Tổng giám đốc IMF: Cần tính đến rủi ro đầu tư AI giảm tốc khi quyết định lãi suất

Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva tại cuộc làm việc với Ủy ban châu Âu ngày 8/9/2026. Ảnh: EU/Xavier Lejeune.

Đầu tư AI vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa tiềm ẩn rủi ro

Phát biểu ngày 6/11 tại trụ sở Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ở Washington, bà Kristalina Georgieva nhận định sự suy giảm của động lực tăng trưởng do AI tạo ra cần được đưa vào tính toán khi cân nhắc các bước đi tiếp theo trong cuộc chiến chống lạm phát. “Thị trường đang biến động lên xuống và xu hướng này nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn”, bà Kristalina Georgieva lưu ý.

Những lo ngại về sự phụ thuộc vào làn sóng đầu tư AI và mức định giá tài sản cao đang tác động đến tâm lý nhà đầu tư. Biến động thị trường có thể tiếp diễn, khiến nhiệm vụ giữ ổn định giá cả của các ngân hàng trung ương phức tạp hơn.

Theo Tổng giám đốc IMF, làn sóng đầu tư AI đang thúc đẩy tăng trưởng tại một số nền kinh tế, giúp bù đắp phần nào tác động bất lợi của cú sốc nguồn cung dầu liên quan đến xung đột Trung Đông. Tuy nhiên, quy mô đầu tư lớn cũng làm gia tăng áp lực lạm phát và những lo ngại về ổn định tài chính.

Vấn đề không chỉ nằm ở diễn biến giá cổ phiếu công nghệ. Khi doanh nghiệp xây dựng trung tâm dữ liệu, mua chip và mở rộng hạ tầng AI, nhu cầu vốn, thiết bị và năng lượng tăng lên, kéo theo hoạt động đầu tư và việc làm ở các ngành liên quan. Nhưng nếu doanh nghiệp thu hẹp kế hoạch do lợi nhuận không đạt kỳ vọng, phần đóng góp ấy cho tăng trưởng có thể giảm, đồng thời gây sức ép lên giá tài sản và điều kiện tài chính.

Trong Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới tháng 10/2026, IMF có xây dựng một kịch bản bất lợi với giả thiết hoạt động đầu tư và định giá tài sản liên quan đến AI bị điều chỉnh mạnh. Theo kịch bản bất lợi này, sản lượng kinh tế toàn cầu vào năm 2028 có thể thấp hơn 1,1% so với dự báo cơ sở. Trong đó, sản lượng của Mỹ thấp hơn 1,8%, châu Á thấp hơn 1,7%. Tất nhiên đây chỉ là kết quả mô phỏng rủi ro, không phải dự báo chắc chắn về diễn biến sắp tới.

Báo cáo ổn định tài chính của IMF cũng chỉ ra khả năng cú sốc lan rộng khi nhiều doanh nghiệp AI phải huy động vốn vay lớn và có quan hệ đầu tư, cung ứng dịch vụ đan xen. Dự án không đạt doanh thu có thể ảnh hưởng dây chuyền đến nhà đầu tư và dòng vốn tín dụng. Điều đó lý giải vì sao IMF coi rủi ro AI là vấn đề kinh tế vĩ mô, chứ không đơn thuần là câu chuyện của nhóm cổ phiếu công nghệ.

Dòng vốn phòng thủ tăng, Fed vẫn ưu tiên lạm phát

Những lo ngại ấy đã phần nào phản ánh vào dòng vốn tại Mỹ. Theo dữ liệu LSEG Lipper được Reuters trích dẫn ngày 6/11, các quỹ thị trường tiền tệ Mỹ hút ròng 117,97 tỷ USD trong tuần kết thúc ngày 4/11, mức cao nhất trong sáu tháng. Tâm lý thận trọng trước bầu cử giữa nhiệm kỳ của Quốc hội Mỹ và lo ngại các tập đoàn công nghệ chi tiêu quá lớn cho AI là những yếu tố thúc đẩy nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn an toàn hơn.

Tuy vậy, bức tranh không phải là sự rút lui đồng loạt khỏi tài sản rủi ro. Trong cùng tuần, các quỹ cổ phiếu Mỹ vẫn hút ròng 14,81 tỷ USD, đảo chiều so với mức rút ròng 6,54 tỷ USD tuần trước; các quỹ trái phiếu hút ròng 7,31 tỷ USD, mức cao nhất trong 4 tuần. Riêng quỹ cổ phiếu công nghệ ghi nhận rút ròng nhẹ ở mức 160,23 triệu USD.

Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ. Theo Reuters, giới đầu tư lo ngại các biện pháp giám sát chặt chẽ hơn đối với AI và việc xây dựng trung tâm dữ liệu có thể làm chậm đà mở rộng của ngành. Trong phiên 5/11, chỉ số Nasdaq giảm 5,52%, S&P 500 giảm 4,36% và Dow Jones giảm 3,44%, cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường trước những thay đổi trong triển vọng ngành công nghệ.

Tuy nhiên, dòng vốn vào quỹ thị trường tiền tệ không đồng nghĩa doanh nghiệp đã thực sự cắt giảm đầu tư AI, càng chưa đủ chứng minh nền kinh tế Mỹ đang bước vào suy giảm. Đây mới chỉ là tín hiệu cho thấy nhà đầu tư tìm cách giảm rủi ro trong bối cảnh định giá và chính sách còn nhiều bất định.

Đối với Fed, bài toán trở nên khó hơn nếu nguy cơ suy giảm động lực AI xuất hiện cùng áp lực giá cả dai dẳng. Vì nếu đầu tư vào AI giảm tốc, nhu cầu trong nền kinh tế có thể yếu đi, qua đó làm giảm một phần sức ép lạm phát. Nhưng giá năng lượng và các cú sốc nguồn cung vẫn có thể giữ lạm phát ở mức cao.

Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly ngày 6/11 cho rằng Fed có thể vẫn cần tiếp tục thắt chặt chính sách để đưa lạm phát xuống. Bà mô tả đợt điều chỉnh giá cổ phiếu công nghệ là gây tổn thất nhưng vẫn diễn ra có trật tự; đồng thời nhấn mạnh cần thu thập thêm thông tin và hành động thận trọng, từng bước trong môi trường biến động.