Fed sẽ giữ nguyên lãi suất dù lạm phát cao hơn dự kiến

Tín hiệu ‘giữ nguyên lãi suất’ đã phát

Lạm phát tại Mỹ tăng nhanh hơn dự kiến trong tháng 9. Theo đó chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng với tốc độ hàng năm là 3,7% trong tháng 9, cao hơn nhiều so với mức tăng 3,4% của tháng 8. Còn nếu loại trừ giá năng lượng và thực phẩm dễ biến động, CPI cơ bản cũng tăng tốc lên 2,6% từ mức 2,4% trong tháng 8.

Đáng chú ý là chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng với tốc độ hàng tháng là 1,3% và tốc độ hàng năm là 6,3% trong tháng 9, là mức tăng theo tháng và theo năm lớn nhất kể từ tháng 3/2022 và tháng 12/2022.

Với diễn biến CPI và PPI như vậy, giới chuyên gia ước tính, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cơ bản – thước đo lạm phát ưa thích của Fed – cũng sẽ tăng tốc lên 3,1% trong tháng 9 từ mức 3,0% của tháng 8.

Mặc dù lạm phát nóng hơn dự kiến trong tháng 9, song trong các phát biểu gần đây, nhiều nhà hoạch định chính sách có tầm ảnh hưởng rất lớn tại Fed là Phó Chủ tịch Fed Philip Jefferson và Chủ tịch Fed New York John Williams lại cho rằng, họ vẫn muốn dành thời gian xem xét dữ liệu trước khi cân nhắc các đợt tăng lãi suất tiếp theo.

Theo các nhà quan sát, Phó Chủ tịch Fed Philip Jefferson và Chủ tịch Fed New York John Williams được xem là những đồng minh thân cận của Chủ tịch Fed Kevin Warsh và theo cách thức truyền thông truyền thống của Fed thì các đồng minh thận cận của Chủ tịch Fed thường phát ngôn thay ông về định hướng chính sách, hoặc sẽ không phản đối quyết định chính sách của ông.

Nhiều quan chức khác của Fed cũng có quan điểm tương tự. Chẳng hạn Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee đã từng chia sẻ với Yahoo Finance trong tháng này rằng, mặc dù số liệu CPI tháng 9 cao hơn dự kiến ​​là một tín hiệu "đáng thất vọng"; tuy nhiên, ông muốn chờ thêm dữ liệu trước khi quyết định tăng lãi suất hơn nữa.

Hay như Thống đốc Fed Christopher Waller cũng phát biểu hồi đầu tháng này rằng, Fed cần có sự “linh hoạt” về tốc độ tăng lãi suất, đồng thời để ngỏ khả năng tạm dừng tại cuộc họp tháng 10 sắp tới.

“Nếu các dữ liệu kinh tế tiếp tục diễn biến đúng như dự kiến, tôi dự đoán sẽ cần thêm các đợt tăng lãi suất để giúp lạm phát sớm quay trở lại mục tiêu 2% của chúng tôi”, ông phát biểu tại một diễn đàn của NHTW Thổ Nhĩ Kỳ ở Istanbul hôm 8/10. “Tuy nhiên, vẫn có sự linh hoạt nhất định về thời điểm thực hiện các đợt tăng lãi suất này. Không nhất thiết phải tăng lãi suất tại các cuộc họp liên tiếp, nhưng các đợt tăng cần được triển khai trong một khoảng thời gian hợp lý”.

Thời điểm nhạy cảm

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất vào ngày 28/10 tới mà một trong những nguyên nhân đó chính là kỳ bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.

Alan Blinder - cựu Phó Chủ tịch Fed và hiện là Giáo sư kinh tế tại Đại học Princeton dự đoán, Fed sẽ có một “khoảng dừng mang lập trường cứng rắn” (hawkish pause). Tuy nhiên theo ông, các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là một yếu tố được cân nhắc.

“Khi thời điểm bầu cử đã cận kề, việc giữ thái độ thận trọng, tránh gây chú ý là điều dễ hiểu”, ông nói. Dù đây không phải là yếu tố duy nhất, nhưng việc bầu cử sắp diễn ra được xem là một điểm trừ khi cân nhắc về việc tăng lãi suất. "Sau đó, Fed có thể hành động khá nhanh chóng”, ông cho biết.

Ken Rogoff - Giáo sư tại Đại học Harvard và cựu chuyên gia kinh tế trưởng của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng chia sẻ với Yahoo Finance rằng, ông tin Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong tuần tới, một phần vì thời điểm này quá gần với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ (chỉ cách chưa đầy một tuần). “Các yếu tố nền tảng cho thấy cần phải tăng lãi suất”, Rogoff nhận định. "Nếu không có cuộc bầu cử nào diễn ra, họ lẽ ra nên tăng lãi suất… Nhưng họ sẽ giữ nguyên lãi suất và phát tín hiệu rằng nhiều khả năng sẽ tăng lãi suất một hoặc hai lần nữa trong tương lai gần”.

Trong khi Esther George - cựu lãnh đạo Fed Kansas City, mặc dù cũng nhìn nhận việc tăng lãi suất ngay trước thềm bầu cử có thể tạo ra những ấn tượng không hay, nhưng bà không cho rằng đây là yếu tố quyết định. "Điều đó chắc chắn sẽ không phù hợp với một NHTW độc lập – nơi đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu và các dự báo kinh tế”.

Bên cạnh cuộc bầy cử giữa nhiệm ký, Alan Blinder - Giáo sư kinh tế tại Đại học Princeton còn cho rằng, có lý do xác đáng hơn để giữ nguyên lãi suất.

“Nếu chỉ nhìn vào vài báo cáo dữ liệu gần đây, có lẽ bạn sẽ muốn tiếp tục tăng lãi suất – và điều đó hoàn toàn có cơ sở”, Blinder nhận định. "Tuy nhiên, xét trên bức tranh toàn cảnh, tôi cho rằng hiện tại hoàn toàn có thể tạm dừng”.

Chuyên gia này nói thêm rằng, Fed không nhất thiết phải vội vàng tăng lãi suất dù chỉ số CPI có dấu hiệu nhích lên, bởi ông không thấy một xu hướng tổng thể rõ ràng nào cho thấy lạm phát sẽ tiếp tục leo thang.

“Theo tôi thấy, xu hướng lạm phát khá ổn định. Đúng là đôi lúc nó tăng, đôi lúc nó giảm, nhưng nhìn chung trong ba đến bốn năm qua, mức lạm phát vẫn khá ổn định bất chấp những biến động tăng giảm theo từng tháng”, ông nói thêm.

Klết quả cuộc khảo sát do Reuters thực hiện từ ngày 16/10 đến ngày 20/10, có tới 94% (94 trong số 100) các nhà kinh tế tham gia khảo sát dự báo, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong phạm vi 3,75% - 4,00% tại cuộc họp ngày 27 - 28/10, phù hợp với kỳ vọng của thị trường.

Tuy nhiên, tất cả 100 chuyên gia được hỏi đều dự đoán lãi suất sẽ tăng vào tháng 12.