Việt Nam xếp thứ 37 thế giới về năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo

Chiều 11/11, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ công bố kết quả của Việt Nam trong Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026 (WDAIR 2026) do Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD), Thụy Sĩ, thực hiện. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dự và phát biểu tại sự kiện.

Theo kết quả công bố, ngay trong năm đầu tiên chính thức tham gia bảng xếp hạng, Việt Nam đạt vị trí thứ 37/70 nền kinh tế, nằm trong nhóm 50 nền kinh tế dẫn đầu thế giới. Tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ 3 trong số 6 nền kinh tế được đánh giá, gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia và Philippines.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tại Lễ công bố

Bên cạnh thứ hạng tổng thể, Việt Nam đạt một số kết quả đáng chú ý ở các chỉ tiêu thành phần, trong đó xếp thứ 13 về ứng dụng AI, thứ 15 về quản trị số và AI, thứ 21 ở nhóm hiệu quả. Đây là những lĩnh vực ghi nhận vị trí tương đối cao của Việt Nam so với các nền kinh tế tham gia đánh giá, phản ánh kết quả trong ứng dụng công nghệ số, AI và đổi mới phương thức quản trị.

WDAIR là bảng xếp hạng do IMD thực hiện, kết hợp dữ liệu thống kê và khảo sát nhằm đánh giá năng lực cạnh tranh số của các nền kinh tế. Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số thế giới được công bố từ năm 2017 và mở rộng phạm vi đánh giá sang trí tuệ nhân tạo từ năm 2026. Kết quả đánh giá cung cấp cơ sở tham chiếu quốc tế, giúp các quốc gia nhận diện vị trí tương đối, những điểm mạnh và các lĩnh vực cần tiếp tục cải thiện.

Kết quả năm 2026 cũng được đặt trong mối liên hệ với mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo đó, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử; đồng thời thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long phát biểu tại sự kiện

Phát biểu tại sự kiện, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá kết quả xếp hạng là tín hiệu tích cực đối với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh số của Việt Nam. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng nhấn mạnh năng lực cạnh tranh số và AI không chỉ thể hiện qua thứ hạng, mà còn phản ánh khả năng làm chủ công nghệ, khai thác dữ liệu, phát triển nhân lực và đưa các ý tưởng đổi mới sáng tạo vào thực tiễn.

Theo Phó Thủ tướng, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế. Chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức quản trị, sản xuất và cung cấp dịch vụ, trong khi AI mở ra những khả năng mới về nâng cao năng suất, phát triển tri thức và năng lực sáng tạo. Trong bối cảnh đó, khả năng khai thác và ứng dụng công nghệ hiệu quả là một trong những yếu tố quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của mỗi nền kinh tế.

Để chuyển kết quả xếp hạng thành những chuyển biến cụ thể, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung nâng cao chất lượng thể chế, hiệu lực thực thi và hiệu quả quản trị; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, phát triển dịch vụ công trực tuyến, tăng cường kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số và AI vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu lấy sự hài lòng của người dân, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và năng suất của nền kinh tế làm thước đo kết quả chuyển đổi số. Việc đầu tư và ứng dụng công nghệ cần gắn với hiệu quả thực tế, khắc phục tình trạng triển khai nhưng chưa phát huy đầy đủ giá trị sử dụng.

Quang cảnh sự kiện

Một nhiệm vụ quan trọng khác là ưu tiên phát triển hạ tầng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng dữ liệu và tài nguyên tính toán; đồng thời có giải pháp giảm chi phí tiếp cận AI cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cùng với đó, cần đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược, đào tạo nhân lực AI đáp ứng nhu cầu thực tế.

Trong quá trình triển khai, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là lực lượng tiên phong ứng dụng công nghệ, trong khi các viện nghiên cứu và trường đại học đóng vai trò phát triển tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực. Việc ứng dụng AI cần gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và sử dụng công nghệ có trách nhiệm.

Phó Thủ tướng cũng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu đầy đủ phương pháp đánh giá của IMD, phân tích từng nhóm yếu tố và chỉ tiêu thành phần, phân biệt dữ liệu thống kê với kết quả khảo sát để xác định những điểm mạnh, hạn chế và nguyên nhân cụ thể.

Trên cơ sở đó, các cơ quan liên quan cần đề xuất nhiệm vụ, giải pháp có trọng tâm, xác định rõ trách nhiệm thực hiện, sản phẩm đầu ra và cơ chế đánh giá định kỳ. Các lĩnh vực cần ưu tiên gồm chất lượng thể chế, hiệu quả dịch vụ công, phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực và giảm chi phí ứng dụng AI.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết, Bộ xác định kết quả xếp hạng không phải là điểm kết thúc của quá trình đánh giá mà là cơ sở để triển khai các nhiệm vụ cụ thể, có trọng tâm và lộ trình thực hiện rõ ràng.

Theo Thứ trưởng, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục nhận diện những điểm nghẽn, kịp thời tham mưu, báo cáo Chính phủ chỉ đạo xử lý các vấn đề liên ngành, liên lĩnh vực, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh số và AI của Việt Nam trong thời gian tới.