Trạng thái ngoại tệ giữa các ngân hàng phân hóa rõ nét
NHNN đang triển khai mua USD giao ngay với tỷ giá 25.500 đồng/USD, định kỳ hai phiên mỗi tuần kể từ ngày 11/11/2026. Đối tượng giao dịch là các TCTD và chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trạng thái ngoại tệ dương. Khối lượng mua tối đa được xác định căn cứ vào lượng ngoại tệ cần thiết để đưa trạng thái của từng tổ chức về mức cân bằng, trên cơ sở số liệu cuối ngày làm việc liền trước.
Chính sách mới cho thấy trạng thái ngoại tệ không chỉ là chỉ tiêu phản ánh vị thế kinh doanh ngoại hối mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận một kênh cung ứng VND từ NHNN. Những ngân hàng có trạng thái ngoại tệ dương có thể chuyển đổi một phần vị thế USD sang tiền đồng, qua đó bổ sung nguồn vốn phục vụ hoạt động kinh doanh. Ngược lại, những ngân hàng có trạng thái ngoại tệ âm sẽ không thuộc nhóm đối tượng bán USD theo cơ chế này.
Báo cáo tài chính quý III/2026 của 26 ngân hàng chỉ ra sự phân hóa đáng kể về trạng thái ngoại tệ. Theo đó, có 15/26 ngân hàng ghi nhận trạng thái USD nội bảng âm tại ngày 30/9, chiếm 57,7%. Hai ngân hàng có trạng thái ngoại tệ dương nội bảng là VietinBank và Vietcombank, lần lượt khoảng 19.397 tỷ đồng và 7.507 tỷ đồng.
Thực tế này cho thấy vị thế ngoại tệ giữa các ngân hàng có sự khác biệt đáng kể, đồng thời sẽ phải đối mặt với những yêu cầu quản trị khác nhau. Thêm vào đó, số liệu ngoại tệ nội bảng chưa phản ánh đầy đủ trạng thái ngoại tệ của ngân hàng do các giao dịch và cam kết ngoại bảng cũng có thể làm thay đổi vị thế thực tế. Vì vậy, việc theo dõi đồng thời các khoản mục nội bảng và ngoại bảng là cần thiết để ngân hàng đánh giá chính xác trạng thái ngoại tệ, chủ động cân đối nguồn vốn và kiểm soát rủi ro.
Chủ động cân đối nguồn vốn và kiểm soát rủi ro tỷ giá
Để kiểm soát vị thế ngoại tệ và bảo đảm an toàn trong hoạt động, các tổ chức tín dụng phải tuân thủ những giới hạn quản lý do NHNN quy định. Theo Thông tư 07/2012/TT-NHNN, trạng thái nguyên tệ của một ngoại tệ được xác định bằng chênh lệch giữa tổng tài sản Có và tổng tài sản Nợ bằng ngoại tệ đó, bao gồm cả các cam kết ngoại bảng tương ứng (khoản 2 Điều 2). Tổng trạng thái ngoại tệ dương và tổng trạng thái ngoại tệ âm cuối ngày của TCTD đều không được vượt quá 20% vốn tự có (khoản 2, 3 Điều 4).
Quy định này đặt ra yêu cầu tổ chức tín dụng phải thường xuyên theo dõi, tính toán và kiểm soát trạng thái ngoại tệ đối với từng đồng tiền, thay vì chỉ quan tâm đến tổng nguồn ngoại tệ đang nắm giữ. Đặc biệt, những biến động về tỷ giá, dòng tiền thanh toán quốc tế, hoạt động xuất nhập khẩu, giải ngân vốn vay nước ngoài và các giao dịch phái sinh đều có thể làm thay đổi vị thế ngoại tệ của ngân hàng.
Theo PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng, việc NHNN giới hạn khối lượng mua USD ở mức đủ đưa trạng thái ngoại tệ dương của từng TCTD về mức cân bằng thể hiện sự thận trọng trong điều hành, gắn quy mô mua ngoại tệ với trạng thái thực tế của từng ngân hàng. Cách thức này vừa hỗ trợ bổ sung thanh khoản VND, vừa hạn chế những biến động không cần thiết trong trạng thái ngoại tệ của các TCTD.
PGS. TS. Vũ Mai Chi cho rằng, chính sách mới tạo điều kiện để NHTM chuyển đổi trạng thái ngoại tệ dương sang VND, qua đó hỗ trợ cân đối thanh khoản và cơ cấu tài sản - nguồn vốn. Tuy nhiên, việc bán USD cho NHNN cần được cân nhắc trên cơ sở nhu cầu thanh khoản VND, kế hoạch sử dụng ngoại tệ và nghĩa vụ thanh toán trong tương lai. Các ngân hàng cũng cần chủ động theo dõi trạng thái ngoại tệ, đánh giá nhu cầu sử dụng ngoại tệ và lựa chọn công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá phù hợp.
Trên cơ sở đó, các NHTM cần nâng cao chất lượng dự báo dòng tiền, chủ động điều chỉnh cơ cấu kỳ hạn tài sản - nguồn vốn và hạn chế chênh lệch kỳ hạn có thể tạo áp lực thanh khoản. Đối với các ngân hàng có trạng thái ngoại tệ âm, cần tăng cường cân đối nguồn ngoại tệ, kiểm soát các khoản phải trả và sử dụng công cụ phòng ngừa rủi ro để hạn chế tác động bất lợi từ biến động tỷ giá - PGS. TS. Vũ Mai Chi gợi ý.
Đường dẫn bài viết: https://thoibaonganhang.vn/to-chuc-tin-dung-can-chu-dong-quan-tri-trang-thai-ngoai-te-190758.htmlIn bài viết
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Copyright © 2026 https://thoibaonganhang.vn/ All right reserved.