rủi ro này dường như đều nghiêng về khả năng cả hai sẽ cao hơn dự kiến. “Rủi ro hiện nay nghiêng về khả năng Fed cuối cùng sẽ phải tăng lãi suất nhiều hơn so với dự báo của chúng tôi”, chuyên gia này nhận định.

Trong khi đó, ông Alex Pelle, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Mizuho Securities, cho rằng việc trì hoãn thắt chặt có thể khiến Fed chậm chân trong kiểm soát lạm phát. “Nền kinh tế đang tăng trưởng mạnh và lạm phát vẫn hiện hữu. Thực sự không có lý do gì để Fed phải quá lo ngại về việc tiếp tục nâng lãi suất. Đây lẽ ra phải là một lựa chọn hết sức dễ dàng”, ông Alex Pelle nói và nhận định thêm: “Xét từ góc độ điều hành chính sách tiền tệ, việc Fed không tăng lãi suất trong tháng 10 sẽ là một lựa chọn không phù hợp”.

Diễn biến kỳ vọng lãi suất cũng tác động đáng kể đến thị trường trái phiếu. Sau khi lên mức cao nhất nhiều thập kỷ ngày 7/10, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài đã giảm gần 25 điểm cơ bản khi khả năng Fed tăng lãi suất tháng 10 giảm đi. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, vốn đặc biệt nhạy cảm với triển vọng lãi suất chính sách, cũng biến động mạnh, theo hướng tăng mạnh rồi lại giảm sâu.

Điều này cho thấy thị trường đang đặc biệt nhạy cảm với thời điểm và tốc độ thắt chặt. Những thay đổi kỳ vọng có thể tiếp tục ảnh hưởng đến lợi suất trái phiếu, tỷ giá USD, giá vàng và thị trường chứng khoán thời gian tới.