Thúc đẩy TMĐT và thanh toán số: Động lực tăng trưởng kinh tế Đà Nẵng

Thúc đẩy TMĐT và thanh toán số

Thương mại điện tử và thanh toán số có vai trò quan trọng trong mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả lưu thông, phân phối hàng hóa, cải thiện trải nghiệm người tiêu dùng và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Phát triển thương mại điện tử không chỉ là đưa hoạt động mua bán lên môi trường trực tuyến, mà còn cần gắn kết đồng bộ với thanh toán, logistics, quảng bá sản phẩm, chăm sóc khách hàng và năng lực quản trị kinh doanh.

Theo báo cáo chỉ số thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 của Hiệp hội TMĐT Việt Nam, Đà Nẵng xếp thứ ba cả nước về chỉ số thương mại điện tử (EBI), với 28,1 điểm, sau Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Đây là nền tảng đáng ghi nhận, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng ứng dụng, mở rộng mức độ tham gia của doanh nghiệp và chuyển hóa lợi thế công nghệ, hạ tầng, thị trường thành doanh thu, đơn hàng và giá trị gia tăng thực chất.

Hội thảo Thúc đẩy TMĐT và thanh toán số : Động lực tăng trưởng kinh tế TP. Đà Nẵng năm 2026 ( 22.10.2026)

Với lợi thế là trung tâm du lịch, thương mại và dịch vụ của khu vực miền Trung, Đà Nẵng có nhiều điều kiện để phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử gắn với du lịch, dịch vụ, kinh tế đêm, logistics, thanh toán số và tiêu thụ sản phẩm đặc trưng địa phương. Đặc biệt, việc hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh tiếp cận nền tảng số và phương thức thanh toán thuận tiện sẽ góp phần mở rộng tệp khách hàng, nâng cao hiệu quả kinh doanh và đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước cũng như quốc tế.

Ông Nguyễn Xuân Sơn , Phó giám đốc Sở Công thương TP. Đà Nẵng cho biêt: Trong thời gian qua, thành phố đã từng bước hình thành các nền tảng và phương thức kết nối cung cầu trên môi trường số như đã và đang triển khai đưa sản phẩm OCOP, đặc sản Đà Nẵng,.. lên các nền tảng thương mại điện tử hiện có như: Grab Shopee Food, Green SM, Mytour,…

Cùng với đó, thành phố quan tâm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng mã QR và truy xuất nguồn gốc tại các điểm kinh doanh, từng bước hỗ trợ thương nhân quản lý giao dịch và thích ứng với phương thức kinh doanh hiện đại. Các hoạt động kết nối cung cầu, phiên chợ thương mại điện tử, thí điểm mô hình xã, phường thương mại điện tử và hỗ trợ doanh nghiệp tìm hiểu các nền tảng quốc tế như Amazon Global Selling cũng góp phần nâng cao nhận thức, năng lực kinh doanh trực tuyến và khả năng tiếp cận thị trường mới.

Bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động thương mại điện tử và thanh toán số vẫn còn những khó khăn, thách thức cần được tháo gỡ. Có thể kể đến năng lực ứng dụng công nghệ chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp; yêu cầu chuẩn hóa thông tin và chất lượng sản phẩm; bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu và quyền lợi người tiêu dùng; chi phí và hiệu quả logistics; nguồn nhân lực số; cũng như việc khai thác hiệu quả các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, vào hoạt động kinh doanh. Những vấn đề này cần được nhìn nhận từ thực tiễn để đề xuất giải pháp cụ thể, khả thi và phù hợp với điều kiện của thành phố.

TS. Nguyễn Đức Tài - Chuyên gia Thương mại điện tử & Kinh tế số cho biết: Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026-2030, được Bộ Công Thương phê duyệt tại Quyết định số 1568/QĐ-BCT ngày 3/6/2025, đặt định hướng phát triển thị trường gắn với hạ tầng, doanh nghiệp và tính bền vững. Đà Nẵng cần cụ thể hóa định hướng quốc gia bằng lợi thế và điểm nghẽn của mình, đồng thời tránh sao chép cơ học chỉ tiêu toàn quốc thành chỉ tiêu thành phố. Gắn TMĐT với thanh toán số, logistics, du lịch, kinh tế đêm, sản phẩm OCOP, làng nghề và kinh tế sáng tạo. Đây là căn cứ để tiếp cận TMĐT như một phương thức tổ chức thị trường cho nhiều chuỗi giá trị, thay vì chỉ là hoạt động đưa hàng lên sàn.

Vấn đề đặt ra cho Đà Nẵng là chuyển tốc độ phát triển TMĐT thành mức tăng thực chất của thu nhập, năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố. Một thị trường mua sắm trực tuyến mở rộng nhanh nhưng phần lớn hàng hóa, dịch vụ nền tảng và giá trị gia tăng được cung cấp từ bên ngoài có thể làm doanh số trên địa bàn tăng mạnh trong khi đóng góp vào GRDP còn hạn chế.

Vì vậy, cần phân biệt hai mục tiêu: bản thân hoạt động TMĐT tăng trưởng từ 10% trở lên; và TMĐT đóng góp bao nhiêu điểm phần trăm vào tốc độ tăng GRDP của thành phố. Hai mục tiêu có quan hệ với nhau nhưng không thể dùng thay thế. Đà Nẵng cần điều hành phát triển TMĐT theo giá trị gia tăng tạo ra tại địa phương và hiệu quả kinh tế tăng thêm, bên cạnh việc theo dõi quy mô doanh số.

Lễ khởi công Vị trí số 5 Khu Thương mại tự do Đà Nẵng

Phát triển hiệu quả hệ sinh thái TMĐT

Ông Trần Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Sở KH&CN TP Đà Nẵng chia sẻ: TMĐT thế giới trong năm 2026 đang chứng kiến sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt: chuyển từ mô hình "Tìm kiếm bằng từ khóa" (Keyword Search) sang "Mua sắm thông qua tác tử trí tuệ nhân tạo" (Agentic Commerce / AI Agent). Thực tiễn tại 4 thị trường lớn nhất toàn cầu (Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc) cho thấy AI không chỉ dừng lại ở việc gợi ý sản phẩm mà đã trực tiếp tham gia vào toàn bộ chuỗi giao dịch: từ tự động tìm kiếm, so sánh giá, kiểm tra tồn kho đến thanh toán khép kín (như Alibaba tích hợp Qwen vào Taobao xử lý 120 triệu giao dịch qua Alipay AI Pay chỉ trong một tuần; LINE Yahoo triển khai Agent i giúp tỷ lệ chuyển đổi tăng gấp 1,5 lần; hay tại Mỹ, lưu lượng truy cập thương mại từ các nền tảng AI tăng 693% với tỷ lệ chuyển đổi cao hơn 60% và doanh thu mỗi lượt cao hơn 53%).

Tại TP. Đà Nẵng, phát triển TMĐT gắn với ứng dụng AI là nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn TP Đà Nẵng. Trước khi hợp nhất, Đà Nẵng luôn nằm trong Top 3 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số TMĐT. Sau hợp nhất Đà Nẵng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương có diện tích lớn nhất cả nước. Không gian kinh tế rộng mở từ đô thị hiện đại đến vùng trung du, miền núi đã tạo ra thị trường tiêu dùng rộng lớn và nguồn cung sản phẩm OCOP, nông lâm sản, dược liệu, dịch vụ du lịch phong phú để bứt phá TMĐT bằng động lực AI.

Đặc biệt với việc Chính phủ phê duyệt thành lập Khu thương mại tự do Đà Nẵng với quy mô 1.880ha (bao gồm các khu chức năng như sản xuất - logistics; thương mại - dịch vụ; công nghiệp công nghệ số, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo...) là điều kiện vô cùng thuận lợi để phát triển các mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới cả về xuất khẩu lẫn nhập khẩu.

Theo TS. Nguyễn Đức Tài: TMĐT và thanh toán số cần được đặt trong tổng thể các động lực tăng trưởng của Đà Nẵng. Mục tiêu xuyên suốt là phát triển TMĐT thành công cụ mở rộng thị trường, nâng năng suất và gia tăng giá trị sản xuất, dịch vụ trên địa bàn, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của Đà Nẵng. Để triển khai TMĐT và thanh toán số gắn với mục tiêu tăng trưởng, Đà Nẵng cần lựa chọn một số chương trình thí điểm có phạm vi rõ, phù hợp với nguồn lực và có thể đánh giá hiệu quả.

Gắn TMĐT với thanh toán số, logistics, du lịch, kinh tế đêm, sản phẩm OCOP, làng nghề và kinh tế sáng tạo.

Ông Bùi Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương) cho biết, hệ sinh thái TMĐT tại Việt Nam dự kiến được tổ chức theo mô hình mở, do Nhà nước kiến tạo thông qua thể chế, chính sách và các điều kiện hỗ trợ phát triển. Mô hình hệ sinh thái mở xác định rõ chức năng và thiết lập quan hệ kết nối đa chiều giữa các chủ thể: nền tảng kết nối người bán với thị trường; doanh nghiệp công nghệ, thanh toán, logistics và các đơn vị hỗ trợ cung cấp dịch vụ theo chức năng; người bán tổ chức nguồn hàng và lựa chọn các dịch vụ phù hợp.

Để Đà Nẵng phát triển hiệu quả hệ sinh thái TMĐT, thành phố cần tập trung vào phạm vi quản lý và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp địa phương, phát huy các tiềm năng, lợi thế sẵn có gắn với hệ sinh thái TMĐT chung của cả nước.