Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Ưu đãi đầu tư phải gắn với kết quả thực hiện cam kết

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh quochoi.vn)

Vì sao Luật Đầu tư tiếp tục được sửa đổi?

Tại phiên thảo luận ở hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư đã nhận được 55 lượt ý kiến tại các phiên thảo luận tổ, cùng các ý kiến bằng văn bản của đoàn đại biểu Quốc hội. Bộ Tài chính, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã có Báo cáo số 893 dài 70 trang gửi đại biểu Quốc hội. Riêng phiên thảo luận sáng 2/11 có 15 đại biểu phát biểu đóng góp ý kiến.

Một trong những vấn đề được Bộ trưởng tập trung làm rõ là phạm vi, đối tượng điều chỉnh và lý do Luật Đầu tư phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần.

Theo Bộ trưởng, đến nay Luật Đầu tư đã được sửa đổi, bổ sung 16 lần. Những lần sửa đổi trước đây chủ yếu tập trung vào cắt giảm điều kiện kinh doanh. Qua quá trình này, đã loại trừ 62 ngành, nghề và cắt giảm 14 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.

Đối với lần sửa đổi hiện nay, Bộ trưởng nhấn mạnh mục tiêu tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút vốn và khơi thông nguồn lực nhằm phục vụ yêu cầu tăng trưởng trên 10%.

Để thực hiện mục tiêu đó, nhu cầu huy động vốn đặt ra rất lớn. Theo số liệu Bộ trưởng nêu tại phiên họp, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần huy động trong giai đoạn này gấp 2,21 lần giai đoạn 2021-2025. Riêng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân cần đạt bình quân 30-40 tỷ USD mỗi năm, gấp 6-7 lần giai đoạn trước.

Cùng với yêu cầu về nguồn vốn, việc sửa đổi Luật Đầu tư còn nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương mới, trong đó có Nghị quyết số 10 về đổi mới thu hút FDI, Nghị quyết số 21 về đất đai và Nghị quyết số 27 về quy hoạch, tái cấu trúc không gian vùng.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng đề cập sức ép cạnh tranh trong thu hút đầu tư giữa các quốc gia. Theo ông, nhiều nước đang đưa ra những chính sách hỗ trợ để thu hút các ngành công nghệ và sản xuất có giá trị cao. Bộ trưởng dẫn các ví dụ về chính sách thu hút đầu tư trong lĩnh vực chip, bán dẫn, chuyển đổi số tại Malaysia và hỗ trợ sản xuất điện thoại di động tại Ấn Độ.

Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện môi trường đầu tư và xây dựng chính sách ưu đãi đặc biệt cần tập trung vào những ngành, lĩnh vực ưu tiên, nhất là đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi số. Một yêu cầu được Bộ trưởng nhấn mạnh là gắn hoạt động đầu tư với sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh quochoi.vn)

Ưu đãi đặc biệt phải đo được hiệu quả, kiểm soát được cam kết

Về điều kiện áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt, Bộ trưởng cho biết chính sách không chỉ xem xét quy mô vốn, thời gian thực hiện và lĩnh vực đầu tư mà phải chú trọng kết quả đầu ra.

Theo đó, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu các ý kiến nhằm bảo đảm việc hỗ trợ đầu tư gắn với những kết quả có thể kiểm tra, giám sát và lượng hóa. Đồng thời, chính sách phải quy định điều kiện chấm dứt, thu hồi ưu đãi khi nhà đầu tư không đáp ứng cam kết.

Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu này còn nhằm giảm thiểu nguy cơ phát sinh khiếu kiện quốc tế trong quá trình thực hiện chính sách.

Liên quan đến phạm vi điều chỉnh của Luật Đầu tư, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo đồng tình với đề xuất cần tổng kết, đánh giá tổng thể phạm vi, đối tượng của luật. Trong đó, phải phân định rõ điều kiện đầu tư kinh doanh với điều kiện tiếp cận, gia nhập thị trường.

Đối với Quỹ hỗ trợ đầu tư quốc gia, Bộ trưởng thông tin quỹ được triển khai trên cơ sở Nghị quyết số 110/2023 và Luật Đầu tư sửa đổi số 143/2025. Hoạt động của quỹ bước đầu đã ổn định, hiệu quả.

Về nguồn lực, ngân sách nhà nước hằng năm xây dựng dự toán bổ sung cho quỹ theo quy định. Để bảo đảm hoạt động thực chất, hiệu quả và đúng quy trình, cơ quan soạn thảo đề nghị quy định Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán hằng năm, đồng thời tổ chức thanh tra định kỳ.

Một nội dung khác được Bộ trưởng giải trình là thẩm quyền nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường.

Theo Bộ trưởng, đối với những quy định thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ sẽ tổng hợp, báo cáo Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung theo quy trình rút gọn. Cách xử lý này nhằm bảo đảm đúng thẩm quyền và đáp ứng yêu cầu về thời gian thực hiện.

Kết thúc phần giải trình, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến của đại biểu Quốc hội để tiếp tục hoàn thiện dự án luật, trình Quốc hội xem xét, thông qua.