Thủ tướng Lê Minh Hưng: Chuyển từ ‘đầu tư tại Việt Nam’ sang ‘đầu tư cùng Việt Nam’

Ngày 28/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có phiên đối thoại với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), về những thách thức đối với Việt Nam trước biến động kinh tế toàn cầu, định hướng phát triển, khả năng chống chịu của nền kinh tế và triển vọng hợp tác quốc tế trong thời gian tới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định, Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư mà còn là đối tác phát triển lâu dài, mong muốn chuyển từ “đầu tư tại Việt Nam” sang “đầu tư cùng Việt Nam”

Chủ động thích ứng với những thay đổi của kinh tế toàn cầu

Mở đầu phiên đối thoại, ông Stephan Mergenthaler đặt vấn đề về quỹ đạo phát triển kinh tế của Việt Nam trong bối cảnh địa kinh tế toàn cầu đang có những chuyển dịch mang tính vĩ mô, cùng mức độ bất định ngày càng gia tăng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhận định thế giới đang tiếp tục chuyển dịch theo hướng đa cực, đa trung tâm, trong khi cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng. Sự cạnh tranh không chỉ diễn ra trong lĩnh vực kinh tế mà còn mở rộng sang công nghệ, dữ liệu, năng lượng và các tiêu chuẩn về thương mại, đầu tư, môi trường, quản trị.

Toàn cầu hóa vẫn tiếp diễn nhưng đang được tổ chức lại theo hướng phân mảnh hơn, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về an ninh, tự chủ và khả năng chống chịu. Đồng thời, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản trị và phân bổ nguồn lực phát triển.

Từ những chuyển dịch này, Thủ tướng chỉ ra ba thách thức lớn mà các quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang phải đối mặt.

Thứ nhất, các cơ chế, luật lệ và thể chế quốc tế chưa theo kịp những biến động nhanh chóng của tình hình thế giới, đòi hỏi phải được đổi mới, điều chỉnh phù hợp.

Thứ hai, mô hình tăng trưởng dựa trên các động lực truyền thống, nhất là tại những quốc gia đang phát triển, đã bộc lộ giới hạn, buộc các nước phải tìm kiếm mô hình phát triển và động lực tăng trưởng mới.

Thứ ba, sự suy giảm lòng tin chiến lược cùng cạnh tranh gia tăng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức hợp tác, đầu tư và phối hợp giữa các quốc gia nhằm củng cố lòng tin, tạo nền tảng cho phát triển.

Theo Thủ tướng, những thách thức này đòi hỏi Việt Nam phải đa dạng hóa thị trường, đối tác, nguồn cung và đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng nâng cao năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Cùng với đó, Việt Nam đang đổi mới mô hình quản trị quốc gia, với bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương phục vụ hiệu quả hơn cho người dân và doanh nghiệp, giảm thời gian, chi phí tuân thủ và nâng cao chất lượng điều hành.

Trước những thay đổi mang tính thời đại, Việt Nam đã chủ động hoạch định và triển khai các quyết sách chiến lược nhằm bước vào giai đoạn phát triển mới.

Trong đó, ba định hướng trọng tâm được xác định gồm tăng cường tự chủ chiến lược gắn với hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả; đổi mới căn bản mô hình phát triển, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; đồng thời đẩy mạnh cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Thủ tướng nhấn mạnh, tình hình càng biến động, các quốc gia càng phải chủ động về chiến lược, củng cố nội lực, nâng cao năng lực tự chủ và mở rộng hợp tác.

“Việt Nam sẽ tiếp tục là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; đồng thời là điểm đến ổn định, an toàn cho các đối tác và các nhà đầu tư”, Thủ tướng khẳng định.

Xây dựng sức chống chịu từ nền tảng kinh tế vĩ mô và cải cách thể chế

Ông Stephan Mergenthaler đặt câu hỏi về cách Việt Nam xây dựng khả năng chống chịu trước những biến động toàn cầu, cũng như các điều kiện nền tảng cần thiết về kinh tế, nguồn nhân lực, thể chế và doanh nghiệp.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, trong một thế giới bất định, sức chống chịu của quốc gia không chỉ là khả năng đứng vững trước các cú sốc mà quan trọng hơn là năng lực thích ứng, phục hồi, chủ động sáng tạo và tự đổi mới để phát triển mạnh mẽ hơn sau biến động.

Một nền kinh tế có thể vượt qua khó khăn trước mắt nhưng vẫn dễ bị tổn thương trước những cú sốc tiếp theo nếu không giải quyết được các hạn chế mang tính cơ cấu và nâng cao năng lực tự chủ.

Với độ mở kinh tế cao, Việt Nam dễ chịu tác động trực tiếp từ các biến động bên ngoài. Vì vậy, bên cạnh xử lý những vấn đề ngắn hạn, Việt Nam tập trung triển khai các chính sách dài hạn nhằm củng cố khả năng chống chịu trên năm nền tảng.

Trước hết, Việt Nam kiên định mục tiêu ổn định chính trị, xã hội và kinh tế vĩ mô, xem đây là điều kiện tiên quyết để củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Các chính sách vĩ mô tiếp tục được điều hành linh hoạt, bảo đảm các cân đối lớn, an ninh năng lượng và an ninh lương thực. Hiện nợ công của Việt Nam ở mức khoảng 34–35% GDP, tạo dư địa tài chính để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi xảy ra cú sốc, đồng thời duy trì đầu tư cho hạ tầng chiến lược và các mục tiêu phát triển ưu tiên.

Việt Nam cũng chú trọng nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm và phản ứng chính sách kịp thời nhằm giảm thiểu tác động từ bên ngoài.

Nền tảng thứ hai là đẩy mạnh cải cách thể chế, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo chuẩn mực và thông lệ quốc tế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia dựa trên công nghệ và dữ liệu.

Theo Thủ tướng, việc tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn về cơ chế, chính sách có ý nghĩa quan trọng trong thúc đẩy sản xuất kinh doanh, thu hút nguồn lực đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong 9 tháng đầu năm, Chính phủ đã đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Theo đánh giá của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), những cải cách này giúp tiết giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Thứ ba, Việt Nam ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, đặc biệt là giao thông, cảng biển, năng lượng và các hạ tầng thiết yếu; đồng thời thúc đẩy khoa học công nghệ, từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Chính phủ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp tư nhân nâng cao năng lực tài chính, quản trị, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Cùng với đó là tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), thu hút đầu tư có chọn lọc gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và củng cố năng lực sản xuất.

Việt Nam cũng chú trọng dự trữ chiến lược các mặt hàng thiết yếu như lương thực, năng lượng, tăng cường phòng chống thiên tai, quản trị rủi ro và thích ứng biến đổi khí hậu.

Thứ tư, đổi mới mạnh mẽ giáo dục và đào tạo, ưu tiên giáo dục đại học và đào tạo nghề để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động, đặc biệt trước sự xuất hiện của các ngành nghề mới.

Thứ năm, tiếp tục mở rộng và đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, thị trường, đối tác, nguồn vốn, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng; khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) và tích cực tham gia các cơ chế đa phương.

Thủ tướng nhấn mạnh, tự chủ không có nghĩa là khép kín mà là nâng cao năng lực tự quyết, đồng thời mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả.

Theo đó, Việt Nam xác định ổn định chính trị, xã hội và kinh tế vĩ mô là nền tảng; thể chế phát triển là đột phá; công nghệ là động lực; doanh nghiệp là trung tâm; nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện quan trọng và đối ngoại rộng mở tạo không gian, nguồn lực phát triển.

Phiên đối thoại trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF)

Hướng tới trung tâm công nghệ số, năng lượng sạch và sản xuất nông nghiệp xanh

Đề cập tầm nhìn đến năm 2035 và vị thế Việt Nam trong kiến trúc kinh tế toàn cầu đang định hình, ông Stephan Mergenthaler đề nghị Thủ tướng chia sẻ những lợi thế cạnh tranh và vai trò mà Việt Nam mong muốn đảm nhận trong thập kỷ tới.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Việt Nam mong muốn từng bước trở thành trung tâm công nghệ số mới nổi, trung tâm năng lượng mới, năng lượng xanh, năng lượng sạch và trung tâm sản xuất nông nghiệp xanh của khu vực và thế giới.

Đồng thời, Việt Nam hướng tới trở thành mắt xích quan trọng, đáng tin cậy trong các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu; một trong những cực tăng trưởng mới, đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế thế giới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam có ba nhóm lợi thế quan trọng.

Trước hết là vị trí địa chiến lược, sự ổn định chính trị, kinh tế vĩ mô và triển vọng tăng trưởng tích cực. Trong bối cảnh quốc tế biến động, đây là lợi thế đặc biệt quan trọng để củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Vị trí tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương năng động, cùng mạng lưới FTA rộng mở và quan hệ kinh tế đa dạng với các đối tác lớn, tạo điều kiện để Việt Nam trở thành điểm hội tụ giữa các thị trường, chuỗi cung ứng, dòng vốn và hệ sinh thái công nghệ.

Lợi thế thứ hai là Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới đúng thời điểm kinh tế thế giới tái cấu trúc mạnh mẽ. Khi dòng vốn và chuỗi cung ứng dịch chuyển theo hướng số hóa, xanh hóa và công nghệ cao, Việt Nam cũng đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, cải cách thể chế, phát triển doanh nghiệp và mở rộng không gian phát triển.

Với đặc điểm của nền kinh tế đi sau có độ mở cao, Việt Nam có điều kiện tiếp thu công nghệ, mô hình tiên tiến, rút ngắn lộ trình phát triển và tận dụng sự dịch chuyển kinh tế toàn cầu để tạo động lực tăng trưởng mới.

Thứ ba là nền tảng nội lực với quy mô dân số trên 100 triệu người, nguồn nhân lực dồi dào, khả năng học hỏi và thích ứng nhanh, cùng nền sản xuất đã tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh thị trường lớn, năng động, Việt Nam còn có tiềm năng về nông nghiệp, kinh tế biển, khoáng sản chiến lược, năng lượng tái tạo và đa dạng sinh học.

Sự kết hợp giữa nguồn nhân lực, năng lực sản xuất, thị trường và tài nguyên tạo nền tảng để Việt Nam không chỉ tiếp nhận đầu tư, công nghệ mà còn tham gia tạo ra các giá trị công nghệ và động lực tăng trưởng mới.

Chuyển từ “đầu tư tại Việt Nam” sang “đầu tư cùng Việt Nam”

Trước câu hỏi của ông Stephan Mergenthaler về kỳ vọng của Việt Nam đối với các đối tác quốc tế và những cam kết từ phía Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, tư duy hợp tác cần chuyển từ phối hợp thực thi sang đồng hành chiến lược; từ khai thác cơ hội sang chủ động kiến tạo cơ hội; từ chia sẻ lợi ích sang chia sẻ trách nhiệm và cùng định hình tương lai phát triển.

Việt Nam mong muốn các đối tác không chỉ tìm kiếm cơ hội đầu tư mà còn cùng hoạch định, cụ thể hóa các ý tưởng, giải pháp thành dự án và sản phẩm, chia sẻ trách nhiệm, kiên trì triển khai đến khi đạt kết quả.

Đối với chính phủ các nước và đối tác quốc tế, Việt Nam mong muốn tăng cường hợp tác nhằm củng cố môi trường hòa bình, ổn định, mở rộng động lực phát triển; xây dựng khuôn khổ hợp tác cởi mở, công bằng, bền vững, đặc biệt trong kinh tế, thương mại, đầu tư, hạ tầng và khoa học công nghệ.

Với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài, Thủ tướng kêu gọi không chỉ mang đến nguồn vốn mà còn chia sẻ công nghệ, tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm quản trị; tham gia đào tạo nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ trọng điểm.

Các tập đoàn quốc tế được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng suất, phát triển hệ sinh thái công nghiệp, tăng cường liên kết và tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất, chuỗi giá trị toàn cầu.

Đồng thời, doanh nghiệp cần đề cao trách nhiệm xã hội, gắn hoạt động sản xuất kinh doanh với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, để thành công của doanh nghiệp song hành với sự phát triển bền vững của Việt Nam.

Đối với WEF, Việt Nam đánh giá cao vai trò kết nối và thúc đẩy các sáng kiến toàn cầu, đồng thời đề nghị tiếp tục hỗ trợ Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển.

Việt Nam cũng sẵn sàng trở thành đối tác chiến lược của WEF tại khu vực, cùng thúc đẩy những sáng kiến, mô hình hợp tác mới, mang lại lợi ích cho Việt Nam, khu vực và thế giới.

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư mà còn là đối tác phát triển lâu dài. Tinh thần chuyển từ “đầu tư tại Việt Nam” sang “đầu tư cùng Việt Nam” được thể hiện qua mong muốn các doanh nghiệp, nhà đầu tư quốc tế tăng cường liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học Việt Nam để cùng phát triển công nghệ, nguồn nhân lực và mạng lưới nhà cung ứng.

Theo Thủ tướng, sự lớn mạnh của doanh nghiệp Việt Nam cũng tạo thêm những đối tác có năng lực, nâng cao hiệu quả, khả năng thích ứng và sức cạnh tranh của mạng lưới sản xuất kinh doanh, qua đó mang lại lợi ích cho chính các nhà đầu tư nước ngoài.

Về phía Chính phủ, Việt Nam cam kết duy trì mục tiêu tăng trưởng nhanh, tăng trưởng cao trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định; tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng thực thi pháp luật, phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Chính phủ sẽ duy trì đối thoại, lắng nghe, kịp thời xử lý kiến nghị, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền và triển khai mạnh mẽ các cam kết trong thời gian tới.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, mong muốn thành công của các nhà đầu tư nước ngoài song hành với sự phát triển của Việt Nam. Các bên cần hợp tác chặt chẽ, cùng đầu tư cho công nghệ, con người và tương lai, xây dựng quan hệ hợp tác bền vững, cùng có lợi và có trách nhiệm với cộng đồng.

Thông qua những cơ chế đối thoại, hợp tác như Diễn đàn Kinh tế Mùa thu, Việt Nam kỳ vọng xác lập các mối quan hệ lâu dài, tạo ra kết quả cụ thể, đóng góp vào sự phát triển và lợi ích chung của tất cả các bên.