Tiền Trung ương phát hành (1945-1951) - Tiền kim loại

Tiền kim loại

Bộ Tiền Tài chính đầu tiên là tiền kim loại gồm có 20 xu, 5 hào, 1 đồng bằng nhôm và 2 đồng bằng đồng được Bộ Tài chính tổ chức sản xuất theo Quyết định của Hội đồng Chính phủ vào đầu tháng 12 năm 1945. Mặt trước đồng 1 đồng và 2 đồng có hình chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh ở chính giữa đã làm nức lòng nhân dân cả nước. Bộ tiền này được chế tạo và phát hành từ tháng 10 năm 1945 đến năm 1946, chủ yếu là khu vực miền Bắc. Các loại tiền kim loại 20 xu, 5 hào, 1 đồng được dập tại tầng hầm nhà Bát Giác (hiện nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) trên máy dập tiền mà Pháp vẫn dùng để dập tiền chinh Bảo Đại làm tiền lẻ cho đồng Đông Dương. Sau đó, do có quân của Lư Hán đóng ở gần nhà Bát Giác, nên việc dập tiền được chuyển về Cây Đa Nhà Bò ở phố Lò Đúc; tháng 3 năm 1946, lại chuyển về chiến khu Cổ Nghĩa (Chi Nê, Lạc Thủy, Hòa Bình).

Đồng tiền 20 xu, đk 22mm

Đồng tiền 20 xu: Hình tròn, không lỗ, cạnh răng cưa, chất liệu nhôm. Mặt trước dập nổi hình ngôi sao 5 cánh, phía dưới là năm đúc “1945”, xung quanh là dòng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”. Mặt sau dập nổi mệnh giá “20 XU”, chính giữa hai hình vẽ bán nguyệt kiểu chữ triện. Tiền có đường kính 22mm, dày 1mm, trọng lượng 2gr.

Đồng tiền 5 hào, đk 27mm

Đồng tiền 5 hào: Hình tròn, không lỗ, chất liệu nhôm. Mặt trước dập nổi hình lư hương, phía dưới là năm “1946”, xung quanh là dòng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”. Mặt sau dập mệnh giá “5 HÀO” trên nền ngôi sao 5 cánh. Đường kính 27mm, dày 2mm, trọng lượng 2,5gr.

Đồng tiền 1 đồng: Hình tròn, không lỗ, cạnh răng cưa, chất liệu nhôm. Mặt trước đúc nổi chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh nhìn nghiêng, xung quanh là dòng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”. Mặt sau dập nổi hình bông lúa và mệnh giá “1 ĐỒNG”. Tiền có đường kính 32,4 mm, dày 2mm, trọng lượng 4.7gr.

Đồng tiền 1 đồng, đk 32,4mm

Điều khá đặc biệt chỉ có ở đồng tiền 1 đồng là dưới hình ảnh chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh có chữ H NGOC rất nhỏ là tên viết tắt của nhà điêu khắc Hoàng Như Ngọc - người khắc khuôn để dập tiền.

Đồng tiền Hai đồng, đk 30mm

Đồng tiền 2 đồng: Hình tròn, không lỗ, chất liệu hợp kim đồng. Mặt trước đúc nổi chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khuôn hình bông lúa và dòng chữ “CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH”, mặt sau dập nổi mệnh giá “HAI ĐỒNG” và hình ngôi sao 5 cánh trong khuôn hình bông lúa, xung quanh là dòng chữ “VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA”. Loại tiền này được đúc tại Huế. Tiền có đường kính 30mm, dày 1,2mm, trọng lượng 12gr.

Nguồn: Tác phẩm ''Lịch sử đồng tiền Việt Nam'' của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam