Thanh toán số tiếp sức cho thương mại điện tử

Mở rộng thị trường từ thương mại điện tử

Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, Đà Nẵng xếp thứ ba cả nước về Chỉ số Thương mại điện tử (EBI), đạt 28,1 điểm, chỉ sau Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Kết quả này cho thấy những chuyển biến tích cực trong phát triển thương mại điện tử, đồng thời tạo nền tảng để thành phố tiếp tục khai thác dư địa tăng trưởng từ kinh tế số.

Thời gian qua, thành phố đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh đưa sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương lên các nền tảng trực tuyến như Grab, ShopeeFood, Green SM, Mytour… Qua đó, từng bước mở rộng kênh tiêu thụ, quảng bá sản phẩm và tiếp cận khách hàng ngoài địa bàn. Cùng với đó, các hoạt động kết nối cung cầu, phiên chợ thương mại điện tử, thí điểm mô hình xã, phường thương mại điện tử được triển khai nhằm nâng cao năng lực kinh doanh trực tuyến. Thành phố cũng hỗ trợ doanh nghiệp tìm hiểu những nền tảng quốc tế như Amazon Global Selling... mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường nước ngoài.

Đáng chú ý, thanh toán không dùng tiền mặt được chú trọng triển khai song hành với thương mại điện tử. Việc ứng dụng mã QR, thanh toán qua ngân hàng và các phương thức thanh toán điện tử tại điểm kinh doanh không chỉ mang lại sự thuận tiện cho người tiêu dùng mà còn giúp thương nhân quản lý giao dịch, giảm sử dụng tiền mặt và từng bước nâng cao hiệu quả quản trị.

Theo ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Đà Nẵng, thành phố đang nỗ lực hướng đến mục tiêu kinh tế số đóng góp 27% GRDP, góp phần đạt mức tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026. Trong tiến trình đó, thương mại điện tử và thanh toán số giữ vai trò quan trọng trong mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. “Phát triển thương mại điện tử không chỉ là đưa hoạt động mua bán lên môi trường trực tuyến, mà còn cần gắn kết đồng bộ với thanh toán, logistics, quảng bá sản phẩm, chăm sóc khách hàng và năng lực quản trị kinh doanh”, ông Huỳnh Xuân Sơn nhấn mạnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động thương mại điện tử và thanh toán số ở địa phương vẫn đối mặt không ít thách thức. Năng lực ứng dụng công nghệ giữa các doanh nghiệp chưa đồng đều; việc chuẩn hóa thông tin, chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn dữ liệu và quyền lợi người tiêu dùng còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Chi phí logistics, nguồn nhân lực số và khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng là những rào cản đối với quá trình chuyển đổi...

Đại diện một số doanh nghiệp ở địa phương cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa mới chỉ ứng dụng công nghệ ở mức cơ bản. Trong khi, việc khai thác trí tuệ nhân tạo vào bán hàng, tiếp thị và quản trị còn hạn chế. Khó khăn về vốn, nhân lực, chi phí tư vấn và thủ tục hành chính khiến không ít doanh nghiệp chưa thể chuyển đổi số một cách toàn diện.

Đà Nẵng đã và đang nỗ lực thúc đẩy thương mại điện tử và thanh toán số

Cơ hội tăng trưởng mới

Để thương mại điện tử phát triển bền vững, các chuyên gia cho rằng Đà Nẵng cần chuyển từ hỗ trợ những hoạt động riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái có sự kết nối chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nền tảng công nghệ, tổ chức tín dụng, đơn vị thanh toán và logistics... Ông Bùi Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và công nghệ số, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết, cơ quan này đang chủ trì xây dựng dự thảo Đề án Phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử tại Việt Nam theo mô hình mở.

Trong mô hình này, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách và các điều kiện hỗ trợ; doanh nghiệp, nền tảng số, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và logistics tham gia theo chức năng, năng lực và nhu cầu hợp tác. Sự liên kết đa chiều sẽ giúp khai thác hiệu quả nguồn lực, tạo môi trường cạnh tranh và nâng cao khả năng thích ứng của thị trường.

Một số chuyên gia thương mại điện tử và kinh tế số đã đề xuất, Đà Nẵng cần ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng thực chất, thay vì chỉ tập trung vào doanh số giao dịch trực tuyến. Theo đó, thành phố có thể thí điểm kết nối thương mại điện tử với du lịch, dịch vụ thông qua quy trình giới thiệu, đặt chỗ, thanh toán và chăm sóc khách hàng tại các cơ sở lưu trú, ăn uống, điểm tham quan. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, làng nghề chuẩn hóa thông tin, bao bì, chất lượng sản phẩm để mở rộng thị trường ngoài địa bàn.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, cần phát triển những gói giải pháp số đơn giản, chi phí hợp lý, tích hợp quản lý đơn hàng, thanh toán, hóa đơn điện tử và kiểm soát hàng tồn kho. Đây là hướng đi giúp giảm chi phí vận hành, hạn chế sai sót, minh bạch giao dịch và cải thiện trải nghiệm khách hàng...

Theo Sở Công Thương TP. Đà Nẵng, những đề xuất từ cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp sẽ là cơ sở để thành phố nghiên cứu, xây dựng nhiệm vụ, giải pháp phát triển thương mại điện tử và thanh toán số giai đoạn 2026-2030. Trong đó, việc tăng cường kết nối giữa các nền tảng thương mại điện tử với hệ thống ngân hàng, dịch vụ thanh toán và logistics được xem là giải pháp quan trọng nhằm hình thành chuỗi giao dịch số đồng bộ, an toàn và thuận tiện.

Khi thương mại điện tử không chỉ giúp bán được nhiều hàng hóa hơn mà còn nâng cao năng suất, giảm chi phí, mở rộng thị trường và tạo thêm giá trị gia tăng, thanh toán số sẽ thực sự trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái kinh tế số. Đây cũng là hướng đi để Đà Nẵng khai thác hiệu quả lợi thế sẵn có, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.