Hướng tín dụng vào khu vực tạo giá trị, nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế

Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đặt mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn 2026 - 2030; Nghị quyết số 168/NQ-CP của Chính phủ cũng đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 từ 10% trở lên gắn với ổn định kinh tế vĩ mô. Trước yêu cầu đó, Phó Thống đốc nhìn nhận như thế nào về vai trò của ngành Ngân hàng trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng?

Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay và trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” đã đặt yêu cầu phải bảo đảm cung ứng vốn cho nền kinh tế, đồng thời khơi thông, đa dạng hóa các chuỗi cung ứng và kênh dẫn vốn. Tiếp đó, Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 của Chính phủ đã cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm trong những tháng còn lại của năm 2026, với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh đó, vai trò nguồn vốn tín dụng góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thể hiện trên 4 phương diện sau: vốn tín dụng hỗ trợ sản xuất, kinh doanh; vốn tín dụng góp phần thúc đẩy ngành, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế; vốn tín dụng góp phần triển khai các công trình, dự án lớn, trọng điểm quốc gia; vốn tín dụng thực hiện các chính sách tín dụng phục vụ an sinh xã hội và các Chương trình mục tiêu quốc gia.

Để phát huy vai trò vốn tín dụng trong cung ứng vốn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, tín dụng, hoạt động ngân hàng, NHNN đã triển khai nhiều giải pháp.

Thứ nhất, NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh; chỉ đạo các TCTD cân đối nguồn vốn, ổn định mặt bằng lãi suất, tiết giảm chi phí, đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số và chủ động đáp ứng nhu cầu vốn hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp và người dân.

Thứ hai, NHNN đã chỉ đạo các TCTD hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế; đồng thời, thực hiện các Nghị quyết của Trung ương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân, DNNVV, các động lực tăng trưởng của nền kinh tế, NHNN đã có các văn bản chỉ đạo triển khai các chương trình tín dụng theo ngành, lĩnh vực. Cụ thể, NHNN tiếp tục thực hiện các giải pháp điều hành tín dụng phù hợp nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; kịp thời thông báo công khai, minh bạch nguyên tắc giao tăng trưởng tín dụng năm 2026 để các TCTD chủ động triển khai thực hiện. Đồng thời, trong quá trình điều hành, NHNN đã triển khai các giải pháp nhằm tạo dư địa cho các TCTD cấp tín dụng đối với một số nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng kinh tế và để tạo điều kiện cho các TCTD trong việc cấp tín dụng đối với một số loại hình bất động sản (BĐS) phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước, chính sách của các cấp có thẩm quyền như không tính dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực BĐS khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng BĐS; Loại trừ dư nợ cấp tín dụng/cho vay phát sinh mới hàng năm, cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các NHTM cấp tín dụng đối với doanh nghiệp để triển khai, đầu tư các dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ để thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.

Song song với đó, NHNN đã chỉ đạo các TCTD hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế, thực hiện các giải pháp tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng, từ đầu năm đến nay, NHNN đã ban hành 15 văn bản chỉ đạo về tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực như xăng dầu, nông nghiệp, xuất khẩu, tín dụng xanh, phát triển giáo dục và đào tạo, phát triển thị trường trong nước, triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia, các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV.

Ngoài ra, NHNN tiếp tục triển khai nhiều chương trình tín dụng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cụ thể, Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản với quy mô 185.000 tỷ đồng, đến nay doanh số giải ngân lũy kế đạt gần 238.120 tỷ đồng (đạt 128,7% quy mô Chương trình) với 88.434 lượt khách hàng được giải ngân; Chương trình tín dụng 500.000 tỷ đồng cho vay doanh nghiệp đầu tư hạ tầng và công nghệ số, đến nay doanh số giải ngân Chương trình đạt khoảng 16.910 tỷ đồng; Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV, trong đó DNNVV và các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng như nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, chế biến chế tạo và các dự án xanh, với ưu đãi lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay; triển khai thống nhất từ tháng 8/2026, đến nay, đã có 19 NHTM công bố thông tin chương trình, sản phẩm ưu đãi, với quy mô khoảng 409 nghìn tỷ đồng; Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP của Chính phủ, đến nay, số tiền cam kết cho vay đạt khoảng 50.300 tỷ đồng, doanh số giải ngân của Chương trình đạt khoảng 17.500 tỷ đồng (tăng khoảng 2,3 lần so với cuối năm 2025), bao gồm khoảng 15.000 tỷ đồng cho chủ đầu tư và 2.500 tỷ đồng cho người mua nhà.

Về Hỗ trợ phát triển nhà ở cho thuê, quán triệt quan điểm chỉ đạo của Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở cho thuê tại Thông báo 64-TB/VPTW và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 262/TB-VPCP ngày 26/5/2026, NHNN đã thống nhất báo cáo Thủ tướng Chính phủ sẽ áp dụng cơ chế tái cấp vốn cho NHTM 50.000 tỷ đồng hỗ trợ phát triển nhà ở cho thuê để triển khai theo chương trình Bộ Xây dựng đề xuất…

Qua đó, nguồn vốn tín dụng được định hướng tập trung vào các lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế, góp phần đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn của người dân, doanh nghiệp, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.

Thứ ba, NHNN đã triển khai giải pháp nhằm tạo dư địa cho TCTD cấp tín dụng đối với một số nhu cầu vốn quan trọng phục vụ tăng trưởng kinh tế và một số loại hình BĐS phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước.

Tại Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đã xác định cách tiếp cận mới đối với phát triển du lịch, không chỉ coi du lịch là một ngành dịch vụ mà là ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới; đồng thời xác định du lịch là hệ sinh thái kinh tế tổng hợp có mối liên hệ với nhiều lĩnh vực khác: giao thông, văn hóa, dịch vụ... Với tinh thần triển khai ngay, đồng bộ, quyết liệt các chủ trương, định hướng lớn của Bộ Chính trị, đồng thời bảo đảm chính sách tín dụng đi đúng vào các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế, NHNN đã ban hành văn bản hướng dẫn các TCTD không tính phần dư nợ tín dụng tăng thêm đối với phân khúc nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng BĐS tương tự như NHNN đã thực hiện với tín dụng phân khúc khu công nghiệp, khu chế xuất, nhà ở xã hội trước đây.

NHNN đã tích cực triển khai các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc cung ứng vốn cho các công trình, dự án có quy mô lớn, trọng điểm: Trong thời gian qua, NHNN đã nhận được kiến nghị của các Tập đoàn kinh tế lớn và các UBND tỉnh, thành phố về một số cơ chế tín dụng cho 35 dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 1,7 triệu tỷ đồng. Trước những kiến nghị, đề xuất mới chưa có tiền lệ, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã kịp thời triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp. Cụ thể, cho phép các NHTM tham gia cấp tín dụng được loại trừ/cấp bổ sung tăng trưởng tín dụng (18 dự án được loại trừ tăng trưởng tín dụng, 17 dự án được bổ sung tăng trưởng tín dụng), nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn (từ 30% lên 40%) để các NHTM có nhiều dư địa hơn tài trợ vốn cho nền kinh tế cũng như các dự án lớn, trong đó có thể kể đến các dự án trọng điểm về hạ tầng quan trọng phục vụ phát triển kinh tế như: đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh, đường sắt Bến Thành - Cần Giờ; Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; đường sắt đô thị tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng; cầu vượt biển Cần Giờ; các dự án phục vụ hội nghị APEC... Đây là các dự án không chỉ đóng góp vào tốc độ tăng trưởng GDP thông qua gia tăng tổng đầu tư toàn xã hội mà còn tạo ra giá trị lan toả cho tăng trưởng của toàn nền kinh tế như: thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị ngành xây dựng; tạo nền tảng phát triển cho các ngành công nghiệp mới (công nghiệp đường sắt, công nghiệp sản xuất vật liệu mới…); tạo hành lang vận tải, kết nối liên vùng góp phần tăng tốc độ vận chuyển hàng hoá, giảm chi phí logistics; nâng cao giá trị gia tăng ngành du lịch - dịch vụ… Vì vậy, việc cho phép các NHTM tham gia cấp tín dụng được loại trừ/cấp bổ sung tăng trưởng tín dụng đối với 35 dự án nêu trên tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm triển khai các dự án trọng điểm.

Thứ tư, bên cạnh tín dụng thương mại, tín dụng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) có vai trò quan trọng trong thực hiện các mục tiêu an sinh xã hội, giảm nghèo, thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. NHCSXH đang triển khai các chương trình tín dụng chính sách dành cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, các đối tượng chính sách và người dân tại vùng khó khăn để phát triển sản xuất, tạo việc làm, cải thiện nhà ở, học tập và nâng cao đời sống. Điểm quan trọng của tín dụng chính sách là không chỉ hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn tạo sinh kế, nâng cao khả năng tự chủ về kinh tế và từng bước cải thiện điều kiện sống. Thông qua việc đưa nguồn vốn ưu đãi đến đúng đối tượng, đúng địa bàn và đúng mục tiêu chính sách, tín dụng chính sách tại NHCSXH góp phần thực hiện các chương trình giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo đảm an sinh xã hội và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.

Kết quả đến ngày 30/9/2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt trên 20,7 triệu tỷ đồng, tăng 11,7% so với cuối năm 2025. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, việc phát huy mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nghị quyết 68-NQ/TW cũng xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Phó Thống đốc có thể chia sẻ ngành Ngân hàng đã và đang thể chế hóa tinh thần Nghị quyết như thế nào để tiếp sức cho khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là DNNVV, mở rộng sản xuất - kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh?

Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Để khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh, có năng lực cạnh tranh và đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng, cần một hệ sinh thái đồng bộ về thể chế, thị trường, công nghệ và đặc biệt là khả năng tiếp cận các nguồn lực tài chính.

Ngành Ngân hàng xác định việc tạo điều kiện thuận lợi để khu vực kinh tế tư nhân, nhất là DNNVV tiếp cận nguồn vốn tín dụng là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Đồng thời, NHNN đã ban hành Quyết định số 2415/QĐ-NHNN và Quyết định số 2416/QĐ-NHNN ngày 25/6/2026 về kế hoạch hành động của ngành Ngân hàng thực hiện Nghị quyết số 138/NQ-CP ngày 16/5/2025 của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 139/NQ-CP của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 198/2025/NQ15 của Quốc hội, theo đó cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp thuộc phạm vi chức năng của ngành, tập trung vào một số nhóm trọng tâm.

Thứ nhất, về hoàn thiện khung khổ pháp lý và cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi hơn để khu vực kinh tế tư nhân tiếp cận các nguồn lực tài chính, NHNN đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định về hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn tại NHTM để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn về môi trường, xã hội, quản trị; Ban hành Thông tư số 31/2026/TT-NHNN quy định về hoạt động cho thuê tài chính theo hướng mở rộng danh mục tài sản cho thuê, bao gồm phần mềm, quyền khai thác, tài sản trí tuệ, dữ liệu. Đồng thời, NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 928/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 phê duyệt “Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 - 2030” và triển khai các nhiệm vụ tại Quyết định số 928/QĐ-TTg, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ tài chính của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các nhóm còn hạn chế về khả năng tiếp cận tài chính.

Thứ hai, trong điều hành và định hướng tín dụng, NHNN đã chỉ đạo các TCTD tăng cường tài trợ vốn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh theo chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng; ưu tiên nguồn vốn tín dụng cho doanh nghiệp tư nhân, nhất là DNNVV, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vay để đầu tư máy móc, thiết bị, công nghệ mới, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số... Đồng thời chỉ đạo các TCTD tiếp tục triển khai các chương trình, chính sách tín dụng nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp, hộ kinh doanh tiếp cận vốn phù hợp với nhu cầu và khả năng hấp thụ vốn.

Thứ ba, NHNN chỉ đạo các TCTD chủ động triển khai, tăng cường kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp bằng hình thức phù hợp, phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến chính sách tín dụng đến các tổ chức, cá nhân; Kịp thời báo cáo về các khó khăn, vướng mắc trong quan hệ tín dụng với khách hàng.

Thứ tư, trong bối cảnh các TCTD ngày càng phải thực hiện đầy đủ hơn các yêu cầu quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế nhưng phải đa dạng các sản phẩm tín dụng phù hợp đặc thù DNNVV. Bởi hiện nhiều doanh nghiệp có quy mô nhỏ, vốn chủ sở hữu còn hạn chế, lịch sử tín dụng chưa dài, tài sản bảo đảm không nhiều; trong khi thông tin về tài chính, dòng tiền và hoạt động kinh doanh chưa phải lúc nào cũng đầy đủ, minh bạch. Vì vậy, cần có những phương thức phù hợp hơn để đánh giá đúng năng lực thực sự của doanh nghiệp mà không hạ thấp các điều kiện, tiêu chuẩn cấp tín dụng. Trên cơ sở đó, NHNN đang nghiên cứu, xây dựng Đề án thí điểm phân tích dữ liệu dòng tiền phục vụ hoạt động thông tin tín dụng, trên cơ sở đánh giá khả năng kết nối và khai thác các nguồn dữ liệu hợp pháp. Đây là một hướng đi nhằm giúp các TCTD có thêm cơ sở đánh giá khách hàng, qua đó từng bước mở rộng khả năng cấp tín dụng dựa trên năng lực tài chính và dòng tiền của doanh nghiệp. Đồng thời, NHNN cũng đang triển khai các nhiệm vụ tại Quyết định số 1809/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các TCTD yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là DNNVV”.

Kết quả đến nay, tín dụng cho khu vực kinh tế tư nhân chiếm khoảng 91,6% dư nợ toàn nền kinh tế, trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp chiếm khoảng 53,7% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Kết quả tín dụng nêu trên cho thấy sự nỗ lực từ ngành Ngân hàng để đảm bảo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian vừa qua.

NHNN kỳ vọng những giải pháp trên sẽ góp phần giảm dần sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm truyền thống trong những trường hợp phù hợp, đồng thời tạo thêm cơ hội cho những doanh nghiệp có phương án sản xuất kinh doanh khả thi, dòng tiền tốt nhưng còn hạn chế về tài sản bảo đảm.

Chỉ sau một thời gian ngắn kể từ khi NHNN ban hành Công văn số 7125/NHNN-TD về triển khai chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV, đến ngày 6/10 đã có 19 NHTM đăng ký, thông báo, truyền thông tham gia với tổng quy mô khoảng 409.000 tỷ đồng. Phó Thống đốc đánh giá như thế nào về sự vào cuộc của các ngân hàng và kỳ vọng chương trình sẽ mang lại chuyển biến ra sao trong thời gian tới?

Trước hết, tôi đánh giá cao sự chủ động, tích cực vào cuộc của các TCTD trong triển khai Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV. Việc chỉ trong hơn 1 tháng đã có 19 NHTM đăng ký tham gia, với tổng quy mô khoảng 409.000 tỷ đồng, cho thấy sự hưởng ứng rất tích cực của hệ thống ngân hàng đối với chủ trương thúc đẩy tăng trưởng và hỗ trợ khu vực doanh nghiệp. Đây cũng là một tín hiệu cho thấy các TCTD đang ngày càng quan tâm hơn đến việc thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Chương trình được triển khai hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV, trong đó có các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng như nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, chế biến, chế tạo và các dự án xanh. Điểm mới của chương trình là không chỉ tập trung mở rộng quy mô tín dụng mà còn gắn nguồn vốn với các động lực tăng trưởng, đồng thời đưa ra cơ chế lãi suất ưu đãi và yêu cầu các TCTD chủ động bố trí nguồn lực, triển khai phù hợp với nhu cầu và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp. Một điểm đáng chú ý là chương trình áp dụng mức lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay đối với các khoản vay thuộc chương trình. Qua đó, chương trình vừa hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn với chi phí hợp lý, vừa định hướng dòng vốn vào những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng và sức lan tỏa đối với tăng trưởng.

Đây là sự cụ thể hóa vai trò của ngành Ngân hàng trong việc hỗ trợ các động lực tăng trưởng của nền kinh tế, đồng thời tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp có thể giảm chi phí vốn và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, tôi cho rằng hiệu quả của chương trình cần được nhìn nhận trên cả ba phương diện.

Thứ nhất, về phía ngân hàng, các TCTD cần chủ động hơn trong việc tìm hiểu nhu cầu của doanh nghiệp, không chỉ chờ doanh nghiệp tìm đến ngân hàng. Cần rà soát quy trình, thủ tục, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức cấp tín dụng phù hợp với từng nhóm khách hàng.

Thứ hai, về phía doanh nghiệp, cần chủ động chuẩn bị phương án sản xuất kinh doanh, chứng minh dòng tiền, khả năng trả nợ và cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho ngân hàng. Khi doanh nghiệp minh bạch và có phương án khả thi, ngân hàng sẽ có thêm cơ sở để xem xét cấp tín dụng.

Thứ ba, về phía cơ quan quản lý, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình triển khai chương trình, lắng nghe phản ánh từ doanh nghiệp và TCTD để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong phạm vi chức năng, đồng thời tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp.

Việc NHNN chỉ đạo các NHTM triển khai chương trình sẽ không chỉ tạo thêm nguồn vốn tín dụng với chi phí hợp lý, mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi trong cách tiếp cận giữa ngân hàng và doanh nghiệp: ngân hàng chủ động hơn, doanh nghiệp minh bạch hơn và quá trình cấp tín dụng thực chất, sát với nhu cầu sản xuất kinh doanh hơn. Qua đó, nguồn vốn ngân hàng có thể chuyển hóa thành năng lực sản xuất, đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và tạo ra động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Thực tế cho thấy hiệu quả của dòng vốn không chỉ phụ thuộc vào nguồn cung tín dụng mà còn gắn với khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp. Theo Phó Thống đốc, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, các ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp cần được phát huy ra sao để nâng cao khả năng hấp thụ vốn của các DNNVV, cũng như đưa dòng vốn đến đúng địa chỉ, kịp thời và hiệu quả?

Khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp cũng quan trọng không kém khả năng cung ứng vốn của ngân hàng. Thực tế cho thấy, vẫn có hiện tượng doanh nghiệp phản ánh khó tiếp cận tín dụng, nhưng ở chiều ngược lại, cũng có những doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn nhưng chưa đáp ứng được các điều kiện cần thiết hoặc chưa có phương án sản xuất kinh doanh đủ khả thi để ngân hàng có thể cấp tín dụng.

Vì vậy, để dòng vốn thực sự đi vào nền kinh tế và phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước - TCTD - hiệp hội doanh nghiệp - bản thân doanh nghiệp, đồng thời có sự phối hợp giữa chính sách tín dụng với các chính sách về thuế, đất đai, đầu tư, thương mại, thị trường và các lĩnh vực liên quan.

Về phía NHNN, sẽ tiếp tục điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế; hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng. Đồng thời, tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách, triển khai các chương trình tín dụng; tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp để kịp thời nhận diện và xử lý những khó khăn phát sinh. Ngoài ra, tiếp tục thúc đẩy kết nối và khai thác dữ liệu của doanh nghiệp. Khi TCTD có thêm thông tin về tình hình hoạt động, doanh thu, dòng tiền, lịch sử tín dụng và phương án kinh doanh của doanh nghiệp, việc đánh giá khả năng trả nợ sẽ có thêm cơ sở, từ đó có thể thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp hơn.

Về phía các TCTD, NHNN đã và đang yêu cầu các ngân hàng chuyển từ tư duy “doanh nghiệp tìm đến ngân hàng” sang “ngân hàng chủ động tìm đến doanh nghiệp”. Các ngân hàng cần chủ động nắm bắt nhu cầu vốn, đồng hành cùng doanh nghiệp, tiếp tục cải tiến quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian xét duyệt trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật. Đối với DNNVV, các TCTD cần nghiên cứu phương thức đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn vào phương án sản xuất kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị và dữ liệu của doanh nghiệp, phù hợp với khả năng kiểm soát rủi ro của từng TCTD.

Về phía các hiệp hội doanh nghiệp, vai trò cầu nối cần được phát huy mạnh hơn nữa. Hiệp hội không chỉ phản ánh khó khăn của doanh nghiệp với cơ quan quản lý mà còn có thể hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin về chính sách, chương trình tín dụng, thị trường; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa thông tin và nâng cao năng lực quản trị.

Đặc biệt, về phía doanh nghiệp, cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin tài chính, quản lý tốt dòng tiền, hoàn thiện phương án sản xuất kinh doanh và cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin cho TCTD. Đây không chỉ là điều kiện để ngân hàng đánh giá và cấp tín dụng, mà còn là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Nếu mỗi chủ thể đều chủ động thực hiện tốt phần việc của mình thì bài toán hấp thụ vốn sẽ được cải thiện rõ rệt. Nhà nước tạo lập môi trường và hoàn thiện chính sách; ngân hàng chủ động cung ứng vốn và cải tiến cách thức tiếp cận; hiệp hội làm tốt vai trò cầu nối; còn doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, minh bạch và sử dụng vốn hiệu quả. Khi đó, mục tiêu không chỉ là tăng trưởng tín dụng mà quan trọng hơn là đưa vốn đến đúng địa chỉ, đúng thời điểm, đúng mục đích và tạo ra hiệu quả cho nền kinh tế.

Trước yêu cầu tiếp tục đáp ứng nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao, xin Phó Thống đốc cho biết, định hướng điều hành tín dụng của NHNN trong thời gian tới sẽ tập trung vào những trọng tâm nào để vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa bảo đảm chất lượng tín dụng, an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng?

Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác, với mục tiêu vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Theo tôi, có thể khái quát một số nhiệm vụ trọng tâm lớn như sau:

Thứ nhất, tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động ngân hàng theo hướng tăng cường các chuẩn mực an toàn, quản trị rủi ro và minh bạch thông tin, phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa công tác giám sát và công tác thanh tra nhằm kịp thời xử lý các tồn tại, hạn chế, phát hiện, cảnh báo sớm các rủi ro tiềm ẩn; có các biện pháp phù hợp nhằm kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống các TCTD.

Thứ hai, tiếp tục điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng theo chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đồng thời tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân, DNNVV tiếp cận nguồn vốn phù hợp với tinh thần ở đây là không chạy theo tăng trưởng tín dụng đơn thuần về số lượng, mà chú trọng chất lượng và hiệu quả của dòng vốn.

Thứ ba, NHNN sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách tín dụng; triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng; chỉ đạo các TCTD tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm, cải tiến quy trình và thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn vốn vay; tập trung nâng cao năng lực quản trị, quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ, tài chính, ý thức chấp hành nghiêm quy định pháp luật, kỷ cương, kỷ luật trong hoạt động ngân hàng...; tuân thủ các giới hạn an toàn, chất lượng tín dụng, kiểm soát nội bộ, các giao dịch với cổ đông, người có liên quan.

Thứ tư, NHNN tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các giải pháp kết nối, khai thác nguồn dữ liệu hợp pháp, trong đó có Đề án thí điểm phân tích dữ liệu dòng tiền phục vụ hoạt động thông tin tín dụng. Mục tiêu là giúp các TCTD có thêm cơ sở đánh giá toàn diện hơn về khách hàng, từ năng lực tài chính, dòng tiền, lịch sử tín dụng đến phương án sản xuất kinh doanh và năng lực quản trị. Qua đó, từng bước giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm truyền thống trong những trường hợp phù hợp, nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc an toàn, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.

Thứ năm, chính sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi vào cuộc sống, vì vậy, NHNN sẽ tăng cường đối thoại, kết nối với cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội và các TCTD để nhận diện sớm những vấn đề phát sinh và có giải pháp phù hợp. Đồng thời, NHNN sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành trong việc tháo gỡ những khó khăn liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp như thị trường đầu ra, thủ tục đầu tư, đất đai, thuế, tài sản và các vấn đề pháp lý khác.

Thứ sáu, hỗ trợ tăng trưởng không có nghĩa là cấp tín dụng bằng mọi giá. Hoạt động tín dụng phải dựa trên khả năng tài chính, phương án sản xuất kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ của khách hàng, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật và yêu cầu quản trị rủi ro. Một hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh chính là nền tảng để cung ứng vốn ổn định cho nền kinh tế trong trung và dài hạn.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao đặt ra yêu cầu rất lớn đối với nguồn lực tài chính, nhiệm vụ của ngành Ngân hàng không chỉ là cung ứng thêm vốn, mà phải làm tốt hơn vai trò dẫn vốn đến những khu vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Tôi cho rằng, nếu thực hiện tốt được các yêu cầu đó, chúng ta sẽ đồng thời đạt được hai mục tiêu: hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn phải bảo đảm và củng cố nền tảng an toàn, lành mạnh của hệ thống ngân hàng. Đây là cơ sở quan trọng để ngành Ngân hàng tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, DNNVV trong giai đoạn phát triển mới.

Xin trân trọng cảm ơn Phó Thống đốc!