Doanh nhân học tập tư tưởng Hồ Chí Minh: Sức mạnh nội sinh để doanh nghiệp Việt “vươn mình”, định vị thương hiệu (Kỳ 2)

Kỳ 2: Doanh nhân Việt – Giữ vững bản lĩnh trong “vùng xoáy” cám dỗ

Lan tỏa trí tuệ, khát vọng dân tộc Việt

40 năm sau ngày đổi mới, đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam không ngừng lớn mạnh và về số lượng lẫn chất lượng. Theo thống kê, cả nước hiện có gần 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, và tạo việc làm cho khoảng 17,6 triệu lao động.

Trong buổi gặp mặt các doanh nghiệp tiêu biểu nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10/2004-13/10/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ sự trân trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp. Tổng Bí thư đánh giá cao thành công lớn, những đóng góp thầm lặng trong giữ chữ tín, duy trì sản xuất, chăm lo người lao động, làm tròn nghĩa vụ với Nhà nước; ghi nhận sự chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát, hỗ trợ đồng bào bị thiên tai, người yếu thế và bảo đảm an sinh xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu doanh nghiệp phải đào tạo đội ngũ quản lý có tư duy chiến lược, năng lực tổ chức, thượng tôn pháp luật; bồi dưỡng doanh nhân tài năng, bản lĩnh, liêm chính, có khát vọng cống hiến. Các doanh nhân nuôi dưỡng chí lớn, bền lòng gây dựng doanh nghiệp, thương hiệu bằng chất lượng, năng lực và chữ tín, đem lại niềm tự hào cho Việt Nam.

Thực tế cho thấy, nhiều năm qua, không ít doanh nghiệp Việt đã phát triển nội lực, đi lên từ khó khăn và có nhiều đóng góp trong công tác xây dựng kinh tế, tạo công ăn việc làm cho người lao động và thực hiện tốt công tác an sinh xã hội. Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp đã vươn mình ra biển lớn, định vị được thương hiệu trên trường quốc tế, lan tỏa trí tuệ, khát vọng của dân tộc Việt Nam.

Vinamilk là một trong số những doanh nghiệp đã vươn mình ra biển lớn, định vị được thương hiệu trên trường quốc tế

Có thể kể đến đó là Vinamilk xuất khẩu sản phẩm sữa đến 56 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore.

Đó là Vingroup với dòng xe điện Vinfast - thương hiệu ô tô thương mại quy mô lớn đầu tiên của Việt Nam. Thương hiệu này đã khẳng định vị thế của mình ở thị trường trong nước và đang mở rộng thị trường tại các nước Đông Nam Á như Philippines và Indonesia và các nước châu Âu.

Đó là Masan Consumer với hàng loạt sản phẩm có thương hiệu chinh phục được các thị trường như Bắc Mỹ, Trung Quốc, Châu Âu và Úc.

Đó là cafe Trung Nguyên với hành trình đưa đưa thương hiệu Trung Nguyên và Trung Nguyên Legend vào các thị trường như Mỹ và Singapore. CafeTrung Nguyên đã nhượng quyền thành công tại Nhật Bản và Singapore, góp phần nâng tầm, quảng báo thương hiệu cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đó là Tập đoàn Lộc Trời đưa những hạt gạo mang thương hiệu Việt đến mâm cơm của người dân Đức, Hà Lan và Pháp.

Ngoài Vingroup, Vinamilk, Trung Nguyên, Lộc Trời, Masan… còn rất nhiều doanh nghiệp khác đã, đang và sẽ “vươn khơi”, thực hiện khát vọng hùng cường của dải đất hình chữ S.

Bản lĩnh doanh nhân giữa “vùng xoáy" cám dỗ

Tuy nhiên, bên cạnh những doanh nghiệp, doanh nhân nuôi dưỡng chí lớn, nuôi dưỡng lòng yêu nước, nuôi dưỡng khát khao cống hiến thì cũng có một số doanh nhân “ngã ngựa”, rơi vào vũng bùn từ “vùng xoáy” tiêu cực. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, nhiều doanh nhân của các doanh nghiệp, tập đoàn lớn sa vào vòng lao lý, bị bắt, khởi tố, phải đứng trước vành móng ngựa. Thậm chí có nhiều vụ việc doanh nghiệp cấu kết với các cán bộ thoái hóa để làm thiệt hại cho đất nước, thêm gánh nặng cho nhân dân.

Minh chứng rõ nhất chính là đại án vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Công ty cổ phần Tiến Bộ Quốc Tế (Công ty AIC). Cơ quan công an đã khởi tố 42 cán bộ từ Bắc vào Nam vì hành vi nhận hối lộ để giúp đỡ, tạo điều kiện cho AIC thông thầu. Hay, vụ án của Tập đoàn Phúc Sơn cũng khiến cho hàng chục quan chức các tỉnh Vĩnh Phúc (nay là Phú Thọ) và Quảng Ngãi (nay là Kon Tum) phải đứng trước vành móng ngựa. Đặc biệt, vụ án “chuyến bay giải cứu” có tổng cộng 71 bị cáo đã bị đưa ra xét xử qua hai giai đoạn, trong đó phần lớn là các cựu quan chức thuộc Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế, Bộ Giao thông Vận tải, UBND các tỉnh, thành phố.

Dẫu biết đây chỉ là những “con sâu làm rầu nồi canh”, số doanh nhân này không đại diện cho số đông doanh nhân đang ngày đêm lao động để phụng sự Tổ quốc, cống hiến giá trị cho xã hội nhưng đây cũng chính là hồi chuông cảnh tỉnh cho những ai mang tâm lý ăn xổi, lách luật để trục lợi.

Nhiều chuyên gia cho rằng, sự suy ngoái, sa ngã không bắt đầu từ sự thiếu hụt trình độ chuyên môn hay năng lực điều hành. Nó bắt đầu từ sự rạn nứt trong “sức đề kháng” đạo đức, từ sự xói mòn về văn hóa liêm chính của những doanh nhân, những cán bộ và những vị trí đang đối mặt với nhiều cám dỗ.

Doanh nghiệp là nơi trực tiếp tiếp xúc, điều phối và vận hành dòng tiền, tài sản, cơ sở vật chất quy mô lớn của quốc gia. Đây là môi trường năng động, giàu sức sáng tạo nhưng cũng là nơi “vùng xoáy” dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tư duy lợi ích nhóm hay sự nhũng nhiễu, cửa quyền.

Có thể nói, một trong những hạn chế của một bộ phận doanh nghiệp hiện nay là tư duy phát triển nóng, chạy theo lợi ích trước mắt và thiếu chiến lược dài hạn. Tâm lý muốn nhanh chóng mở rộng quy mô, gia tăng lợi nhuận nhưng chưa chú trọng đầu tư cho công nghệ, con người, hệ thống quản trị và kiểm soát rủi ro có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều hệ lụy.

Và, khi năng lực quản trị chưa tương xứng với tốc độ tăng trưởng, nguồn lực tài chính và nhân sự còn hạn chế, việc mở rộng hoạt động thiếu tính toán có thể dẫn đến rủi ro. Doanh nghiệp bị mất cân đối dòng tiền, gia tăng nợ, suy giảm chất lượng sản phẩm và ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động. Đáng lo ngại hơn, nếu lợi ích kinh tế được đặt lên trên các chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm pháp lý, doanh nghiệp có thể sa chân vào vấn đề pháp lý.

Sau 40 năm đổi mới, kinh tế tư nhân dần lớn mạnh và đã trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam

Nhiều chuyên gia kinh tế từng khẳng định, phát triển doanh nghiệp không đơn thuần là câu chuyện về doanh thu, lợi nhuận hay quy mô tài sản. Một doanh nghiệp thực sự vững mạnh phải biết hài hòa lợi ích giữa chủ sở hữu, người lao động, khách hàng, đối tác và cộng đồng. Và để khắc phục tư duy ngắn hạn và nâng cao trách nhiệm xã hội trong cộng đồng doanh nghiệp, cần phát huy vai trò của tổ chức Đảng, đặc biệt là Đảng ủy doanh nghiệp, trong định hướng tư tưởng, xây dựng văn hóa kinh doanh và thúc đẩy thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cần được triển khai linh hoạt, tránh hình thức, giúp đội ngũ doanh nhân nhận thức rõ mối quan hệ giữa lợi ích doanh nghiệp với lợi ích quốc gia, dân tộc.

Đây cũng là biểu hiện cụ thể của ý thức công dân trong hoạt động kinh doanh. Doanh nhân không chỉ tạo ra của cải cho bản thân mà còn góp phần tạo dựng nền tảng kinh tế quốc gia. Mỗi quyết định kinh doanh có trách nhiệm, mỗi việc làm bảo vệ quyền lợi người lao động, mỗi hành động tuân thủ pháp luật đều đóng góp vào mục tiêu xây dựng một nền kinh tế phát triển lành mạnh, thịnh vượng.

“Đất nước hùng cường là điểm tựa để doanh nghiệp vươn xa; doanh nghiệp vững mạnh góp phần bồi đắp sức mạnh quốc gia; khẳng định Đảng, Nhà nước trân trọng sự cống hiến, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, tạo điều kiện để doanh nhân phát huy tài năng, làm giàu chính đáng”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm