Gỡ điểm nghẽn vốn vay nhà ở xã hội từ địa phương

Nhu cầu tín dụng gia tăng

Thời gian qua, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, tạo điều kiện để người thu nhập thấp, công nhân và người lao động tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi…

Trên cơ sở đó, NHNN Chi nhánh Khu vực 8 thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc các tổ chức tín dụng chủ động cân đối nguồn vốn, phối hợp với chủ đầu tư và người mua nhà để triển khai các chương trình cho vay đúng đối tượng, đúng quy định.

Trong đó hiện nay, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đang triển khai đồng thời ba chương trình tín dụng ưu đãi, gồm: Chương trình cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị quyết số 33/NQ-CP; Chương trình cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội và Chương trình cho vay nhà ở xã hội qua NHCSXH theo Nghị định số 100/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 261/2025/NĐ-CP.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 13 dự án nhà ở xã hội, trong đó 7 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư; 6 dự án đủ điều kiện mở bán, với tổng diện tích khoảng 18,53 ha, quy mô 2.427 căn hộ và tổng mức đầu tư khoảng 2.351,7 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tại các dự án Bảo Ninh 1, Bảo Ninh 2, Lộc Ninh 1 và Trung tâm Đồng Hới, đã có nhiều khách hàng đăng ký, tìm hiểu nhu cầu vay vốn mua nhà. Trong đó, 102 hộ đã được NHCSXH Chi nhánh tỉnh Quảng Trị giải ngân lần đầu với tổng số tiền gần 40 tỷ đồng. Dự kiến, nhu cầu vay tiếp tục tăng khi các dự án hoàn thiện, bàn giao và người mua nhà hoàn tất thủ tục theo hợp đồng.

Nhu cần nhà ở xã hội gia tăng ở Quảng Trị cũng như nhiều địa phương khác trong cả nước.

Theo ông Lương Hải Lưu, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 8, ngành Ngân hàng trên địa bàn đã chủ động triển khai các chính sách tín dụng nhà ở xã hội, yêu cầu các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn, tiếp nhận và giải quyết nhu cầu vay của khách hàng đủ điều kiện.

Thực tế cho thấy, hiện NHCSXH đang giữ vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu vốn mua nhà ở xã hội tại Quảng Trị. Dư nợ chương trình hiện chiếm khoảng 12% tổng dư nợ tín dụng chính sách của Chi nhánh, cao hơn đáng kể so với mức bình quân toàn quốc. Tuy nhiên, nhu cầu vay vốn ngày càng lớn đang tạo áp lực lên nguồn lực tín dụng chính sách. Khó khăn càng rõ nét khi nhu cầu vay tập trung tại các dự án thuộc khu vực đô thị, đặc biệt tại phường Đồng Hới. Nhiều khách hàng có nhu cầu vay vốn trong cùng thời điểm dự án hoàn thành, bàn giao, khiến số lượng hồ sơ tăng nhanh, trong khi việc giải ngân phải bảo đảm tiến độ thanh toán theo hợp đồng mua bán.

Nếu nguồn vốn không được bổ sung kịp thời, người mua nhà có thể gặp khó khăn trong thực hiện nghĩa vụ tài chính, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân, thanh toán và khả năng tiêu thụ sản phẩm tại các dự án nhà ở xã hội.

NHCSXH đang giữ vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu vốn mua nhà ở xã hội.

Đa dạng kênh tín dụng, mở rộng cơ hội an cư

Trước áp lực ngày càng lớn về nhu cầu vốn, việc tháo gỡ khó khăn cho vay nhà ở xã hội tại Quảng Trị đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa ngành Ngân hàng, chính quyền địa phương, chủ đầu tư và các cơ quan liên quan.

Bà Trần Đức Xuân Hương, Giám đốc NHCSXH Chi nhánh tỉnh Quảng Trị cho biết, tín dụng nhà ở xã hội là một trong những chính sách an sinh quan trọng, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với việc bảo đảm chỗ ở cho người thu nhập thấp, công nhân, người lao động và các đối tượng chính sách…

Để chính sách đến gần hơn với người dân, Chi nhánh đã phối hợp với Sở Xây dựng, các sở, ngành và tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn thủ tục vay vốn bằng nhiều hình thức. Quy trình, điều kiện và đối tượng vay được niêm yết công khai tại 100% điểm giao dịch xã, góp phần bảo đảm tính minh bạch, thuận lợi trong tiếp cận chính sách.

Cùng với đó, NHCSXH Chi nhánh tỉnh Quảng Trị đã đề nghị chính quyền địa phương quan tâm bổ sung nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác để đáp ứng nhu cầu vay nhà ở xã hội và các chương trình tín dụng chính sách khác… Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ bài toán nguồn vốn, không thể chỉ trông chờ vào kênh tín dụng chính sách. Việc phát huy vai trò của các ngân hàng thương mại, mở rộng khả năng tiếp cận các chương trình tín dụng ưu đãi là hướng đi cần thiết.

Đa dạng kênh tín dụng, góp phần mở rộng cơ hội an cư cho người dân.

Theo đó, các ngân hàng thương mại cần chủ động làm việc với chủ đầu tư những dự án đủ điều kiện pháp lý để xem xét cho vay theo quy định. Đồng thời, bố trí cán bộ đầu mối hướng dẫn khách hàng hoàn thiện hồ sơ, rút ngắn thời gian thẩm định, giải ngân nhưng vẫn bảo đảm các điều kiện tín dụng. Đặc biệt, đẩy mạnh triển khai chương trình tín dụng ưu đãi phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân theo Nghị quyết số 33/NQ-CP sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn vốn, giảm áp lực cho NHCSXH và tạo thêm lựa chọn tài chính cho người mua nhà.

Ở góc độ quản lý, Sở Xây dựng cần tăng cường phối hợp với NHNN, NHCSXH và các ngân hàng thương mại để thường xuyên cập nhật tiến độ dự án, nhu cầu vay vốn của chủ đầu tư, người mua nhà và khả năng đáp ứng của từng kênh tín dụng. Qua đó, kịp thời nhận diện những khó khăn phát sinh, tham mưu UBND tỉnh giải pháp tháo gỡ phù hợp.

Một giải pháp quan trọng khác là ưu tiên bổ sung nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác qua NHCSXH, trước mắt đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong năm 2026. Về lâu dài, địa phương cần nghiên cứu bố trí nguồn lực ổn định cho chương trình trong giai đoạn 2026 - 2030, tạo điều kiện để chính sách tín dụng nhà ở xã hội được triển khai liên tục, bền vững.

Gỡ nút thắt tín dụng nhà ở xã hội không chỉ là bài toán giải ngân của ngành Ngân hàng, mà còn là giải pháp quan trọng để Quảng Trị thúc đẩy phát triển nhà ở, bảo đảm an sinh xã hội, giúp ngày càng nhiều người thu nhập thấp có cơ hội ổn định cuộc sống, an cư và lạc nghiệp.