Ngân hàng con tại VIFC và bài toán hiệu quả đầu tư

Mới đây, Techcombank đã công bố nghị quyết HĐQT về việc chốt danh sách cổ đông để lấy ý kiến thành lập ngân hàng thương mại TNHH một thành viên do ngân hàng sở hữu 100% vốn tại VIFC; MSB cũng lấy ý kiến cổ đông về kế hoạch tương tự. Trước đó, trong mùa đại hội cổ đông năm 2026, nhiều ngân hàng như Vietcombank, VietinBank, HDBank, SHB, MB, TPBank, LPBank và Nam A Bank đã thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con tại trung tâm tài chính.

Việc nhiều ngân hàng cùng hướng tới VIFC phản ánh nhu cầu tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, trong bối cảnh hoạt động kinh doanh truyền thống chịu sức ép từ yêu cầu an toàn vốn, các chuẩn mực quản trị quốc tế…

Theo ông Phạm Duy, Giám đốc cao cấp lĩnh vực kinh tế, Khối Ngân hàng doanh nghiệp và Định chế tài chính của Techcombank, động lực cốt lõi thúc đẩy các ngân hàng thành lập ngân hàng con tại VIFC là cơ hội tiếp cận nguồn vốn đầu tư và tài trợ nước ngoài vào Việt Nam. Thông qua VIFC, ngân hàng trong nước có thể trực tiếp cung cấp các dịch vụ tài chính và từng bước tham gia cho vay hợp vốn với các định chế tài chính quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho rằng, trung tâm tài chính mở ra dư địa phát triển những lĩnh vực còn hạn chế tại thị trường trong nước, như ngân hàng đầu tư, bảo lãnh phát hành trái phiếu quốc tế, tư vấn mua bán, sáp nhập xuyên biên giới và quản lý tài sản cho nhà đầu tư toàn cầu.

Không dừng lại ở việc huy động và cung ứng vốn, theo ông Phạm Duy, về dài hạn, các ngân hàng còn có thể tham gia phát triển thị trường mua bán nợ thứ cấp, đưa những khoản nợ lên các nền tảng giao dịch nhằm tạo thanh khoản và thu hút thêm nhà đầu tư. Qua đó, ngân hàng có thể chuyển nhượng tài sản, phân bổ rủi ro và quay vòng vốn thay vì phải nắm giữ toàn bộ khoản vay đến ngày đáo hạn.

Tuy nhiên, việc mở rộng sang những lĩnh vực tài chính phức tạp cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực cạnh tranh. Theo ông Phạm Duy, lợi thế của ngân hàng Việt nằm ở sự am hiểu doanh nghiệp, môi trường pháp lý, khả năng định giá tài sản bảo đảm và giám sát triển khai dự án. Đây là những yếu tố giúp ngân hàng nội trở thành đối tác của các định chế quốc tế khi dòng vốn ngoại đến Việt Nam. Tuy nhiên nếu chỉ có lợi thế am hiểu thị trường trong nước là chưa đủ, các ngân hàng còn phải nâng cao năng lực thẩm định, quản trị rủi ro, đáp ứng chuẩn mực kế toán quốc tế và phát triển đội ngũ nhân sự chuyên sâu. Nếu không chuẩn bị được những điều kiện này, ngân hàng Việt có nguy cơ chỉ đảm nhận vai trò hỗ trợ, trong khi các dịch vụ có giá trị gia tăng cao vẫn thuộc về các định chế tài chính nước ngoài.

Bên cạnh đó, một vấn đề đáng chú ý là việc thành lập ngân hàng con tại VIFC còn đặt ra bài toán về hiệu quả sử dụng vốn. Theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP, ngân hàng trong nước muốn thành lập ngân hàng con tại trung tâm phải đáp ứng mức vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng. Ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng giám đốc Nam A Bank nhận định, đây là rào cản đáng kể khi các ngân hàng vẫn phải cân đối nguồn lực để đáp ứng yêu cầu an toàn vốn. Việc đầu tư 3.000 tỷ đồng vào một thị trường mới hình thành đòi hỏi ngân hàng phải giải trình với cổ đông về tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng, nguồn thu và danh mục dự án, trong khi dữ liệu đánh giá hiệu quả đầu tư còn hạn chế. Vấn đề không chỉ nằm ở khả năng đáp ứng mức vốn 3.000 tỷ đồng, mà còn ở hiệu quả sử dụng nguồn lực này so với các lựa chọn đầu tư khác. Nếu hoạt động kinh doanh tại VIFC phát triển chậm hơn kỳ vọng, chi phí vận hành và duy trì bộ máy có thể tạo thêm áp lực lên khả năng sinh lời của ngân hàng.

Từ thực tế đó, ông Võ Hoàng Hải đề xuất cho phép góp vốn theo lộ trình hoặc nghiên cứu cơ chế thành lập chi nhánh, đơn vị phụ thuộc với mức vốn ban đầu phù hợp hơn, nhằm giảm áp lực đầu tư mà vẫn bảo đảm yêu cầu an toàn hoạt động.

Các chuyên gia cũng cho rằng, việc thu hút ngân hàng tham gia VIFC cần gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn vốn và quản trị rủi ro. Ngân hàng đóng vai trò nền tảng trong phát triển hệ sinh thái tài chính, song hiệu quả hoạt động còn phụ thuộc vào khả năng thu hút dòng vốn quốc tế và mức độ hoàn thiện của thị trường. Vì vậy, thành lập ngân hàng con mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng là các ngân hàng phải khai thác được cơ hội kinh doanh, phát triển nguồn thu mới và tạo ra lợi nhuận tương xứng với vốn đầu tư, qua đó biến VIFC thành động lực tăng trưởng thực chất.