![]() |
| Giá trị giao dịch bình quân trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường thứ cấp đạt mức cao, phản ánh sự quan tâm lớn của nhà đầu tư dù kênh sơ cấp trầm lắng. |
Theo dữ liệu cập nhật từ FiinGroup, tính đến cuối tháng 10/2026, quy mô dư nợ trái phiếu doanh nghiệp đạt khoảng 1,48 triệu tỷ đồng, giảm nhẹ 0,1% so với tháng 9 sau chuỗi 4 tháng tăng liên tiếp. Dù vẫn cao hơn 7% so với cuối năm 2025, nhịp điều chỉnh này phản ánh rõ sự chậm lại của hoạt động gọi vốn mới trong khi lượng trái phiếu đáo hạn và mua lại trước hạn duy trì ở mức cao.
Cụ thể, tổng giá trị trái phiếu đáo hạn (23.600 tỷ đồng) và mua lại trước hạn (24.000 tỷ đồng) trong tháng 10 đạt khoảng 47.600 tỷ đồng, vượt quy mô phát hành mới là 46.700 tỷ đồng. Trong bối cảnh đó, bức tranh thị trường ghi nhận sự đối lập đáng chú ý giữa kênh sơ cấp trầm lắng và dòng tiền giao dịch sôi động trên thị trường thứ cấp.
Sơ cấp phân hóa mạnh, thứ cấp bứt phá kỷ lục
Tháng 10 ghi nhận tổng giá trị phát hành giảm 38,3% so với tháng trước và giảm 31,6% so với cùng kỳ năm 2025, với 96% đến từ kênh phát hành riêng lẻ. Ngân hàng và bất động sản tiếp tục là hai trụ cột chính khi chiếm hơn 91% tổng giá trị toàn thị trường, nhưng đều thu hẹp quy mô.
Nhóm ngân hàng phát hành 35.100 tỷ đồng, giảm 22,5% so với tháng 9, với lãi suất bình quân hạ về mức 8,1%/năm do ảnh hưởng từ hai lô trái phiếu lãi suất thấp của SHB. Ở chiều ngược lại, nhóm bất động sản chỉ phát hành 7.600 tỷ đồng, sụt giảm tới 68,7% và tập trung chủ yếu tại Vingroup (6.400 tỷ đồng) cùng BCM (1.200 tỷ đồng). Đáng chú ý, chi phí vốn của nhóm địa ốc vẫn neo cao khi lãi suất phát hành bình quân tăng lên 12,5%/năm. Các nhóm ngành khác huy động được khoảng 4.000 tỷ đồng (giảm 35%), trong đó dịch vụ tài chính là điểm sáng duy nhất tăng trưởng với 1.600 tỷ đồng, chủ yếu từ khối công ty chứng khoán.
Tính chung 10 tháng năm 2026, tổng giá trị trái phiếu phát hành đạt 509.100 tỷ đồng, tăng nhẹ 1,4% so với cùng kỳ. Sự phân hóa giữa các khối ngành thể hiện rõ nét: nhóm ngân hàng giảm 20,3% (đạt 274.700 tỷ đồng), còn khối phi ngân hàng tăng vọt 48,9% (đạt 234.400 tỷ đồng), chủ yếu nhờ lực đẩy từ bất động sản tăng 73,7%. Dù vậy, xét về dư nợ tháng 10, nhóm ngân hàng vẫn tăng 1,1% lên 703.000 tỷ đồng (đồng thời chiếm gần 94% giá trị mua lại trước hạn), trong khi dư nợ bất động sản giảm 0,3% xuống 481.300 tỷ đồng.
Trái ngược với nhịp chững lại trên thị trường sơ cấp, thanh khoản thứ cấp lại thiết lập mức cao nhất từ trước đến nay. Giá trị giao dịch bình quân tháng 10 đạt 8.800 tỷ đồng/ngày, tăng 9,9% so với tháng trước. Bất động sản và ngân hàng tiếp tục dẫn dắt khi chiếm gần 80% tổng giá trị giao dịch, đạt lần lượt 4.900 tỷ đồng/ngày (tăng 14,4%) và 2.100 tỷ đồng/ngày. Xét theo kỳ hạn còn lại, giao dịch nhóm 3 - 5 năm tăng mạnh 82,8%, trong khi nhóm 1 - 3 năm giảm 15,6%, song dòng tiền vẫn chủ yếu tập trung ở các lô trái phiếu có kỳ hạn dưới 3 năm.
Áp lực đáo hạn lập đỉnh và bài toán dòng tiền
Điểm nóng lớn nhất của thị trường trong giai đoạn tới nằm ở nghĩa vụ thanh toán gốc và lãi. Tính đến giữa tháng 11/2026, các tổ chức phát hành đã thanh toán 219.200 tỷ đồng, tương đương 74,2% nghĩa vụ cả năm. Sau khi tạm hạ nhiệt trong tháng 11 (dự kiến 24.700 tỷ đồng), áp lực sẽ tăng vọt vào tháng 12 với tổng giá trị gốc và lãi phải trả lên tới 55.800 tỷ đồng, tăng 125,6% so với tháng trước và là mức cao nhất năm 2026.
Sức ép này được dự báo còn kéo dài và gia tăng trong năm 2027, khi tổng nghĩa vụ thanh toán ước đạt 394.100 tỷ đồng, tăng 28,9% so với năm 2026. Trong đó, nhóm bất động sản gánh 182.700 tỷ đồng (tăng 23,8%) và nhóm ngân hàng là 121.300 tỷ đồng (tăng 80,9%).
Trước "bức tường" đáo hạn này, bài toán cân đối dòng tiền trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nghiên cứu của VIS Rating trên 182 doanh nghiệp từng chậm trả cho thấy, khoảng 90% không tạo đủ dòng tiền từ hoạt động kinh doanh để trả lãi định kỳ hoặc thiếu nguồn trả gốc. Gần 40% số trái phiếu chậm trả có kỳ hạn 1 - 3 năm nhưng lại được dùng để tài trợ cho các dự án dài hạn, dẫn đến độ lệch pha giữa thời điểm thu tiền và kỳ hạn trả nợ.
Theo VIS Rating, tỷ lệ nợ hay quy mô tài sản chỉ phản ánh một phần năng lực trả nợ; nhà đầu tư cần đánh giá kỹ mục đích sử dụng vốn, khả năng tạo dòng tiền thực tế cũng như mức độ bảo vệ của tài sản bảo đảm. Đồng quan điểm về sự thận trọng này, ông Nguyễn Xuân Minh, Chủ tịch Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) cho biết, đơn vị đã từ chối nhiều đề nghị tư vấn phát hành sau khi thẩm định dòng tiền tổng thể của doanh nghiệp. Với các quỹ đầu tư hay doanh nghiệp bảo hiểm, nếu hồ sơ chào bán chưa chứng minh được nguồn tiền về kịp thời để trả nợ, họ rất khó xuống tiền.
Trong bối cảnh chi phí huy động vốn có xu hướng nhích lên và áp lực đáo hạn dồn nén sang năm 2027, năng lực tái cấp vốn, quản trị dòng tiền và sự minh bạch với trái chủ sẽ là thước đo quyết định sức bền của thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Đường dẫn bài viết: https://thoibaonganhang.vn/thi-truong-trai-phieu-phan-hoa-thanh-khoan-bung-no-truoc-dinh-dao-han-191041.htmlIn bài viết
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Copyright © 2026 https://thoibaonganhang.vn/ All right reserved.