![]() |
| Quốc hội biểu quyết thông qua nhiều luật và nghị quyết quan trọng liên quan đến ngân sách, đấu thầu, kế toán, sở hữu trí tuệ và xử lý nợ thuế (Ảnh quochoi.vn) |
Tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ đầu tư công
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), được xây dựng trên cơ sở tích hợp các quy định về quản lý ngân sách và đầu tư công. Việc hợp nhất hai lĩnh vực có quan hệ chặt chẽ này nhằm khắc phục những bất cập trong quá trình lập dự toán, phân bổ nguồn lực, quyết định đầu tư và tổ chức thực hiện các chương trình, dự án sử dụng vốn nhà nước.
Một thay đổi quan trọng là phân định rõ các trường hợp phải quyết định chủ trương đầu tư, đồng thời hoàn thiện quy định về thẩm quyền quyết định đầu tư đối với từng loại chương trình, dự án. Cách tiếp cận này hướng đến giảm những khâu không cần thiết, nhưng không làm giảm yêu cầu kiểm soát việc sử dụng vốn nhà nước.
Vấn đề giải ngân cũng được đặt trong mối quan hệ với chất lượng chuẩn bị dự án và trách nhiệm của người đứng đầu. Việc đánh giá hiệu quả đầu tư cần gắn với kết quả đầu ra, thay vì chỉ xem xét tiến độ sử dụng vốn.
Đáng chú ý, Luật quy định hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027 và áp dụng từ năm ngân sách 2027, nhưng một số nội dung được thực hiện ngay từ ngày 21/11/2026. Trong đó có quy định về giao, phân bổ dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 và một số cơ chế liên quan đến dự án đầu tư công khẩn cấp. Quy định này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc chuẩn bị và triển khai nhiệm vụ ngay từ đầu năm ngân sách mới.
Cùng với đổi mới quản lý ngân sách, Luật Đấu thầu (sửa đổi) tập trung tháo gỡ những vướng mắc trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, nhất là đối với các dự án có yêu cầu cấp bách về tiến độ hoặc tính chất đặc thù.
Báo cáo trước Quốc hội, Chính phủ xác định việc lựa chọn hình thức đấu thầu không chỉ căn cứ mức độ cạnh tranh mà còn phải tính đến mục tiêu, quy mô, tiến độ, chất lượng và hiệu quả của từng gói thầu. Với những trường hợp chỉ có một nhà thầu đáp ứng yêu cầu hoặc gói thầu mang tính đặc thù, cấp bách, tổ chức đấu thầu cạnh tranh có thể phát sinh thêm thời gian, chi phí và thủ tục không cần thiết.
Trên cơ sở đó, luật mở rộng một số trường hợp áp dụng chỉ định thầu, đặt hàng và các hình thức lựa chọn nhà thầu phù hợp. Các trường hợp áp dụng phải đáp ứng điều kiện, tiêu chí và giới hạn cụ thể; riêng dự án cần đẩy nhanh tiến độ phải có văn bản xác định của cấp có thẩm quyền.
Cơ chế kiểm soát được thiết kế theo hướng tăng cường công khai thông tin, giám sát, kiểm tra, hậu kiểm và xử lý vi phạm. Chủ đầu tư được trao quyền chủ động hơn nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm về quyết định lựa chọn nhà thầu, tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện dự án.
Đối với doanh nghiệp, Luật Đấu thầu còn quy định chính sách ưu tiên, ưu đãi nhằm khuyến khích sử dụng hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia đấu thầu; đồng thời thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và mua sắm xanh.
Một nội dung khác được rà soát kỹ là mối quan hệ giữa Luật Đấu thầu với pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và các lĩnh vực chuyên ngành. Việc phân định rõ trường hợp áp dụng từng luật nhằm hạn chế chồng chéo thủ tục, tránh khoảng trống pháp lý và bảo đảm các dự án đang triển khai không bị gián đoạn khi quy định mới có hiệu lực.
Minh bạch tài chính, mở rộng quyền kinh doanh dịch vụ kế toán
Bên cạnh những thay đổi về đầu tư công và đấu thầu, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập hướng đến cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Điểm đáng chú ý là việc mở rộng đối tượng được thuê dịch vụ kế toán, bao gồm cả hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Quy định này tạo thêm lựa chọn cho những chủ thể không tổ chức bộ máy kế toán riêng nhưng vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về sổ sách, chứng từ và báo cáo tài chính theo quy định.
Luật xác định đơn vị thuê vẫn chịu trách nhiệm trước pháp luật về công tác kế toán của mình, kể cả khi thuê ngoài hoặc ứng dụng công nghệ thông tin. Trong khi đó, cá nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ phải chịu trách nhiệm về thông tin, số liệu kế toán theo hợp đồng và quy định pháp luật.
Để bảo đảm chất lượng dịch vụ, các quy định về năng lực chuyên môn, cập nhật kiến thức, công khai thông tin và kiểm tra hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán cũng được hoàn thiện. Những hành vi cho thuê, cho mượn giấy chứng nhận năng lực, mạo danh hoặc thông đồng với khách hàng cung cấp số liệu kế toán sai sự thật đều thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.
Đối với lĩnh vực kiểm toán độc lập, nội dung sửa đổi tập trung giảm thủ tục không cần thiết nhưng vẫn duy trì các yêu cầu về điều kiện hành nghề và kiểm soát chất lượng. Theo giải trình của Chính phủ, thời hạn cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán được rút xuống còn 10 ngày làm việc; trường hợp cấp lại, điều chỉnh còn 5 ngày làm việc.
Việc bãi bỏ yêu cầu nộp một số bản sao giấy tờ không làm thay đổi loại hình doanh nghiệp được kinh doanh dịch vụ kiểm toán. Đây là điểm được làm rõ nhằm bảo đảm cải cách thủ tục hành chính không ảnh hưởng đến những điều kiện cần thiết để duy trì tính độc lập và chất lượng kiểm toán.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ tiếp tục hoàn thiện quy định về xác lập, bảo vệ và khai thác quyền sở hữu trí tuệ.
Đối với doanh nghiệp, một nội dung đáng quan tâm là quy định liên quan đến hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, hiệu lực của hợp đồng và thời điểm phát sinh quyền của bên nhận chuyển nhượng đối với những quyền được xác lập thông qua đăng ký.
Việc xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên có ý nghĩa đối với hoạt động chuyển giao, khai thác thương mại các đối tượng sở hữu trí tuệ. Đây cũng là cơ sở pháp lý cần thiết khi doanh nghiệp thực hiện giao dịch liên quan đến nhãn hiệu, sáng chế và các quyền sở hữu công nghiệp khác.
Xóa nợ lệ phí môn bài, tạo điều kiện xử lý nghĩa vụ thuế tồn đọng
Trong số những chính sách được Quốc hội xem xét thông qua chiều 21/11, Nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp có tác động trực tiếp đến một nhóm người nộp thuế đang gặp vướng mắc về nghĩa vụ tài chính.
Việc xóa tiền chậm nộp của các khoản thuế nợ khác được gắn với điều kiện người nộp thuế đã nộp đủ tiền thuế nợ gốc, khoản xử phạt vi phạm hành chính nếu có, đồng thời đáp ứng yêu cầu về hồ sơ khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Thời hạn thực hiện các điều kiện liên quan được xác định chậm nhất ngày 30/6/2028.
Chính sách không áp dụng đại trà đối với mọi khoản nợ thuế. Những trường hợp không thuộc đối tượng, không đáp ứng điều kiện hoặc vi phạm quy định vẫn phải thực hiện nghĩa vụ theo pháp luật quản lý thuế.
Người nộp thuế không phải lập hồ sơ riêng đề nghị xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Cơ quan quản lý thuế căn cứ dữ liệu trên hệ thống thông tin quản lý thuế để thực hiện, công khai kết quả và thông báo qua tài khoản giao dịch thuế điện tử nếu có.
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, trừ một số quy định về tổ chức thực hiện và xử lý chuyển tiếp. Chính phủ có trách nhiệm báo cáo Quốc hội kết quả thực hiện tại kỳ họp cuối năm 2028.
Đường dẫn bài viết: https://thoibaonganhang.vn/quoc-hoi-thong-qua-loat-chinh-sach-moi-nhieu-vuong-mac-cua-doanh-nghiep-duoc-thao-go-191052.htmlIn bài viết
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Copyright © 2026 https://thoibaonganhang.vn/ All right reserved.