Trung tâm Tài chính Quốc tế: Làm gì để hút dòng vốn tỷ USD vào Việt Nam?

Định hướng của Trung tâm là dẫn vốn vào nền kinh tế thực, trước mắt phục vụ phát triển TP. Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, Đà Nẵng và miền Trung.

Tạo niềm tin cho nhà đầu tư

Với không gian phát triển mới khi mở rộng kết nối với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh có thêm dư địa phát triển công nghiệp, dịch vụ, thương mại, kinh tế biển và logistics. Điều này đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức huy động vốn, gắn dòng tài chính với các hoạt động của nền kinh tế thực.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ cho biết, khung pháp lý cho Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh đã hoàn tất và tiếp nhận 10 thành viên đầu tiên theo mô hình công ty holding. Trong tháng 11 tới, thành phố sẽ ban hành quy trình, quy chế tiếp nhận các quỹ đầu tư và đơn vị quản lý quỹ theo ba cấp độ, tương thích với mô hình tại Singapore, Dubai và Hồng Kông.

Định hướng của trung tâm là dẫn vốn vào nền kinh tế thực, trước mắt phục vụ phát triển TP. Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, Đà Nẵng và miền Trung.

Theo chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, mỗi năm Việt Nam cần huy động khoảng 280-300 tỷ USD từ nay đến năm 2030, với tốc độ tăng vốn đầu tư bình quân 14%/năm. Giai đoạn 2021-2030, tổng nhu cầu vốn gần 1.500 tỷ USD, trong đó khu vực nhà nước đáp ứng khoảng 20-22%, phần còn lại do khu vực tư nhân trong nước và quốc tế đóng góp.

Riêng TP. Hồ Chí Minh cần khoảng 1,7 triệu tỷ đồng mỗi năm, tương đương 22% nhu cầu vốn cả nước, với 70-80% từ nguồn vốn tư nhân. Trong khi đó, tín dụng ngân hàng đang chiếm khoảng 51% tổng lượng vốn, còn thị trường cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp chỉ chiếm 13-14%.

“Dứt khoát Việt Nam phải phát triển thị trường vốn”, ông Lực nhấn mạnh.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Talgat Amanbayev, Giám đốc Đổi mới Sáng tạo, Thành viên Hội đồng Quản trị Trung tâm Tài chính Quốc tế Astana (AIFC), cho biết sau 8 năm hoạt động, AIFC đã thu hút 27 tỷ USD vốn đầu tư, trong đó 17,5 tỷ USD thông qua sàn giao dịch.

Theo ông, thành công của AIFC đến từ việc kết nối hệ sinh thái tài chính với Kazakhstan và khu vực Trung Á, triển khai các dự án thí điểm để nhà đầu tư có thể tham gia thị trường, giao dịch, thanh toán và thoái vốn. Những giao dịch quy mô nhỏ ban đầu đã giúp AIFC từng bước xây dựng uy tín quốc tế.

Ông Richard D. McClellan, Giám đốc điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC HCMC), đánh giá Việt Nam có lợi thế về tăng trưởng, ổn định và khả năng phục hồi kinh tế. Tuy nhiên, bên cạnh dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Việt Nam cần thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư gián tiếp.

Theo ông, VIFC HCMC đang xây dựng cơ chế một cửa để kết nối vốn toàn cầu với các tài sản thực tại Việt Nam. Nhà đầu tư có thể sử dụng ngoại tệ, chuyển lợi nhuận về nước, lựa chọn pháp luật nước ngoài cho hợp đồng với đối tác nước ngoài, áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế và trọng tài quốc tế.

Thay vì phải đi qua Singapore, Quần đảo Cayman hoặc các trung tâm tài chính khác, dòng vốn có thể được duy trì ngay tại Việt Nam. Tuy nhiên, ông Richard D. McClellan lưu ý quá trình này cần thời gian, được triển khai từng bước cùng với việc hoàn thiện các quy định.

Một trung tâm, hai điểm đến

Khi mở rộng kết nối với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh có thêm dư địa phát triển công nghiệp, dịch vụ, thương mại, kinh tế biển và logistics.

Theo bà Đào Thanh Hương, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính, mô hình “Một trung tâm, hai điểm đến” được vận hành thống nhất theo Nghị định số 323 của Chính phủ, với chung quy định, tiêu chí tiếp cận, hệ thống giám sát và cơ sở dữ liệu.

Trong đó, TP. Hồ Chí Minh tập trung phát triển các sản phẩm tài chính chuyên sâu, truyền thống; Đà Nẵng chú trọng đổi mới sáng tạo, công nghệ tài chính và các sản phẩm tài chính mới. Hai địa điểm bổ trợ lẫn nhau, góp phần thu hút nhà đầu tư và định chế tài chính quốc tế.

Ông Marc Knapper, Tổng Giám đốc Knapper Global Advisors, Cố vấn VIFC HCMC, cho biết cơ cấu tổ chức gồm Hội đồng Điều hành cấp trung ương, hai Cơ quan Điều hành tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cùng một Cơ quan Giám sát thống nhất.

Đáng chú ý, hệ thống pháp lý hỗ trợ hoạt động của trung tâm bao gồm tòa án chuyên biệt xét xử bằng tiếng Anh với sự tham gia của thẩm phán nước ngoài, trung tâm trọng tài quốc tế, quyền lựa chọn pháp luật nước ngoài trong những trường hợp phù hợp và áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS hoặc GAAP.

Theo ông Marc Knapper, pháp luật Việt Nam vẫn là nền tảng điều chỉnh, nhưng trung tâm được áp dụng cơ chế đặc thù, trong đó các quy định riêng được ưu tiên so với những luật khác, ngoại trừ Hiến pháp.

Từ kinh nghiệm AIFC, ông Talgat Amanbayev cho rằng cơ hội lớn nhất của Việt Nam là tận dụng mối liên kết giữa trung tâm tài chính với nền kinh tế thực để thu hút nguồn vốn quốc tế.