![]() |
| Đoàn Chủ tọa phiên họp |
Tăng khả năng kết nối và hiệu quả kinh tế đường thuỷ
Tại phiên thảo luận, dẫn thực tiễn từ địa phương, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Đoàn Quảng Ninh) cho biết, Quảng Ninh với 250km bờ biển, hơn 2.000 đảo (trên 40 đảo có dân sinh sống) cùng vùng nước ngoài luồng rất rộng tại vịnh Hạ Long và Bái Tử Long. Tuy nhiên dự thảo chưa phân định rạch ròi giữa đường thủy nội địa và vùng biển đối với các tuyến thiết yếu.
Thực tế tàu sông hoạt động rất nhiều trên luồng hàng hải đan xen trong vịnh nhưng Điều 29 lại định nghĩa tàu sông chuyên hoạt động trên tuyến đường thủy; hồ sơ giải trình cũng thiếu thống nhất về thẩm quyền quản lý các tuyến ra đảo này, dễ gây vướng mắc khi luật hiện hành hết hiệu lực.
Trên cơ sở đó, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà đề nghị bổ sung tuyến ven bờ biển, tuyến ra đảo, nối các đảo vào khoản 11 Điều 3 và quy định quản lý vùng nước ngoài luồng hàng hải, đường thủy nội địa nhằm bảo đảm an toàn; Đồng thời, nên giao Chính phủ, Bộ Xây dựng hoặc UBND cấp tỉnh quy định phạm vi hoạt động của từng loại phương tiện theo cấp kỹ thuật và đặc thù địa phương để phân định rõ không gian hoạt động, quy chuẩn kỹ thuật và cơ quan quản lý.
Về lộ trình chuyển đổi tàu sông cấp VR-SB (khoản 4 Điều 318), đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Đoàn Quảng Ninh) nhận định dự thảo chưa làm rõ khái niệm tuyến vận tải ven biển, khiến việc xác định đối tượng chuyển đổi đối với tàu hoạt động trong vịnh và tuyến ra đảo Cô Tô thiếu rõ ràng. Quảng Ninh hiện có 272 tàu VR-SB chịu tác động (139 tàu hàng hóa, 28 tàu cần cẩu, 4 tàu du lịch, 101 tàu khách); đa số tàu phải đầu tư vốn lớn, nhưng chỉ chạy trong vịnh và cấm rời bến khi gió bão nên việc buộc hoán cải theo chuẩn tàu biển trước năm 2033 sẽ gây áp lực chi phí rất lớn. Quy định dừng đóng mới tàu VR-SB từ năm 2028 cũng cản trở chủ trương nâng cấp đội tàu du lịch trên vịnh Hạ Long, Bái Tử Long. Đại biểu đề nghị miễn chuyển đổi đối với tàu VR-SB hoạt động trong vịnh và tuyến nội tỉnh cự ly gần đã công bố; đánh giá toàn diện tác động tài chính để xây dựng lộ trình theo nhóm tàu kèm cơ chế hỗ trợ tín dụng, thuế, phí; đồng thời lùi mốc dừng hoạt động sang ngày 1/1/2034 thay vì 31/12/2033 để tránh trùng lặp thời điểm được phép khai thác.
![]() |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu làm rõ những ý kiến đóng góp của các ĐBQH nêu |
Bên cạnh đó, đại biểu Lê Đào An Xuân (Đoàn Đắk Lắk) góp ý: ưu đãi đối với cảng cạn hiện nay chủ yếu gắn với cơ chế nhà đầu tư chiến lược, đặt nặng về quy mô vốn và công suất. Như vậy dễ bỏ sót các cảng cạn, trung tâm logistics ở vùng sản xuất tập trung, miền núi, xa cảng biển, nơi chi phí vận chuyển cao, thị trường logistics chưa phát triển và khả năng thu hồi vốn thấp.
Đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế khuyến khích đối với các cảng cạn, cảng thủy nội địa tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, có vai trò kết nối vùng sản xuất tập trung với hệ thống vận tải quốc gia và quốc tế. Đối với trách nhiệm đầu tư hạ tầng kết nối tại khoản 3 Điều 19 khuyến khích doanh nghiệp tự đầu tư hạ tầng công cộng và bàn giao cho Nhà nước mà không được hoàn trả, đại biểu đề nghị cân nhắc tính khả thi của quy định này.
Theo đại biểu, thực tế, doanh nghiệp có thể đầu tư cảng, kho bãi, thiết bị trong phạm vi dự án, nhưng khó tự đầu tư cầu đường, luồng và các công trình kết nối phục vụ chung cho cả khu vực. Nếu doanh nghiệp phải gánh nhiệm vụ này thì dự án sẽ kém hấp dẫn. Ngược lại, nếu thiếu hạ tầng kết nối, cảng hiện đại đến đâu cũng khó phát huy được hiệu quả.
Chính vì vậy, đại biểu Lê Đào An Xuân đề nghị bổ sung tại Điều 19 nguyên tắc Nhà nước ưu tiên đầu tư và hỗ trợ đầu tư hạ tầng kết nối công cộng, phục vụ các cảng có vai trò quan trọng đối với phát triển vùng và liên vùng, phù hợp quy hoạch và khả năng cân đối nguồn lực; đồng thời phân định rõ phần hạ tầng công cộng do Nhà nước đầu tư và phần hạ tầng chuyên dùng thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp.
![]() |
| Các đại biểu thảo luận tại phiên họp |
Đại biểu cũng đề nghị bổ sung nguyên tắc quy hoạch đầu tư cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng cạn phải căn cứ vào nguồn hàng, phạm vi phục vụ, khả năng kết nối và hiệu quả kinh tế - xã hội, bảo đảm liên kết vùng và thống nhất với mạng lưới logistics quốc gia. Đồng thời, cần có cơ chế phối hợp giữa các địa phương đối với các đầu mối phục vụ chung cho cả vùng, tránh mỗi nơi đầu tư hệ thống riêng gây phân tán nguồn lực.
Chính sách ưu đãi minh bạch, tránh trục lợi
Góp ý cụ thể về chính sách ưu đãi thuế, phí và tín dụng tại Điều 12, Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) đồng tình với yêu cầu cần có chính sách đủ mạnh để phát triển công nghiệp hàng hải, đội tàu và chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, khoản 2 quy định giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp đối với vận tải đa phương thức có phương thức vận tải biển hoặc đường thủy; khoản 4 quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp là 5 năm cho dự án chuyển đổi xanh.
"Nếu thiếu tiêu chí xác định hoạt động được ưu đãi, thời điểm và phương pháp hạch toán thu nhập thì khó thực hiện thống nhất, thậm chí có thể làm phát sinh tình trạng lợi dụng chính sách", đại biểu tỉnh Lâm Đồng nói.
Phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ về các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng quy định minh bạch về đối tượng thụ hưởng, điều kiện áp dụng, thời hạn hưởng ưu đãi cũng như cơ chế giám sát quá trình thực thi. Song song với đó, Chính phủ sẽ bổ sung báo cáo đánh giá tác động chi tiết đến ngân sách nhà nước, bảo đảm các chính sách hỗ trợ phù hợp với khả năng cân đối và huy động nguồn lực tài chính của đất nước trong từng giai đoạn phát triển.
![]() |
| Các ĐBQH tham dự phiên họp |
Mục tiêu cốt lõi là bảo đảm sự kết nối đồng bộ, thông suốt giữa cảng biển, cảng nội địa và cảng cạn với mạng lưới giao thông đường thủy. Dự thảo cũng sẽ làm rõ các tiêu chí phân loại cảng, bến, công trình thủy; hoàn thiện quy định về tiêu chuẩn an toàn và điều khoản chuyển tiếp nhằm tránh phát sinh vướng mắc trong thực tiễn triển khai.
Đối với thủ tục đầu tư và quy định về nhà đầu tư chiến lược, Chính phủ chỉ đạo rà soát chặt chẽ cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý chuyên ngành với chính quyền địa phương. Tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược sẽ được thiết kế gắn liền với năng lực thực thi dự án thực tế, bảo đảm tính minh bạch và tương thích với pháp luật về đầu tư. Đáng chú ý, dự thảo sẽ hoàn thiện quy định gắn việc bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng bến cảng với bàn giao đất để duy trì tính liên tục của công trình, đồng thời bổ sung hình thức bồi hoàn giá trị đầu tư còn lại nhằm tháo gỡ triệt để những tồn tại đang nảy sinh tại các dự án hạ tầng đường thủy, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định.
Đường dẫn bài viết: https://thoibaonganhang.vn/tiep-tuc-hoan-thien-co-so-phap-ly-cho-hang-hai-va-duong-thuy-190993.htmlIn bài viết
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Copyright © 2026 https://thoibaonganhang.vn/ All right reserved.