Nâng cao năng lực quản trị rủi ro khí hậu trong hoạt động ngân hàng

Phát biểu khai mạc khóa tập huấn, TS. Hà Tú Anh, Trưởng phòng Đào tạo, Vụ Tổ chức cán bộ NHNN nhấn mạnh, biến đổi khí hậu ngày càng trở thành nguồn rủi ro tài chính, có thể ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng, danh mục tài sản và an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng. Trong khi đó, việc nhận diện, đánh giá mức độ tác động và khả năng chống chịu trước rủi ro khí hậu vẫn đặt ra nhiều thách thức do đặc tính dài hạn, khó dự báo, cùng những hạn chế về dữ liệu và phương pháp đánh giá.

TS. Hà Tú Anh, Trưởng phòng Đào tạo, Vụ Tổ chức cán bộ NHNN

Công tác quản trị rủi ro khí hậu không chỉ đòi hỏi phương pháp, công cụ phù hợp mà còn cần nâng cao năng lực triển khai trong thực tiễn. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, hiệu quả quản trị và giám sát rủi ro không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng các hướng dẫn mà còn ở khả năng vận dụng kết quả đánh giá vào hoạt động quản trị, điều hành. Vì vậy, việc trang bị kiến thức chuyên môn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ là yếu tố quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro trong bối cảnh mới.

Đề cập đến nội dung chương trình, TS. Hà Tú Anh cho biết, khóa tập huấn tạo điều kiện để các đại biểu tiếp cận kinh nghiệm từ Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Thế giới (WB), DSIK và IFC trong giám sát rủi ro khí hậu, xây dựng kịch bản, kiểm tra sức chịu đựng và sử dụng các công cụ đánh giá rủi ro. Những kinh nghiệm này có ý nghĩa tham khảo đối với Việt Nam, đặc biệt trong điều kiện dữ liệu và nguồn lực phục vụ công tác quản trị rủi ro khí hậu còn hạn chế.

Ông David Ambadar, Cố vấn trưởng Dự án Chuyển dịch đầu tư theo hướng chuyển đổi xanh (SHIFT), GIZ

Để nâng cao hiệu quả chương trình, đại diện Vụ Tổ chức cán bộ đề nghị các chuyên gia chú trọng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn; đồng thời khuyến khích học viên chủ động trao đổi những khó khăn, vướng mắc tại đơn vị, thảo luận các giải pháp phù hợp nhằm tăng cường khả năng ứng dụng kiến thức vào công tác quản trị và giám sát rủi ro khí hậu.

Chia sẻ tại khóa tập huấn, ông David Ambadar, Cố vấn trưởng Dự án Chuyển dịch đầu tư theo hướng chuyển đổi xanh (SHIFT), GIZ cho biết, trong ba thập kỷ qua, GIZ đã đồng hành cùng NHNN và các tổ chức tín dụng Việt Nam trong quá trình phát triển hệ thống tài chính hiện đại, vững mạnh và có khả năng chống chịu trước các rủi ro.

Thông qua Dự án SHIFT, với sự hỗ trợ của Sáng kiến Khí hậu Quốc tế của Đức, GIZ tiếp tục hợp tác với NHNN nhằm thúc đẩy tài chính bền vững, trong đó quản trị rủi ro khí hậu và kiểm tra sức chịu đựng là những nội dung trọng tâm.

Cũng theo ông David Ambadar, Việt Nam đang theo đuổi các mục tiêu phát triển đầy tham vọng, hướng tới trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Tuy nhiên, những hiện tượng thời tiết cực đoan đang gây thiệt hại đáng kể cho nền kinh tế, qua đó cho thấy chi phí kinh tế do biến đổi khí hậu có thể tiếp tục gia tăng nếu không có các biện pháp ứng phó phù hợp.

Quang cảnh lớp tập huấn

Đánh giá về những nỗ lực của Việt Nam, đại diện GIZ ghi nhận NHNN đã từng bước xây dựng nền tảng chính sách thúc đẩy tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường, xã hội. Các ngân hàng cũng đã mở rộng hoạt động cấp tín dụng xanh, quan tâm hơn đến những tác động của rủi ro khí hậu đối với khách hàng và bước đầu triển khai phân tích kịch bản khí hậu, kiểm tra sức chịu đựng. Tuy vậy, việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro khí hậu vẫn đối mặt với không ít khó khăn, từ thu thập dữ liệu, tổ chức triển khai đến yêu cầu về hướng dẫn và công cụ thực hành.

Từ kinh nghiệm quốc tế, ông David Ambadar dẫn chứng ECB đã xây dựng hướng dẫn quản trị rủi ro khí hậu và thiên nhiên, đồng thời tiến hành kiểm tra sức chịu đựng liên quan đến khí hậu với sự tham gia của hơn 100 ngân hàng tại khu vực đồng euro. Trong khi đó, IFC đã hỗ trợ các tổ chức tài chính tại những thị trường mới nổi chuyển hóa kinh nghiệm quốc tế thành các công cụ thực tiễn về quản trị, phân tích kịch bản và kiểm tra sức chịu đựng.

Ông Fejes Tibor - Chuyên gia ECB chia sẻ tại khóa tập huấn

Đại diện GIZ nhấn mạnh, giá trị quan trọng của việc đánh giá rủi ro khí hậu không chỉ nằm ở việc xác định một con số cụ thể về mức độ rủi ro, mà còn ở khả năng nhận diện những khoảng trống trong dữ liệu, hệ thống giám sát và công tác quản trị, từ đó hỗ trợ các tổ chức tín dụng đưa ra quyết định phù hợp. Việc kết hợp kinh nghiệm quốc tế với hiểu biết về điều kiện thực tiễn tại Việt Nam sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống tài chính, cải thiện hiệu quả phân bổ vốn và mở ra những cơ hội kinh doanh mới cho các ngân hàng.

Trong hai ngày, các học viên được nghe chuyên gia đến từ ECB, WB, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và Quỹ Hợp tác Quốc tế các Ngân hàng tiết kiệm Đức (DSIK) chia sẻ kinh nghiệm về quản trị, giám sát rủi ro khí hậu và kiểm tra sức chịu đựng trong lĩnh vực ngân hàng. Nội dung tập huấn tập trung vào các hướng dẫn, thông lệ quốc tế về xây dựng kịch bản khí hậu, phương pháp đánh giá rủi ro, yêu cầu dữ liệu và tích hợp rủi ro khí hậu vào hoạt động quản trị. Bên cạnh đó, các chuyên gia giới thiệu những công cụ rà soát rủi ro môi trường, xã hội và quản trị (ESG), kinh nghiệm triển khai tại các thị trường mới nổi, cũng như các giải pháp giúp tổ chức tín dụng giảm thiểu rủi ro khí hậu thông qua lập kế hoạch chuyển dịch, tăng cường khả năng chống chịu và đổi mới sản phẩm tài chính…